अलीकडेच महिलांच्या आरोग्याबाबतचा एक नवीन अभ्यास अहवाल समोर आला आहे, ज्यामध्ये बदलती जीवनशैली आणि आरोग्यविषयक आव्हानांचा उल्लेख करण्यात आला आहे. एका अभ्यासानुसार 40 व्या वर्षी रजोनिवृत्तीचा अनुभव घेणाऱ्या महिलांमध्ये हृदयविकाराचा धोका 40 टक्क्यांनी वाढतो. महिलांना सलग 12 महिने मासिक पाळी येत नाही तेव्हा रजोनिवृत्ती येते. सामान्यतः ही स्थिती वयाच्या ४५ ते ५० व्या वर्षी उद्भवते, परंतु आता ही समस्या वयाच्या ४० व्या वर्षीही दिसून येत आहे, ज्यामुळे हृदयविकाराचा झटका, पक्षाघात आणि हृदयाशी संबंधित इतर आजारांचा धोका वाढू शकतो.
नॉर्थवेस्टर्न युनिव्हर्सिटीच्या शास्त्रज्ञांनी 1964 ते 2018 या कालावधीत सुमारे 10,000 महिलांच्या आरोग्य अहवालांचे विश्लेषण करून हा अभ्यास केला आहे. या अहवालात असे आढळून आले आहे की ज्या महिलांना 40 वर्षापूर्वी हृदयविकाराचा आजार नव्हता त्यांना रजोनिवृत्तीनंतर हृदयविकाराचा सामना करावा लागला. शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की लहान वयात रजोनिवृत्तीचा सामना करणाऱ्या महिलांमध्ये कोरोनरी हृदयरोगाचा धोका 40 टक्क्यांनी वाढतो.
या अहवालात असेही नमूद करण्यात आले आहे की, याआधी लहान वयात रजोनिवृत्तीचा अनुभव घेणाऱ्या महिलांपैकी केवळ 1 टक्के महिलांना हृदयविकाराचा धोका होता, परंतु आता हा आकडा 3 ते 4 टक्क्यांपर्यंत वाढला आहे. महिलांमध्ये लवकर रजोनिवृत्ती येण्यामागे कोणती कारणे आहेत आणि त्यामुळे हृदयविकाराचा धोका कसा वाढतो, असा प्रश्न उपस्थित होतो.
रजोनिवृत्तीच्या काळात महिलांच्या शरीरात हार्मोनल बदल होतात, विशेषत: इस्ट्रोजेन हार्मोनची पातळी झपाट्याने घसरते. इस्ट्रोजेन हार्मोन हृदयाचे रक्षण करते, कारण ते चांगले कोलेस्ट्रॉल वाढवते आणि वाईट कोलेस्ट्रॉल कमी करते. रजोनिवृत्तीनंतर, इस्ट्रोजेनच्या कमतरतेमुळे हृदयविकाराचा धोका वाढतो. याशिवाय इस्ट्रोजेनच्या कमतरतेमुळे महिलांमध्ये आरोग्याच्या अनेक समस्या उद्भवू शकतात.
मानसिक आरोग्य: इस्ट्रोजेनच्या कमतरतेचा मानसिक आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम होतो, नैराश्य आणि चिंता वाढण्याचा धोका असतो.
रक्तदाब समस्या: इस्ट्रोजेनच्या कमतरतेमुळे खराब कोलेस्टेरॉल वाढते, ज्यामुळे उच्च रक्तदाब होऊ शकतो.
लहान वयात रजोनिवृत्तीचा सामना करणाऱ्या महिलांनी फायटोएस्ट्रोजेन समृध्द आहार घेणे आवश्यक आहे, जे शरीरातील इस्ट्रोजेन पातळी संतुलित करण्यास मदत करते. यासाठी अंबाडी, तीळ, हरभरा, मसूर, राजमा, डाळिंब, सफरचंद आणि गाजर यांचे सेवन करणे फायदेशीर ठरू शकते. हे पदार्थ शरीरातील इस्ट्रोजेन रिसेप्टर्स सक्रिय करण्यास मदत करतात आणि हार्मोनल संतुलन राखण्यास मदत करतात.
