E20, E25, E85 स्पष्ट केले: सरकारने मायलेज आणि इंजिनच्या चिंतेमध्ये इथेनॉल इंधन रोलआउट स्पष्ट केले
Marathi July 10, 2026 06:25 PM

केंद्राने स्पष्ट केले आहे की E25 पेट्रोल, 25% इथेनॉल असलेले प्रस्तावित इंधन, अद्याप मूल्यांकनाधीन आहे आणि देशव्यापी रोलआउटसाठी मंजूर केलेले नाही.


केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री हरदीप सिंग पुरी म्हणाले की, E25 सादर करण्याचा कोणताही निर्णय ऑटोमोबाईल उत्पादक आणि इतर भागधारकांशी व्यापक चाचणी आणि सल्लामसलत केल्यानंतरच घेतला जाईल.

हे स्पष्टीकरण मोटार चालकांनी E20 पेट्रोल, भारताचे सध्याचे मानक इंधन मिश्रण यावर सतत चिंता व्यक्त केल्यामुळे आले आहे आणि अनेकजण इंधन कार्यक्षमता, देखभाल खर्च आणि वाहनाच्या कार्यक्षमतेवर त्याचा परिणाम यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत आहेत.

सरकारचे म्हणणे आहे की E25 फक्त चाचणीत आहे

नवी दिल्लीत या समस्येला संबोधित करताना पुरी म्हणाले की, सरकारने E20 च्या जागी E25 ने करण्याचा कोणताही निर्णय घेतलेला नाही.

मंत्र्यांच्या म्हणण्यानुसार, उच्च इथेनॉल मिश्रणाच्या दिशेने कोणत्याही हालचालीचा विचार करण्यापूर्वी चालू तांत्रिक मूल्यमापन पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

E20 पेट्रोल म्हणजे काय?

E20 पेट्रोलमध्ये हे समाविष्ट आहे:

त्याचप्रमाणे:

  • E10: 10% इथेनॉल, 90% पेट्रोल
  • E25: 25% इथेनॉल, 75% पेट्रोल
  • E85: 85% इथेनॉल, 15% पेट्रोल
  • E100: जवळपास 100% इथेनॉल

इथेनॉल हे एक अक्षय जैवइंधन आहे जे प्रामुख्याने ऊस, कॉर्न आणि इतर कृषी पिकांपासून तयार केले जाते.

भारताचा इथेनॉल मिश्रण कार्यक्रम

भारताने 2025 च्या अखेरीस आपले 20% इथेनॉल मिश्रित लक्ष्य (E20) साध्य केले, सरकारच्या मूळ मुदतीच्या पाच वर्षे आधी.

2014 मधील 1.5% मिश्रणापासून एप्रिल 2026 पासून देशभरातील इंधन केंद्रांवर E20 उपलब्धतेपर्यंत हा कार्यक्रम वेगाने विस्तारला.

सरकारचे म्हणणे आहे की या उपक्रमाचा उद्देश आहेः

  • कच्च्या तेलाची आयात कमी करा
  • ऊर्जा सुरक्षा सुधारा
  • पिकांची मागणी निर्माण करून शेतकऱ्यांना आधार द्या
  • हरितगृह वायू उत्सर्जन कमी करा

E20 मायलेज कमी करते का?

वाहन मालकांमधील सर्वात मोठी चिंता म्हणजे इंधन कार्यक्षमता कमी होणे.

तज्ञ स्पष्ट करतात की इथेनॉलमध्ये पेट्रोलपेक्षा किंचित कमी ऊर्जा असते, याचा अर्थ वाहने प्रति लीटर किंचित कमी किलोमीटर वितरीत करू शकतात.

सरकार-समर्थित अभ्यासानुसार, मायलेजमधील घट E20-सुसंगत वाहनांसाठी मर्यादित राहते. तथापि, काही वाहनचालकांनी वास्तविक-जागतिक ड्रायव्हिंग परिस्थितीत जास्त इंधनाचा वापर नोंदविला आहे.

E20 इंजिनचे नुकसान करू शकते?

E20 इंधनासाठी डिझाइन केलेल्या वाहनांचे नुकसान करत नाही असे सरकारचे म्हणणे आहे.

ऑटोमोटिव्ह चाचणी एजन्सी आणि उत्पादकांनी विस्तृत चाचण्यांनंतर E20-सुसंगत इंजिन प्रमाणित केले आहेत.

