FPI Selling Latest Update: भारतीय शेअर बाजारात विदेशी गुंतवणूकदारांच्या सततच्या विक्रीमुळे चिंता वाढली आहे. मार्च महिन्यात आतापर्यंत विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPIs) सुमारे 11 अब्ज डॉलर (सुमारे 1 लाख कोटी रुपये) किमतीचे भारतीय शेअर्स विकले आहेत.
ही त्यांची एका महिन्यातील आतापर्यंतची सर्वात मोठी विक्री मानली जात आहे. विक्रीची ही फेरी अशा वेळी आली आहे जेव्हा निफ्टी-50 चे मूल्यांकन प्रीमियम खाली आले आहे, ज्यामुळे ते जागतिक बाजार पातळीच्या जवळ आले आहे; असे असूनही, परकीय गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास दुणावत आहे.
ब्लूमबर्गच्या डेटानुसार, मार्च 2026 मध्ये आतापर्यंतचा सर्वात मोठा FPI आउटफ्लो दिसून आला आहे. यापूर्वी, ऑक्टोबर 2024 मध्ये, या परदेशी गुंतवणूकदारांनी सुमारे $10.9 अब्ज किमतीचे शेअर्स विकले होते. याव्यतिरिक्त, कोविड-19 कालावधीत जानेवारी 2025 आणि मार्च 2020 मध्ये एकूण अंदाजे $8.4 अब्ज डॉलर्सचा लक्षणीय आउटफ्लो नोंदवला गेला. मात्र, यावेळची नोंद झालेली आकडेवारी मागील त्या सर्व प्रकरणांपेक्षा खूपच जास्त आहे.
परकीय गुंतवणूकदारांच्या या पलायनामागील अनेक प्रमुख कारणे तज्ञ सांगतात. याचे मुख्य कारण म्हणजे यूएस बॉण्डच्या उत्पन्नात झालेली वाढ. यूएस ट्रेझरी उत्पन्न मार्चच्या सुरुवातीपासून 50 बेस पॉइंट्सने वाढून सुमारे 4.4% झाले आहे, जोखीम-मुक्त गुंतवणूक तुलनेने अधिक आकर्षक बनवते.
यासोबतच भारतीय रुपयाही कमकुवत झाला असून त्याचा विदेशी गुंतवणूकदारांना मिळणाऱ्या परताव्यावर नकारात्मक परिणाम झाला आहे. रुपयाचे मूल्य घसरणे म्हणजे गुंतवणूकदारांसाठी डॉलरच्या स्वरूपात परतावा कमी होणे, ज्यामुळे ते त्यांचे भांडवल मुदतीपूर्वी काढण्यास प्राधान्य देत आहेत.
मार्च महिन्यात रुपया सुमारे 4% कमजोर झाला आणि 27 मार्च रोजी यूएस डॉलरच्या तुलनेत 94.78 च्या विक्रमी नीचांकी पातळीवर पोहोचला. कमकुवत चलन विदेशी गुंतवणूकदारांसाठी दुहेरी धक्का आहे: एकीकडे, शेअर बाजार कोसळतो. दुसरीकडे चलन विनिमयातील प्रतिकूल बदलांमुळे त्यांना तोटा सहन करावा लागत आहे.
पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावादरम्यान, ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमती सातत्याने प्रति बॅरल 100 डॉलरच्या वर आहेत. भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशासाठी ही परिस्थिती नकारात्मक मानली जाते, कारण त्यामुळे महागाई वाढते आणि चालू खात्यातील तूट वाढते. कॉर्पोरेट कमाईवर दबाव आहे.
बाजार विश्लेषकांनी आता FY 2026 साठी निफ्टी कंपन्यांच्या कमाईच्या अंदाजात 2-3% कपात करण्यास सुरुवात केली आहे. UBS चे ग्लोबल स्ट्रॅटेजिस्ट भानू बावेजा यांच्या मते, “भारतातील FPI आवक सध्या मंद राहण्याची शक्यता आहे. रुपया देखील कमकुवत अवस्थेत व्यापार सुरू ठेवू शकतो. याचा अर्थ असा आहे की भविष्यात पुन्हा विदेशी गुंतवणूक वाढण्याची शक्यता नाही.
नॅशनल सिक्युरिटीज डिपॉझिटरी लिमिटेड (NSDL) नुसार, 15 मार्चपर्यंत, परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय इक्विटी मार्केटमध्ये सुमारे $710 अब्ज गुंतवले होते, जे एकूण बाजार भांडवलाच्या सुमारे 15% आहे.
