आजच्या धकाधकीच्या जीवनात सर्वांत भेडसवणार गंभीर प्रश्न म्हणजे झोप… अनेकांना शांत झोप लागत आहे… रोजची धावपळ, ताण – तणावानंतर देखील झोप लागत नाही. ज्यामुळे तणाव निर्माण होतो. अशात फळे, भाज्या आणि संपूर्ण धान्यांनी समृद्ध असलेला आहार शरीराचं झोपेचं चक्र नियमित करण्यास मदत करतो. अक्रोड आणि पिस्ता यांसारख्या सुकामेव्यामध्ये आढळणारे नैसर्गिक मेलाटोनिन हार्मोन रात्री झोप येण्यास मदत करतात. किवी फळातील सेरोटोनिन आणि फोलेट ही पोषक तत्वे मध्यरात्री येणारी जाग टाळतात आणि गाढ झोप देतात. पालकसारख्या पालेभाज्यांमध्ये आढळणारे मॅग्नेशियम खनिज मज्जातंतूंना शांत करते आणि तणाव कमी करते.
संतुलित झोपेसाठी उपयुक्त आहारआजकाल बहुतेक लोक अपुऱ्या झोपेने त्रस्त आहेत. नवीनतम वैद्यकीय अभ्यासातून असं दिसून आलं आहे की, रात्री शांत आणि गाढ झोप लागण्यासाठी आपण घेत असलेला आहार महत्त्वाची भूमिका बजावतो. आहार शरीरातील हार्मोनल संतुलन आणि झोपेचं चक्र नियंत्रित करण्यास मदत करतो. पोषणतज्ज्ञांच्या मते, फळे, भाज्या आणि संपूर्ण धान्यांचा समावेश असलेल्या अशा आहारामुळे निद्रानाशाची समस्या कमी होते.
मेलाटोनिन हे एक हार्मोन आहे जे लवकर झोप लागण्यासाठी आणि दीर्घकाळ झोपेत राहण्यासाठी आवश्यक असते. अक्रोड आणि पिस्ता यांसारख्या सुकामेव्यामध्ये हे मेलाटोनिन भरपूर प्रमाणात असते. डॉक्टरांच्या मते, संध्याकाळी किंवा जेवणानंतर थोड्या प्रमाणात यांचे सेवन केल्याने शरीराच्या झोपेच्या चक्राला नैसर्गिकरित्या चालना मिळते आणि शांत झोप लागण्यास मदत होते.
किवी फळांमुळे झोप सुधारतेअभ्यासात असं आढळून आलं आहे की, जे लोक नियमितपणे किवी खातात, त्यांना मध्यरात्री अचानक जाग येण्याचं प्रमाण कमी होते. त्यात असलेले ‘सेरोटोनिन’ नावाचे रसायन मेंदूला शांत करते आणि झोप आणते. शिवाय, हे फळ फोलेटच्या कमतरतेमुळे होणाऱ्या निद्रानाशाची समस्या देखील सहजपणे दूर करते.
मज्जासंस्थेला शांत करणारे पालकाचे प्रकारगाढ झोप लागण्यासाठी, मज्जासंस्था आणि स्नायू शिथिल होणं आवश्यक असतं. पालक, विशेषतः पालेभाजीमध्ये, शरीराला आवश्यक असलेले मॅग्नेशियम हे खनिज भरपूर प्रमाणात असते. ते मज्जातंतूंना शांत करते आणि तणाव कमी करते, ज्यामुळे आपल्याला रात्री अखंड, शांत झोप लागते.
थकवा दूर करणारे आणि झोप लागण्यास मदत करणारे मांसाहारी पदार्थट्रिप्टोफॅन, जे मांसाहारी पदार्थांमध्ये सामान्यतः आढळणारे एक अमिनो आम्ल आहे, त्यात झोप लागण्यास मदत करण्याची क्षमता असते. हे पोषक तत्व चिकनमध्ये जास्त प्रमाणात आढळते. ते मेंदूतील सेरोटोनिन आणि मेलाटोनिनचा स्राव वाढवते, ज्यामुळे योग्य वेळी झोप लागते. आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, अंडी, दूध आणि मासे यांसारख्या पदार्थांच्या नियमित सेवनाने देखील चांगली झोप लागते. पण कोणत्याही समस्या असल्यास आहारात बदल करण्यापूर्वी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्या.