उच्च इथेनॉल मिश्रणासाठी डिझाइन केलेली जुनी वाहने नियमित वापरापूर्वी उत्पादकांकडून पुष्टी आवश्यक असू शकतात.

तुमचे वाहन E20 ला सपोर्ट करते का ते कसे तपासायचे

वाहन मालक याद्वारे सुसंगतता सत्यापित करू शकतात:

  • इंधन टाकीच्या टोपीजवळ स्टिकर तपासत आहे
  • मालकाचे मॅन्युअल वाचत आहे
  • वाहनाच्या चेसिस किंवा नोंदणी क्रमांकाचा वापर करून अधिकृत डीलरशी संपर्क साधणे

सरकारी नियमांनुसार, 1 एप्रिल 2023 नंतर भारतात उत्पादित केलेल्या सर्व कार E20 सुसंगत असणे आवश्यक आहे.

तुम्ही अजूनही शुद्ध पेट्रोल घेऊ शकता का?

नाही.

सध्या, इथेनॉल-मुक्त पेट्रोल संपूर्ण भारतभर किरकोळ विक्रीसाठी उपलब्ध नाही, ज्यामुळे देशभरात E20 मानक पेट्रोल ग्रेड बनते.

कोणती वाहने E85 किंवा E100 वापरू शकतात?

फक्त फ्लेक्स-इंधन वाहने (FFVs) उच्च इथेनॉल मिश्रणावर चालण्यासाठी डिझाइन केलेली आहेत जसे की E85 आणि E100.

भारतात सध्या मर्यादित FFV मॉडेल्स आहेत, जरी अनेक ऑटोमोबाईल उत्पादक येत्या काही वर्षांत त्यांच्या फ्लेक्स-इंधन लाइनअपचा विस्तार करतील अशी अपेक्षा आहे.

इथेनॉल-मिश्रित इंधनाचे फायदे

केंद्राचे म्हणणे आहे की इथेनॉल मिश्रणाने अनेक आर्थिक आणि पर्यावरणीय फायदे दिले आहेत, यासह:

  • आयात कच्च्या तेलावरील अवलंबित्व कमी
  • कार्बन उत्सर्जन कमी
  • शेतकऱ्यांना उच्च उत्पन्नाच्या संधी
  • परकीय चलनात बचत
  • इथेनॉलच्या उच्च ऑक्टेन रेटिंगमुळे ज्वलन सुधारले

सरकारी डेटा सांगते की या कार्यक्रमाने परकीय चलनात ₹1.90 लाख कोटींहून अधिक बचत केली आहे, अतिरिक्त शेतकरी उत्पन्नात ₹1.6 लाख कोटींहून अधिक उत्पन्न केले आहे आणि 2014 पासून सुमारे 930 लाख मेट्रिक टन कार्बन डायऑक्साइड उत्सर्जन कमी केले आहे.

काही तज्ञ का चिंतित आहेत?

त्याचे फायदे असूनही, तज्ञांनी उच्च इथेनॉल मिश्रणाशी संबंधित अनेक आव्हाने हायलाइट केली आहेत.

यामध्ये हे समाविष्ट आहे:

  • इंधन कार्यक्षमतेत किंचित घट
  • इथेनॉल उत्पादनासाठी पाण्याचा वापर वाढला
  • ऊस आणि मका या पिकांना जास्त मागणी
  • विशिष्ट वाहनांच्या उत्सर्जनात संभाव्य वाढ
  • इंधन उत्पादनासाठी अन्न पिके वापरण्यावर वाद

पर्यावरण संशोधकांनी इथेनॉल मिश्रणाची पातळी वाढल्याने उत्सर्जन मानके कठोर करण्याची मागणी केली आहे.

सरकार E25 वर सावध दृष्टिकोन ठेवते

भारताने E20 पेट्रोलवर यशस्वीरित्या संक्रमण केले असताना, सरकारने सूचित केले आहे की E25 सादर करण्याबाबत कोणताही निर्णय घेण्यात आलेला नाही.

अधिकारी म्हणतात की भविष्यातील धोरण कोणत्याही देशव्यापी रोलआउटचा विचार करण्यापूर्वी तांत्रिक अभ्यास, उद्योग सल्लामसलत आणि वाहन अनुकूलता यावर अवलंबून असेल.

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.