नवी दिल्ली: वयाच्या 40 नंतर शरीरात अनेक नैसर्गिक बदल घडू लागतात. या वयानंतर हळूहळू स्नायूंची ताकद कमी होणे, ऊर्जा कमी होणे, वजन वाढणे आणि हाडे कमकुवत होणे यासारख्या समस्या सामान्य होऊ शकतात. मात्र, काही चांगल्या सवयी वेळीच अंगिकारल्या तर शरीर दीर्घकाळ तंदुरुस्त, सशक्त आणि सक्रिय ठेवता येते, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.
1. दररोज शक्ती व्यायाम करा
वयाच्या चाळीशीनंतर फक्त चालणे पुरेसे मानले जात नाही. आठवड्यातून किमान २ ते ३ दिवस पुश-अप्स, स्क्वॅट्स, डंबेल व्यायाम किंवा रेझिस्टन्स बँडच्या साहाय्याने व्यायाम यासारखे हलके ताकदीचे प्रशिक्षण केल्याने स्नायू मजबूत राहतात आणि शरीराची ताकद टिकून राहते.
2. प्रथिनेयुक्त अन्न खा
या वयात शरीराला स्नायू दुरुस्त करण्यासाठी आणि मजबूत करण्यासाठी पुरेशा प्रथिनांची आवश्यकता असते. डाळी, चीज, अंडी, दूध, दही, सोयाबीन, मासे किंवा इतर प्रोटीनयुक्त पदार्थांचा आहारात समावेश करणे फायदेशीर मानले जाते.
3. दररोज 30 ते 45 मिनिटे चाला
नियमित चालण्याने हृदय निरोगी राहते, रक्त परिसंचरण सुधारते आणि वजन नियंत्रित ठेवण्यास मदत होते. तीव्र गतीने चालणे किंवा हलके जॉगिंग करणे देखील शरीराचा स्टॅमिना वाढवण्यास उपयुक्त ठरू शकते.
4. पुरेशी झोप घेण्यास विसरू नका
शरीराची पुनर्प्राप्ती, हार्मोनल संतुलन आणि मानसिक आरोग्यासाठी दररोज 7 ते 8 तासांची चांगली झोप आवश्यक आहे. सतत कमी झोप घेतल्याने थकवा, तणाव आणि अनेक आरोग्य समस्यांचा धोका वाढू शकतो.
5. नियमित आरोग्य तपासणी करा
40 वर्षांनंतर, रक्तदाब, रक्तातील साखर, कोलेस्ट्रॉल, यकृत आणि मूत्रपिंडाची वर्षातून एकदा तरी तपासणी करणे चांगले मानले जाते. वेळेवर तपासणी करून अनेक रोग सुरुवातीच्या टप्प्यात शोधले जाऊ शकतात.
6. मानसिक आरोग्याची काळजी घ्या
दीर्घकालीन तणावामुळे शरीराची ऊर्जा आणि प्रतिकारशक्ती प्रभावित होऊ शकते. योगासने, ध्यानधारणा, दीर्घ श्वासोच्छवासाचे व्यायाम आणि कुटुंबासोबत वेळ घालवणे यासारख्या सवयी मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकतात.
7. पाणी आणि पोषण यांचा समतोल राखा
दिवसभर पुरेशा प्रमाणात पाणी पिणे आणि आहारात फळे, हिरव्या भाज्या, संपूर्ण धान्य आणि सुका मेवा यासारख्या पौष्टिक पदार्थांचा समावेश केल्याने शरीराला आवश्यक जीवनसत्त्वे आणि खनिजे मिळतात. यामुळे अशक्तपणा कमी होण्यास आणि ऊर्जा टिकवून ठेवण्यास मदत होते.