मुंबई : मुंबईकरांना मान्सूनसाठी आणखी वाट पाहावी लागणार आहे. कोकणातून मान्सून पुढे सरकण्यात अपयश आल्यामुळे, २३ जून रोजी मुंबईत दाखल होणारा मान्सून आता दोन ते तीन दिवस उशिरा येण्याची शक्यता आहे. स्कायमेटचे प्रमुख महेश पलावत यांच्या मते, मान्सूनच्या प्रगतीसाठी अनुकूल परिस्थिती नसल्यामुळे तो कोकणातच थांबला आहे. बंगालच्या उपसागरातील काही घडामोडींमुळे पुढील दोन ते तीन दिवसांत हवामानात बदल अपेक्षित आहे.

मान्सून२५ ते २६ जून दरम्यान मुंबईत पोहोचण्याची शक्यता आहे. मान्सूनच्या उशिरा आगमनामुळे मुंबईकरांना उष्णता आणि दमटपणाचा सामना करावा लागत आहे. शनिवारी कमाल तापमान ३४.९ अंश सेल्सिअस नोंदवले गेले. प्रखर सूर्यप्रकाशामुळे दिवसा आणि रात्रीच्या तापमानातील फरक ६ अंश सेल्सिअसपर्यंत कमी झाला आहे. वादळाला उशीर झाला असला तरी, शनिवारी मुंबई आणि एमएमआर प्रदेशातील अनेक भागांमध्ये रिमझिम पाऊस झाला.

कुलाबा येथे २ मिमी पावसाची नोंद झाली. शनिवारी सकाळी वसई-विरार परिसरातही पावसाची नोंद झाली. एल निनोच्या परिणामाबद्दलच्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर, केंद्रीय मंत्री पियुष गोयल यांनी शनिवारी सांगितले की, केंद्र आणि राज्य सरकारे परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. पाण्याशी संबंधित आव्हानांसह कोणत्याही नवीन आव्हानांना तोंड देण्यासाठी सर्व आवश्यक पावले उचलली जातील, असेही ते म्हणाले.

पाण्याच्या व्यवस्थेबाबत गोयल म्हणाले की, सरकार सज्ज असून शेतकऱ्यांच्या हिताचे रक्षण करण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहे. त्यांनी आश्वासन दिले की, जर पाण्याची टंचाई निर्माण झाली, तर त्यावर उपाययोजना करण्यासाठी सर्व आवश्यक पावले उचलली जातील. आंतरराष्ट्रीय हवामान विभागाने नवीन हवामान अपडेट जारी केले आहे. मुंबईत मान्सूनच्या आगमनाची सामान्य तारीख ११ जून असली तरी, पावसाची प्रणाली एकाच ठिकाणी थांबली आहे आणि अपेक्षेप्रमाणे या प्रदेशात पुढे सरकण्यात अयशस्वी ठरली आहे.

या विलंबाने जून महिना नेहमीपेक्षा कोरडा राहिला असून, त्यामुळे दीर्घकाळ उष्णता आणि अस्वस्थता जाणवत आहे. आता मान्सून पुढील आठवड्यात दाखल होण्याची शक्यता आहे. मुंबईतील तलावांमधील पाणीसाठा केवळ ९% पर्यंत खाली आल्याने दबाव वाढला आहे. अपेक्षित पावसामुळे दिलासा मिळण्याची शक्यता असली तरी, उशिरा आलेल्या मान्सूनमुळे मुंबईच्या जलसुरक्षेवर आधीच ताण आला आहे. शहर आपल्या दैनंदिन पिण्याच्या पाण्याच्या पुरवठ्यासाठी सात प्रमुख तलावांवर अवलंबून आहे.

या सर्व तलावांमधील एकत्रित पाणीसाठा त्यांच्या एकूण क्षमतेच्या केवळ ९% पर्यंत खाली आला आहे, जो अंदाजे १३०,००० दशलक्ष लिटर इतका आहे. ही परिस्थिती गेल्या वर्षीच्या याच वेळेपेक्षा खूपच वाईट आहे, जेव्हा तलावांमधील पाण्याची पातळी त्यांच्या क्षमतेच्या सुमारे २५% होती. हे आतापर्यंतच्या उशिरा आलेल्या आणि कमकुवत मान्सूनचा परिणाम दर्शवते. मुंबईत पुढील काही आठवडे पाणी कपात सुरू राहणार आहे. तलावांमधील पाण्याची पातळी कमी होत असल्यामुळे शहराने जलसंधारणाचे उपाय योजले आहेत.

महापालिका अधिकाऱ्यांच्या मते, तलावांमधील उपलब्ध पाणी, राज्य सरकारकडून मिळालेला राखीव पाणीसाठा आणि मागणी नियंत्रणाच्या उपाययोजनांमधून ऑगस्ट महिन्याच्या मध्यापर्यंत मुंबईची गरज भागेल. यामुळे तात्काळ पाणीटंचाईतून तात्पुरता दिलासा मिळाला आहे, परंतु येणारे आठवडे अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. जलाशय पुन्हा भरण्यासाठी आणि शहरातील पाण्याची परिस्थिती सुधारण्यासाठी मुंबईच्या पाणलोट क्षेत्रात मान्सूनचा पाऊस सतत पडणे आवश्यक आहे. काही भागांमध्ये आठवड्यातून दोन दिवस, तर इतर भागांमध्ये तीन दिवस पाणी कपात लागू केली जात आहे.