दिल्ली सरकार लवकरच 'एक पेड माँ के नाम' दिल्ली मेगा ट्री प्लांटेशन ड्राइव्ह 2026 लाँच करणार आहे. या मोहिमेअंतर्गत राजधानीत 70 लाख रोपे लावण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांच्या अध्यक्षतेखाली दिल्ली सचिवालयात प्रचाराच्या तयारीसंदर्भात उच्चस्तरीय आढावा बैठक घेण्यात आली. बैठकीत अभियानाची विस्तृत रूपरेषा, लोकसहभाग, डिजिटल व्यासपीठ, वृक्षारोपणाची उद्दिष्टे आणि विविध विभाग व संस्थांच्या जबाबदाऱ्या यावर चर्चा करण्यात आली. मुख्यमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखाली दिल्ली सचिवालयात झालेल्या उच्चस्तरीय आढावा बैठकीत प्रचाराच्या तयारीवर चर्चा करण्यात आली. यावेळी दिल्लीचे पर्यावरण मंत्री मनजिंदर सिंग सिरसा आणि विभागाचे इतर वरिष्ठ अधिकारीही उपस्थित होते. अभियानाची रूपरेषा, लोकसहभाग वाढवण्याचे मार्ग, डिजिटल प्लॅटफॉर्मचा वापर, वृक्षारोपणाचे उद्दिष्ट आणि विविध विभाग व संस्थांची भूमिका यावर बैठकीत सविस्तर चर्चा करण्यात आली.
दिल्ली सरकारच्या 'एक पेड माँ के नाम दिल्ली मेगा ट्री प्लांटेशन कॅम्पेन 2026' चा पहिला टप्पा 22 जूनपासून सुरू होणार आहे. मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांच्या मते, ही मोहीम डिजिटल माध्यमातून सुरू केली जाईल. पहिल्या टप्प्यात ई-फॉरेस्ट ग्रीन ड्राइव्ह पोर्टल आणि या मोहिमेचा अधिकृत व्हिडिओ मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते लॉन्च करण्यात येणार आहे. यासह संपूर्ण दिल्लीत डिजिटल आणि सोशल मीडियाच्या माध्यमातून जनजागृती मोहीम सुरू करण्यात येणार आहे. सरकारच्या म्हणण्यानुसार 22 जून ते 4 जुलै या कालावधीत या मोहिमेचा मोठ्या प्रमाणावर प्रचार करण्यात येणार आहे. या काळात सामाजिक, धार्मिक, शैक्षणिक आणि सामुदायिक संस्थांशी संवाद साधून लोकांना मोहिमेशी जोडले जाईल. अधिकाधिक नागरिकांनी या वृक्षारोपण मोहिमेत सहभागी व्हावे आणि त्याचे मोठ्या सार्वजनिक मोहिमेत रूपांतर करता येईल, हा दिल्ली सरकारचा उद्देश आहे.
जनआंदोलनाची सुरुवात
'एक पेड माँ के नाम दिल्ली मेगा ट्री प्लांटेशन कॅम्पेन 2026' चा दुसरा टप्पा जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात आयोजित केला जाईल. हा टप्पा मेगा रिज वृक्षारोपण मोहीम म्हणून सुरू केला जाईल. या मोहिमेअंतर्गत, दिल्ली रिज परिसरातील विविध भागांमध्ये पर्यावरणीय पुनर्संचयित वृक्षारोपण कार्यक्रम आयोजित केले जातील. यात सेंट्रल रिज, साउथ सेंट्रल रिज, नानकपुरा रिज आणि पीबीजी ग्राउंड यासह अनेक ठिकाणांचा समावेश आहे. सरकारच्या म्हणण्यानुसार, या टप्प्याच्या शुभारंभाच्या दिवशी सुमारे 2.5 लाख रोपे लावली जातील. यासोबतच स्वयंसेवकांना हिरवा झेंडा दाखवून या मोहिमेला जनआंदोलनाचे स्वरूप देण्यात येणार आहे.
एकत्र वृक्षारोपणात 11 हजार लोक सहभागी होणार आहेत
'एक पेड माँ के नाम दिल्ली मेगा ट्री प्लांटेशन कॅम्पेन 2026' चा तिसरा आणि सर्वात मोठा टप्पा जुलैच्या मध्यात आयोजित केला जाईल. लोकसहभागावर आधारित मेगा वृक्षारोपण कार्यक्रम म्हणून त्याचे आयोजन करण्याची तयारी सुरू आहे. या टप्प्यातील मध्यवर्ती कार्यक्रम रोहिणी येथील स्वर्ण जयंती पार्क येथे आयोजित केला जाणार आहे. हा कार्यक्रम रिअल टाइमच्या माध्यमातून दिल्लीतील 51 थेट ठिकाणांशी जोडला जाईल. सरकारच्या म्हणण्यानुसार, या काळात सुमारे 11 हजार लोक एकत्रितपणे वृक्षारोपण मोहिमेत सहभागी होतील. मोहिमेशी संबंधित सर्व ठिकाणांहून कार्यक्रमाचे थेट प्रक्षेपण केले जाईल, जेणेकरून अधिकाधिक लोक त्याच्याशी जोडले जातील. हे अभियान दिल्लीतील सर्व 70 विधानसभा मतदारसंघ आणि 13 जिल्ह्यांपर्यंत पोहोचवण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. सेवापर्व कालावधीपर्यंत दिल्लीत ७० लाख रोपे लावण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे. यासाठी मोहिमेच्या विविध टप्प्यांमध्ये लोकसहभागाला प्रोत्साहन देण्यात येणार असून विविध सामाजिक संस्था, संस्थांना सहभागी करून घेतले जाणार आहे. अभियानाच्या विविध कार्यक्रमांमध्ये केंद्रीय गृह आणि सहकार मंत्री अमित शहा आणि इतर ज्येष्ठ मान्यवरांचा सहभाग प्रस्तावित आहे.
