आजच्या काळात मधुमेह म्हणजेच साखरेचा आजार अगदी सामान्य झाला आहे, पण खाण्यापिण्याच्या सवयींशी संबंधित अनेक प्रकारचे संभ्रम आणि प्रश्न रुग्णांच्या मनात नेहमीच राहतात. यातील सर्वात मोठा आणि सामान्य गोंधळ दुधाबाबत आहे. मधुमेहाचे निदान झाल्यानंतर बरेच लोक दूध आणि इतर दुग्धजन्य पदार्थांचे सेवन पूर्णपणे बंद करतात, कारण त्यांना भीती असते की यामुळे त्यांच्या रक्तातील साखरेची पातळी अचानक वाढेल. त्याच वेळी, काही लोक कोणत्याही निर्बंधाशिवाय सामान्यपणे दूध पीत राहतात. अशा परिस्थितीत, कोणती पद्धत योग्य आणि सुरक्षित आहे हे जाणून घेणे खूप महत्वाचे आहे. मधुमेहामध्ये दूध सोडणे आवश्यक आहे की कोणत्याही भीतीशिवाय त्याचा आहारात समावेश केला जाऊ शकतो? देशातील सुप्रसिद्ध मधुमेह तज्ज्ञ डॉ. अमित कुमार सिन्हा यांनी सोशल मीडिया पोस्टद्वारे या महत्त्वाच्या विषयावर परिस्थिती स्पष्ट केली आहे.

दूध आणि रक्तातील साखरेचा संबंध: विज्ञान काय सांगते?

मधुमेह तज्ज्ञ डॉ अमित कुमार सिन्हा यांच्या मते, दूध पिण्याबाबत कोणत्याही निष्कर्षापर्यंत पोहोचण्यापूर्वी विज्ञान समजून घेणे आवश्यक आहे. दुधामध्ये नैसर्गिकरित्या लैक्टोज आढळतो, जो नैसर्गिक साखरेचा एक प्रकार आहे. या लॅक्टोजमुळे, दूध प्यायल्यानंतर शरीरातील रक्तातील साखरेची पातळी थोडीशी वाढू शकते. पण याचा अर्थ असा नाही की तुम्ही दूध पिणे पूर्णपणे बंद करा, असे डॉक्टर स्पष्ट करतात. आहारातून अचानक दूध काढून टाकणे शहाणपणाचे नाही, परंतु त्याचे सेवन करण्याची योग्य पद्धत जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.

दूध सोडणे शहाणपणाचे नाही, शरीराला आवश्यक शक्ती मिळेल

डॉक्टर सिन्हा स्पष्ट करतात की दूध केवळ लैक्टोजचा स्रोत नाही तर ते प्रथिने, कॅल्शियम, व्हिटॅमिन बी-12 आणि इतर अनेक आवश्यक पोषक तत्वांचा खजिना आहे. मधुमेही रुग्णांची हाडे आणि स्नायू मजबूत ठेवण्यासाठी हे सर्व घटक अत्यंत आवश्यक आहेत. मधुमेहाच्या रुग्णांमध्ये अशक्तपणाची समस्या सामान्य आहे, अशा परिस्थितीत ही कमजोरी दूर करण्यात दूध मोठी भूमिका बजावते. त्यामुळे, तुमच्या आहारातून दूध पूर्णपणे काढून टाकण्याची गरज नाही, जर तुम्ही ते एका विशिष्ट आणि योग्य मर्यादेत सेवन कराल.

मधुमेहामध्ये किती आणि कोणते दूध पिण्यास पूर्णपणे सुरक्षित आहे?

तज्ञांच्या मते, जर योग्य प्रमाणात आणि योग्य पद्धतीची काळजी घेतली गेली तर मधुमेहामध्ये दुधाचे सेवन पूर्णपणे सुरक्षित आणि फायदेशीर असल्याचे सिद्ध होते. मधुमेहाच्या रुग्णांनी नेहमी कमी चरबीयुक्त दूध म्हणजे 'टोन्ड' किंवा 'डबल टोन्ड' दूध निवडावे. फुल क्रीम किंवा कंडेन्स्ड मिल्कमध्ये फॅटचे प्रमाण जास्त असते जे हृदयाच्या आरोग्यासाठी आणि साखरेसाठी चांगले नसते. यासोबतच दूध पिताना त्यात साखर, गूळ किंवा कोणताही गोड चव घालणे पूर्णपणे टाळावे. स्किम्ड आणि कमी चरबीयुक्त दूध मर्यादित प्रमाणात (उदा. एक लहान ग्लास) दररोज प्यायल्याने आरोग्यास हानी न होता संपूर्ण पोषण मिळते.