इराण आहे सध्या प्रचंड आर्थिक संकटही आहे. इराण-इस्रायल युद्ध आणि अमेरिकेने आणलेल्या दबावामुळे इराणची परिस्थिती अत्यंत बिकट आहे. त्यामुळे सध्या सर्वत्र महागाईने उच्चांक गाठला आहे. इराणच्या ढासळत्या आर्थिक परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर 10 दशलक्ष रियाल चे अर्थात 10 दशलक्ष रियालची नवी नोट जारी करण्यात आली आहे. आतापर्यंत जारी करण्यात आलेली ही सर्वात मोठी नोट आहे.
वाढती महागाई आणि रोकड टंचाईचा सामना करण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. या नव्या नोटा या आठवड्यात बँकांमध्ये उपलब्ध झाल्या आहेत. पण त्याची भारतीय किंमत तुम्हाला माहीत आहे का? यावरून इराणची आर्थिक स्थितीही ढासळल्याचे दिसून येते. त्याआधी नोटेची किंमत जाणून घेऊया.
'सुपर ड्रोन' भारतात तयार होणार, एआय पॉवर लष्कराला देणार; XTEND आणि Rayonix मधील मोठा संरक्षण करार
टीप मूल्य
आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, या अवाढव्य दिसणाऱ्या 1 कोटी रियाल नोटेचे आंतरराष्ट्रीय मूल्य फक्त $7 (सुमारे 650 रुपये) आहे. या नोटा चलनात येताच बँकांबाहेर लांबच लांब रांगा लागल्या होत्या. एटीएममध्ये रोकड संपेल अशी भीती लोकांना वाटत होती आणि अनेक ठिकाणी तसे झाले.
इराणला नव्या नोटा का द्याव्या लागल्या?
सेंट्रल बँक ऑफ इराणच्या म्हणण्यानुसार, लोकांना रोकड टंचाईचा सामना करावा लागू नये यासाठी ही नोट सुरू करण्यात आली आहे. नवीन गुलाबी नोटमध्ये यझदमधील ऐतिहासिक जाम मशीद आहे, तर उलट 2500 वर्ष जुना बाम किल्ला आहे. यापूर्वी, फेब्रुवारीमध्ये 5 दशलक्ष रियालची नोट सर्वात मोठी होती, परंतु आता ती मागे टाकली गेली आहे.
शेअर बाजारात मोठी त्सुनामी, एका दिवसात 13 लाख कोटी रुपये बुडाले; गुंतवणूकदार हवालदिल
बँकांमध्ये रोकड तुटवडा
इराणच्या चलनाचे (रियाल) मूल्य सतत घसरत आहे. अमेरिकेचे निर्बंध आणि इस्रायलसोबतच्या सततच्या तणावामुळे इराणच्या बँका आणि पायाभूत सुविधांवर हल्ले होत आहेत, त्यामुळे बँकिंग व्यवस्था कोलमडली आहे. सरकारच्या आश्वासनानंतरही बँका रोखीच्या तुटवड्याला तोंड देत आहेत. बँका ग्राहकांना आवश्यक असलेली रोकड पुरवू शकत नसल्याची परिस्थिती आहे. एका वेळी अनेक लोकांना फारच कमी मोबदला दिला जात आहे.
अर्थव्यवस्था का खाली गेली?
या सर्व बाबींमुळे इराणचे चलन रियालच्या मूल्यात मोठी घसरण झाली आहे. गेल्या वर्षीच्या युद्धानंतर, रियालचे मूल्य जवळजवळ 40% कमी झाले. आता इराणने नव्या मोठ्या नोटा जारी केल्याने देशात चलनवाढ आणि रोकड टंचाई तीव्र झाल्याचे संकेत मिळत आहेत.
