คืนนี้ 19 มี.ค. 69 เกิดปรากฏการณ์ ‘จันทร์ดับ’ คืนเดือนมืดมิดที่ไร้แสงจันทร์ ความลับ ‘แบล็กมูน’ คืนเดือนมืดครั้งที่ 2 ของเดือน

ใครที่ชอบแหงนหน้ามองท้องฟ้ายามค่ำคืน วันนี้พฤหัสบดีที่ 19 มีนาคม 2569 ปฏิทินดาราศาสตร์ประจำวันได้ระบุว่า จะเกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า จันทร์ดับ (New Moon) หรือที่เราคุ้นเคยกันในชื่อ คืนเดือนมืด

สำหรับปรากฏการณ์จันทร์ดับ คือ คืนที่คนบนโลกจะมองไม่เห็นดวงจันทร์บนท้องฟ้าเลย สาเหตุเป็นเพราะดวงจันทร์ได้หันด้านที่ไม่ได้รับแสงอาทิตย์เข้าหาโลกของเราพอดี แถมในระยะนี้ดวงจันทร์ยังจะขึ้นและตกพร้อม ๆ กับดวงอาทิตย์อีกด้วยจึงทำให้คืนนี้ท้องฟ้าจะมืดสนิทไร้แสงจันทร์ส่องสว่าง

แต่ไม่ต้องแปลกใจไป เพราะนี่คือวัฏจักรปกติของดวงจันทร์ที่โคจรรอบโลก โดยในวันถัด ๆ ไปหลังจากนี้ เราก็จะเริ่มมองเห็นเสี้ยวสว่างของดวงจันทร์ปรากฏขึ้นมาทีละนิด และจะค่อย ๆ เพิ่มขนาดความสว่างขึ้นเรื่อย ๆ ในแต่ละวัน จนกระทั่งสว่างเต็มดวงกลายเป็นจันทร์เพ็ญให้เราได้ชมความสวยงามกันอีกครั้ง

หากเทียบกับปฏิทินทางจันทรคติ คืนเดือนมืดแบบนี้มักจะตรงกับวันแรม 14 ค่ำ, วันแรม 15 ค่ำ หรือวันขึ้น 1 ค่ำ ซึ่งตามปกติแล้วในหนึ่งเดือนเราจะได้เห็นปรากฏการณ์คืนเดือนมืดเพียงแค่ 1 ครั้งเท่านั้น

อย่างที่ทราบกันว่า คาบการเปลี่ยนแปลงเฟสของดวงจันทร์ (จากมืดสนิทไปจนถึงสว่างเต็มดวงและกลับมามืดอีกครั้ง) จะใช้เวลาประมาณ 29.5 วัน ด้วยระยะเวลานี้เองอาจทำให้ในบางเดือนของปฏิทินสากล สามารถเกิดปรากฏการณ์ดวงจันทร์เต็มดวง หรือ คืนเดือนมืด ทับซ้อนกันได้ถึง 2 ครั้งในเดือนเดียว

ในทางดาราศาสตร์ หากเดือนไหนมีคืนเดือนมืดเกิดขึ้นเป็นครั้งที่ 2 ของเดือน เราจะเรียกปรากฏการณ์นั้นว่า แบล็กมูน (Black Moon) คล้ายคลึงกับการเรียกปรากฏการณ์ดวงจันทร์เต็มดวงครั้งที่ 2 ของเดือนว่า บลูมูน (Blue Moon) ที่หลายคนคุ้นหูนั่นเอง

ค่ำคืนวันพฤหัสบดีที่ 19 มีนาคม 2569 นี้ แม้จะไม่มีแสงจันทร์ให้ชม แต่ก็ถือเป็นคืนเดือนมืดที่เหมาะอย่างยิ่งสำหรับนักดูดาว เพราะเมื่อท้องฟ้าไร้แสงจันทร์รบกวน เราก็จะได้เห็นดวงดาวระยิบระยับบนท้องฟ้าได้ชัดเจนขึ้น

ข้อมูลจาก : NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