नागरिकांचा सहभाग सोपा केला
दिल्ली सरकारच्या 'एक पेड माँ के नाम दिल्ली मेगा ट्री प्लांटेशन कॅम्पेन 2026' मध्ये सर्वसामान्य नागरिकांचा सहभाग सुलभ करण्यासाठी डिजिटल प्रणाली तयार करण्यात आली आहे. या अंतर्गत ई-फॉरेस्ट ग्रीन ड्राइव्ह पोर्टलद्वारे कोणताही नागरिक या मोहिमेत सामील होऊ शकेल. सरकारच्या म्हणण्यानुसार, नागरिक पोर्टलवर फक्त मोबाईल क्रमांक, नाव आणि पत्ता माहिती देऊन नोंदणी करू शकतात. यानंतर, त्यांना मोफत रोप मिळणे, वृक्षारोपणासाठी स्लॉट बुक करणे आणि लागवडीनंतर रोपट्याचा जिओ टॅग केलेला फोटो अपलोड करण्याची सुविधा मिळेल. वृक्षारोपणाची प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर नागरिकांना मुख्यमंत्र्यांच्या स्वाक्षरीचे पर्यावरण संरक्षक ई-प्रमाणपत्रही दिले जाणार आहे. पोर्टलवर नागरिकांना अनेक डिजिटल सुविधा उपलब्ध असतील ज्यात वृक्षारोपण स्लॉट बुकिंग, जिओ-टॅगिंग सुविधा, लाईव्ह काउंटर, डिजिटल ग्रीन मॅप, मोफत रोपवाटप, ई-प्रमाणपत्र मिळवण्याची सुविधा यांचा समावेश आहे.
मोहिमेत प्रत्येक वर्गाचा सहभाग
मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता म्हणाल्या की, मोहीम यशस्वी करण्यासाठी वृक्ष रथ चालवला जाईल, जो शहराच्या विविध भागात पोहोचून लोकांना मोफत रोपे उपलब्ध करून देईल. मुख्यमंत्र्यांच्या म्हणण्यानुसार ही झाडे रथ वसाहती, निवासी संकुले, शाळा, महाविद्यालये, आरडब्ल्यूए, धार्मिक संस्था आणि इतर सार्वजनिक ठिकाणी पोहोचतील. येथे वृक्षारोपणासाठी रोपे उपलब्ध करून देण्याबरोबरच लोकांना जागेवरच रोपे लावण्याबाबत माहिती व मार्गदर्शन केले जाणार आहे. प्रत्येक वयोगटातील आणि प्रत्येक सामाजिक वर्गातील लोकांना, लहान मुलांपासून वृद्धांपर्यंत, या मोहिमेशी जोडण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे. मोहिमेत सहभागी होणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीचा पर्यावरण रक्षक म्हणून गौरव करण्यात येणार आहे. सहभागींना मुख्यमंत्र्यांच्या स्वाक्षरीचे पर्यावरण रक्षक प्रमाणपत्रासह टी-शर्ट आणि कॅप देखील देण्यात येतील. याव्यतिरिक्त, लावलेल्या प्रत्येक रोपाची दिल्लीच्या डिजिटल ग्रीन मॅपवर नोंद केली जाईल, ज्यामुळे नागरिकांना त्यांचे योगदान आणि लागवड केलेल्या रोपांची माहिती ऑनलाइन पाहता येईल.
आईच्या नावाने एक झाड
दिल्ली सरकारच्या 'एक पेड माँ के नाम दिल्ली मेगा ट्री प्लांटेशन कॅम्पेन 2026' बाबत, पर्यावरण मंत्री मनजिंदर सिंग सिरसा म्हणाले की, हा केवळ वृक्षारोपणाचा कार्यक्रम नाही, तर राजधानी हरित आणि पर्यावरणपूरक बनवण्यासाठी एक मोठी लोकचळवळ आहे. मंत्री म्हणाले की, या मोहिमेद्वारे दिल्लीतील नागरिक तसेच आरडब्ल्यूए, शैक्षणिक संस्था, धार्मिक संस्था, सामाजिक संस्था आणि तरुणांना समान पर्यावरण मिशनशी जोडले जाईल. अधिकाधिक लोकांच्या सहभागामुळे दिल्लीचे हरित क्षेत्र वाढण्यास मदत होईल, असे ते म्हणाले. ते म्हणाले की, मोहीम प्रभावी करण्यासाठी ई-फॉरेस्ट ग्रीन ड्राइव्ह पोर्टल, वृक्ष रथ, जिओ-टॅग केलेले वृक्षारोपण, डिजिटल ग्रीन मॅप आणि मुख्यमंत्र्यांचे स्वाक्षरी केलेले पर्यावरण संरक्षक प्रमाणपत्र यासारखे उपक्रम सुरू करण्यात येत आहेत. या व्यवस्थेद्वारे नागरिकांना वृक्षारोपण करणे आणि आपले योगदान नोंदवणे सोपे होणार आहे. मनजिंदरसिंग सिरसा यांनी दिल्लीच्या जनतेला आपल्या आईच्या सन्मानार्थ किमान एक रोप लावावे आणि दिल्लीला देशाची सर्वात हरित राजधानी बनवण्यासाठी या मोहिमेत सहभागी व्हावे, असे आवाहन केले.
