साखर उत्पादन भारत हा जगातील सर्वात मोठा साखर उत्पादक देश आहे आणि जागतिक उत्पादनात भारताचा वाटा 16-18% आहे. देशातील साखर उद्योगामुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थाही मजबूत होऊन लाखो शेतकरी व कामगारांना त्याचा फायदा होत आहे. गेल्या वर्षी 2025-26 च्या साखर हंगामातही भारतात साखर उत्पादनात मोठी वाढ नोंदवण्यात आली आहे. नॅशनल फेडरेशन ऑफ कोऑपरेटिव्ह शुगर फॅक्टरीजने दिलेल्या माहितीनुसार, देशातील एकूण साखर उत्पादन 7.70 टक्क्यांनी वाढून 27.39 दशलक्ष टन झाले आहे. ही वाढ देशातील कृषी आणि साखर उद्योगांसाठी सकारात्मक मानली जात आहे.

या वाढीत महाराष्ट्र आणि विशेषतः कर्नाटक राज्यांनी मोठा वाटा उचलला आहे. महाराष्ट्राने यंदा देशात साखर उत्पादनात मोठी आघाडी घेतली आहे. गेल्या वर्षी महाराष्ट्रात 8.06 दशलक्ष टन साखरेचे उत्पादन झाले होते. मात्र यावर्षी ते 23 टक्क्यांनी वाढून 9.92 दशलक्ष टन झाले आहे. समाधानकारक पाऊस, उसाच्या लागवडीत झालेली वाढ आणि सुधारित उत्पादन प्रक्रिया ही या वाढीची प्रमुख कारणे मानली जातात. यामुळे राज्यातील साखर कारखानदार आणि शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. साखर उत्पादन

कर्नाटकातही साखर उत्पादनात चांगली वाढ झाली आहे. येथील उत्पादन 16.70 टक्क्यांनी वाढून 4.71 दशलक्ष टन झाले आहे. राज्यातील साखर कारखान्यांची कार्यक्षमता आणि ऊस उत्पादनातील स्थिरता यामुळे ही वाढ शक्य झाली आहे.

दुसरीकडे, उत्तर प्रदेशात उत्पादनात किंचित घट झाली आहे. येथील साखरेचे उत्पादन सुमारे 2 टक्क्यांनी घसरून 8.92 दशलक्ष टन झाले आहे. पण ही घसरण फार मोठी नाही आणि त्याचा परिणाम देशाच्या एकूण उत्पादनावर झालेला नाही.

या हंगामात साखरेचे दर निश्चित करण्यात आले आहेत. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत हा दर ९.५५ टक्के झाला आहे. उताऱ्याच्या दरात वाढ झाल्यामुळे कमी उसापासून जास्त साखर मिळू लागली आहे, त्यामुळे एकूण उत्पादन वाढण्यास मदत झाली आहे. तज्ज्ञांच्या मते उत्पादन वाढण्यामागे हे एक प्रमुख कारण आहे. साखर उत्पादन

चालू हंगामातील उत्पादनाने आधीच 2024-25 26.2 दशलक्ष टनांचा आकडा ओलांडला आहे. त्यामुळे साखर उद्योगासाठी हा हंगाम अधिक यशस्वी ठरल्याचे दिसून येत आहे. देशभरात एकूण 541 साखर कारखाने सुरू होते. त्यापैकी सध्या केवळ २१ कारखाने सुरू असून उर्वरित कारखाने हंगाम संपल्याने बंद आहेत.

दरम्यान, साखर उत्पादनात वाढ झाल्याचा थेट फायदा शेतकरी आणि औद्योगिक क्षेत्राला होत आहे. त्यामुळे ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना चांगला भाव मिळण्याची शक्यता आहे. साखर कारखानदारांची आर्थिक स्थिती सुधारणे अपेक्षित असून निर्यात वाढविण्याची संधी असल्याने ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाही चालना मिळू शकते.

तज्ज्ञांच्या मते, हवामान अनुकूल राहिल्यास आणि उत्पादनाचा हाच वेग कायम राहिल्यास येत्या काही वर्षांत भारताचा साखर उद्योग अधिक मजबूत होऊ शकतो. तसेच देशांतर्गत मागणीसह निर्यात वाढण्याची शक्यता आहे.