आजकाल, आपल्या सर्वांना दूरस्थ कामाची अधिकाधिक सवय होत चालली आहे. ज्या गोष्टी पूर्वी केवळ अधिकृत व्यवसायांच्या मर्यादेतच घडत असत, आता सर्वत्र घरांच्या गोपनीयतेत नियमितपणे घडतात. घरून काम करणाऱ्या त्यांच्या मित्रांचा एखाद्याला हेवा का वाटू शकतो, परंतु सर्वच काम घरातील वातावरणासाठी योग्य नसते.

आम्ही सर्व स्वतःच करा या तत्त्वज्ञानाच्या बाजूने आहोत. बऱ्याच लोकांना काही हँड-ऑन कौशल्यांचा फायदा होऊ शकतो आणि DIY घराची दुरुस्ती किंवा प्रकल्प हे पैसे वाचवण्याचा एक चांगला मार्ग आणि शनिवार व रविवार भरण्याचा एक मजेदार मार्ग असू शकतो. ते म्हणाले, असे काही प्रकल्प आहेत जे तुम्ही साधकांवर सोडले पाहिजेत आणि इतर तुम्ही करू शकता, परंतु तुम्ही घरी करू नये.

कोणत्याही DIY प्रकल्पावर काम करताना सुरक्षितता सर्वोपरि असते आणि त्यात योग्य वातावरण निवडणे समाविष्ट असते. जर तुमच्याकडे कोणतेही DIY प्रकल्प पाइपखाली येत असतील, तर तुम्ही सुरुवात करण्यापूर्वी योजना आखण्यासाठी थोडा वेळ घ्या आणि तुमच्या घराच्या मर्यादेत यापैकी कोणतीही DIY क्रियाकलाप करण्याबद्दल दोनदा विचार करा.

जग अस्थिर सेंद्रिय संयुगे (VOCs) ने भरलेले आहे. अनेक व्हीओसी नैसर्गिकरित्या तयार होतात आणि सहसा हानिकारक नसतात. जेव्हा तुम्ही देवदाराचा आल्हाददायक वास घेता किंवा ताज्या संत्र्याचा आस्वाद घेता, तेव्हा ते मोठ्या प्रमाणात VOC चे आभार मानते. तथापि, चुकीच्या प्रकारांच्या संपर्कात, खूप जास्त एकाग्रतेमुळे, आरोग्य आणि सुरक्षिततेवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.

लाकडाच्या डागांसह लाकडी सामग्री पूर्ण करणे हा सामग्रीचे सौंदर्याचा गुणधर्म बाहेर आणण्याचा आणि घटकांपासून काही संरक्षण प्रदान करण्याचा एक मार्ग आहे, परंतु आतून डाग लावण्याची शिफारस केली जात नाही.

जर्नलमध्ये 2015 चा अभ्यास वातावरणीय वातावरण लाकडाच्या विविध डागांमधून VOC उत्सर्जनाचे प्रमाण आणि कालावधी मोजला. संशोधकांना असे आढळून आले की सॉल्व्हेंट-आधारित डाग बेंझिन, टोल्यूनिन, इथाइलबेन्झिन, जाइलीन, स्टायरीन, अल्फा-पाइनेन आणि कॅम्फिन सारख्या एकूण VOC उत्सर्जन करतात आणि ते VOC जास्त काळ टिकतात. पाण्यावर आधारित डागांमध्ये फक्त लिमोनिन जास्त असते, परंतु उत्सर्जन लवकर होते आणि अधिक वेगाने कमी होते. तरीही, चाचणी केलेल्या सर्व डागांपैकी फक्त एकच पाणी-आधारित डाग “कमी उत्सर्जित करणारा” म्हणून वर्गीकृत करण्यात आला आणि आरोग्यावर कोणतेही संभाव्य नकारात्मक परिणाम न होता.

तुम्ही वापरत असलेल्या लाकडाच्या डागांच्या प्रकारानुसार VOCs चे प्रमाण आणि प्रकार आणि ते किती काळ चिकटून राहतात हे बदलत असले तरी, भरपूर वायुवीजन असलेल्या भागात लाकूड बाहेर डागणे ही सामान्यत: चांगली कल्पना आहे.

हे शक्य असले, आणि आतून वस्तू जोडणे अगदी सामान्य असले तरी, आतील जागेसाठी सुरक्षित राहण्यासाठी काही अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे. तुमची लिव्हिंग रूम त्या आवश्यकता पूर्ण करते हे संभव नाही. कोणत्याही मर्यादित जागेत वेल्डिंग काही अंतर्भूत जोखीमांसह येते, जे सर्व लगेच स्पष्ट होत नाहीत.

