อังกฤษผวาหนัก! คลัสเตอร์ โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบระบาด ลามเข้าลอนดอน แพทย์ช็อกเชื้อแพร่เร็วผิดปกติจนน่าตกใจ

เกิดวิกฤตด้านสาธารณสุขตื่นตระหนกไปทั่วเกาะอังกฤษ ทางการยืนยันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis) แพร่ระบาด มีต้นตอจากเทศมณฑลเคนต์ ล่าสุดเชื้อได้ลุกลามเข้าสู่เมืองหลวงอย่างลอนดอนแล้ว ท่ามกลางความงุนงงของทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่ยอมรับว่า ไม่เคยเห็นการแพร่กระจายของเชื้อที่รวดเร็ว รุนแรงขนาดนี้มาก่อนในประวัติศาสตร์ของประเทศ

ยอดผู้ติดเชื้อล่าสุดพุ่งขึ้นเป็น 27 ราย แบ่งเป็นผู้ป่วยที่ยืนยันผลตรวจทางห้องปฏิบัติการแล้ว 15 ราย (พบว่าเป็นสายพันธุ์ MenB ถึง 9 ราย) และอยู่ระหว่างรอผลสอบสวนโรคอีก 12 ราย ตอนนี้คร่าชีวิตคนหนุ่มสาวไปแล้ว 2 ราย ได้แก่ จูเลียต เคนนี นักเรียนหญิงวัยเพียง 18 ปี และนักศึกษามหาวิทยาลัยวัย 21 ปี นอกจากนี้ยังมีวัยรุ่นอีกหลายคนที่อาการสาหัสจนแพทย์ต้องให้ยาเพื่ออยู่ในภาวะโคม่าเทียม

สิ่งที่ทำให้วงการแพทย์ทั่วอังกฤษต้องจับตามองอย่างใกล้ชิด คือความเร็วในการแพร่ระบาด นพ.ภารัต ปันคาเนีย อาจารย์แพทย์อาวุโสจากมหาวิทยาลัยเอ็กซิเตอร์ ถึงกับเอ่ยปากว่า ตลอดชีวิตการเป็นหมอมา 40 ปี เขาไม่เคยเจอเหตุการณ์แบบนี้มาก่อน

ปกติแล้วโรคนี้จะพบผู้ติดเชื้อที่มีความเชื่อมโยงกันเพียง 2-3 ราย หรืออย่างมากก็ 4 ราย และมักจะใช้เวลาแพร่เชื้อหลายสัปดาห์ แต่การพบผู้ป่วยจำนวนมากที่เชื่อมโยงกับสถานที่เดียวกันในเวลาอันสั้นถือเป็นเรื่องที่ผิดปกติอย่างยิ่ง

ศูนย์กลางของการแพร่ระบาดครั้งนี้ถูกโยงไปที่ไนต์คลับชื่อ “Club Chemistry” ในเมืองแคนเทอร์เบอรีช่วงต้นเดือนมีนาคม โดยลุกลามไปยังนักศึกษามหาวิทยาลัยเคนต์ มหาวิทยาลัยแคนเทอร์เบอรีไครสต์เชิร์ช โรงเรียนอีก 4 แห่งในพื้นที่

ล่าสุดพบผู้ติดเชื้อในสถาบันการศึกษาด้านแอนิเมชันระดับอุดมศึกษา “Escape Studios” ซึ่งตั้งอยู่ใกล้กับ The O2 Arena ในกรุงลอนดอน ยิ่งไปกว่านั้น ทางการฝรั่งเศสยังรายงานพบผู้ป่วย 1 รายในประเทศที่มีความเชื่อมโยงกับคลัสเตอร์นี้ด้วย

ศ.โรบิน เมย์ ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายวิทยาศาสตร์ของสำนักงานความมั่นคงด้านสุขภาพแห่งสหราชอาณาจักร (UKHSA) ตั้งข้อสันนิษฐานถึงความผิดปกติครั้งนี้ไว้ 2 ประเด็น คืออาจเกิดจากพฤติกรรมเฉพาะกลุ่มของผู้ติดเชื้อที่ทำให้เกิดการแพร่กระจายเป็นวงกว้าง หรือในอีกกรณีที่น่ากังวลกว่าคือ “ตัวแบคทีเรียอาจเกิดการวิวัฒนาการ” จนมีความสามารถในการส่งต่อเชื้อได้เก่งและดุร้ายขึ้น ซึ่งขณะนี้ทีมนักวิจัยกำลังเร่งถอดรหัสพันธุกรรมของเชื้อเพื่อหาคำตอบ

แม้จะดูน่ากลัว แต่หน่วยงานสาธารณสุขได้ออกมาให้ข้อมูลเพื่อลดความตื่นตระหนกของประชาชน ยืนยันว่าโรคนี้ไม่ได้ติดต่อกันง่ายๆ ทางอากาศเหมือนโควิด-19 หรือไข้หวัดใหญ่ เชื้อไม่สามารถมีชีวิตอยู่บนพื้นผิวสิ่งของได้นาน

ดังนั้นการใช้ระบบขนส่งสาธารณะจึงไม่มีความเสี่ยง เชื้อแบคทีเรียตัวนี้จะแพร่กระจายผ่าน “การสัมผัสใกล้ชิดอย่างมากและใช้เวลานาน” เช่น การจูบ การใช้แก้วน้ำร่วมกัน หรือการดูดบุหรี่ไฟฟ้าร่วมกัน

เพื่อเป็นการสกัดกั้นเชื้อ UKHSA ได้ระดมฉีดวัคซีนป้องกันเยื่อหุ้มสมองอักเสบสายพันธุ์บี (MenB) ให้กับนักศึกษาในพื้นที่เสี่ยงไปแล้วกว่า 600 โดส พร้อมแจกจ่ายยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันล่วงหน้าอีกถึง 6,500 ชุด นอกจากนี้ยังได้ออกประกาศเตือนด่วนไปยังระบบสาธารณสุขแห่งชาติ (NHS) ทั่วประเทศ ให้บุคลากรทางการแพทย์สวมชุดป้องกัน (PPE) ขั้นสูงสุดเมื่อต้องรับมือกับผู้ป่วยช่วงอายุ 16-30 ปีที่มีอาการเข้าข่าย เนื่องจากโรคนี้จะทำให้อาการของผู้ป่วยทรุดหนักลงอย่างรวดเร็ว

ความท้าทายต่อไปที่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขกำลังจับตามองอย่างหนัก คือช่วงเทศกาลวันหยุดอีสเตอร์ที่กำลังจะมาถึง ซึ่งเป็นช่วงที่นักศึกษาจะเดินทางกลับบ้านไปหาครอบครัวทั้งในและต่างประเทศ ทางการจึงเร่งประชาสัมพันธ์ให้นักศึกษาที่เดินทางออกจากพื้นที่ไปแล้ว รีบติดต่อแพทย์ใกล้บ้านเพื่อรับยาปฏิชีวนะและวัคซีนโดยด่วน เพื่อป้องกันไม่ให้คลัสเตอร์นี้ลุกลามบานปลายจนกลายเป็นวิกฤตระดับชาติ