जोपर्यंत तुम्ही काँक्रीटच्या बंकरमध्ये रहात नाही, तोपर्यंत तुमच्या घराचा आतील भाग सर्व प्रकारच्या ज्वलनशील पदार्थांनी भरलेला असतो, तुमच्या भिंतींच्या लाकडापासून ते तुमच्या कार्पेट्स आणि ड्रेप्सच्या फॅब्रिकपर्यंत. वेल्डिंगमुळे भरपूर उष्णता निर्माण होते आणि त्यातून स्पार्क्स आणि गरम धातूचे थेंब देखील निर्माण होतात, या सर्वांमध्ये आग लागण्याची क्षमता असते. तथापि, यावर विश्वास ठेवा किंवा नाही, जर आत वेल्डिंग करताना काही चूक झाली तर, आग कदाचित तुमच्या चिंतेत कमी असेल.

आग दिसू शकते आणि वास घेता येतो. वेल्डिंगमध्ये अदृश्य, गंधविरहित आणि श्वासोच्छवासास कारणीभूत असलेल्या विविध वायूंचा वापर आणि उत्पादन यांचा समावेश होतो. आर्गॉन सारख्या जड वायूंचा वापर वेल्डिंग प्रक्रियेत केला जातो आणि वेल्डिंग प्रक्रियेदरम्यान तयार होणाऱ्या रासायनिक अभिक्रियांमुळे ऑक्सिजन विस्थापित करणारे इतर वायू तयार होऊ शकतात. यातील काही वायू हवेपेक्षा जड असल्यामुळे ते तुमच्या आजूबाजूला जमा होऊ शकतात. काही प्रकरणांमध्ये खूप उशीर होईपर्यंत ऑक्सिजन धोकादायकपणे कमी झाल्याचे तुमच्या लक्षातही येणार नाही. वेल्डिंग उत्तम हवेशीर भागात केले जाते, जसे की घराबाहेर किंवा उद्देशाने तयार केलेल्या जागेत.

पूर्वी, बरेच पेंट्स सॉल्व्हेंट-आधारित होते आणि ते अर्जादरम्यान आणि नंतर बरेच दिवस VOC सोडतात. त्या धुराचे विविध संभाव्य नकारात्मक आरोग्य परिणाम होते, विशेषत: जेव्हा एक्सपोजर लक्षणीय किंवा विस्तारित होते. अलिकडच्या वर्षांत, पेंट उद्योग जल-आधारित पेंट्सच्या बाजूने सॉल्व्हेंट-आधारित पेंट्सपासून मोठ्या प्रमाणात दूर गेला आहे, परंतु VOC अजूनही चिंतेचा विषय आहे.

जर्नलमध्ये 2024 चा अभ्यास पर्यावरण विज्ञान आणि तंत्रज्ञान पत्रे शीर्ष 70 सर्वाधिक विकल्या गेलेल्या पेंट ब्रँडची तपासणी केली आणि आतील संयुगांचे विश्लेषण केले. कमी-VOC म्हणून लेबल केलेले किंवा जाहिरात केलेले असूनही, त्यापैकी 24 ब्रँड्समध्ये 11 भिन्न VOCs प्रति दशलक्ष 20,000 पार्ट्स इतके जास्त आहेत. इतरांमध्ये अनेक अर्ध-अस्थिर सेंद्रिय संयुगे विविध एकाग्रतेमध्ये आहेत, जे आधुनिक पेंट्समध्ये अजूनही अस्तित्वात असलेल्या आरोग्य धोक्यांवर प्रकाश टाकतात.

लो-व्हीओसी पेंट निवडल्याने तुमची जोखीम कमी होण्यास मदत होऊ शकते परंतु कदाचित ते दूर होणार नाहीत. घरामध्ये पेंटिंग करताना, आपण एका वेळी रंगवलेल्या आतील जागेचे प्रमाण मर्यादित करू शकता, श्वसन यंत्र घालण्याची खात्री करा आणि हवा फिरत ठेवू शकता. जर तुम्ही फर्निचर सारख्या लहान वस्तू रंगवत असाल, तर ते पेंटिंगसाठी बाहेर नेणे आणि ते कोरडे आणि बरे होईपर्यंत ते तिथेच ठेवणे चांगले.