आहारतज्ञांच्या म्हणण्यानुसार आपण मायग्रेन घेतल्यास 6 पूरक आहार घेऊ नये
Marathi April 02, 2025 02:25 PM

माइग्रेन हे ठराविक डोकेदुखीपेक्षा बरेच काही असते. हे एक धडधडणारे, सर्व वापरणारे डोके दुखणे आहे जे बर्‍याचदा मळमळ, हलकी संवेदनशीलता, गंधाचा प्रतिकार आणि आवाज सहन करण्यास असमर्थतेसह असते. औषधे बर्‍याचदा आरामात असतात, परंतु बरेच लोक नैसर्गिक निराकरणासाठी पूरक आहारांकडे वळतात. परंतु येथे कॅच आहे: सर्व पूरक माइग्रेनपासून मुक्त होण्यास मदत करत नाहीत. काही प्रत्यक्षात धडधडत अधिक खराब करू शकतात.

मायग्रेन खूपच सामान्य आहेत, प्रत्येक 7 पैकी जवळजवळ 1 लोक जागतिक स्तरावर मायग्रेनचा अनुभव घेत आहेत, तासांपर्यंत हे भाग कोठेही टिकतात. वर सूचीबद्ध केलेली लक्षणे सर्वात नेहमीची आहेत, परंतु ती एकमेव नाहीत. आपल्याला चक्कर येणे, उलट्या आणि कधीकधी व्हिज्युअल गडबड देखील दिसू शकते.

मायग्रेनची लक्षणे व्यवस्थापित करण्यासाठी आपण कोणत्या पूरक आहार घेऊ नये यावर धावपळ मिळविण्यासाठी आम्ही अनेक नोंदणीकृत आहारतज्ञांशी बोललो.

1. बटरबूर

बटरबबर हा मूळचा युरोप आणि आशिया आणि उत्तर अमेरिकेच्या काही भागातील एक मोठा पाने असलेला वनस्पती आहे. अमेरिकन Academy कॅडमी ऑफ न्यूरोलॉजीने एकदा मायग्रेनची तीव्रता आणि वारंवारता कमी करण्यासाठी प्रभावी हर्बल पूरक म्हणून प्रोत्साहन दिले. तथापि, गंभीर सुरक्षिततेच्या चिंतेमुळे यापुढे याची शिफारस केली जात नाही.

“मायग्रेनला मदत करण्याच्या क्षमतेस समर्थन देणारे चांगले संशोधन आहे, परंतु या परिशिष्टाचा वापर करताना यकृताच्या दुखापतीची चिंता आहे. [toxic] पायरोलिझिडाइन अल्कलॉइड्स (पीएएस) त्यात समाविष्ट आहे, ” केल्ली येट्स, आरडीएनमायग्रेनमध्ये माहिर असलेला एक नोंदणीकृत आहारतज्ञ. पीए नैसर्गिकरित्या विषारी पदार्थ उद्भवतात ज्यामुळे फुफ्फुसांचे नुकसान होऊ शकते आणि कर्करोग होऊ शकतो. जरी पीए-फ्री आवृत्त्या बाजारात उपलब्ध आहेत, परंतु येट्स स्पष्ट करतात की चाचणी घेतल्यास त्यामध्ये अद्याप पायरोलिझिडाइन अल्कलॉइड्स आहेत. म्हणूनच, त्यांना घेण्याच्या जोखमीमुळे संभाव्य फायद्यांपेक्षा जास्त असू शकतात.

2. प्री-वर्कआउट पूरक

प्री-वर्कआउट पूरक व्यायामाची कार्यक्षमता आणि पुनर्प्राप्ती वाढविण्यासाठी लोकप्रिय आहेत, परंतु ते मायग्रेन देखील ट्रिगर करू शकतात. “प्री-वर्कआउट पूरक धोकादायक असतात कारण त्यामध्ये मायग्रेन असलेल्या अनेक वेगवेगळ्या घटकांचा समावेश असतो, जसे की कॅफिन, वासोडिलेटर एल-आर्जिनिन आणि एल-सिट्रूलीन आणि कृत्रिम स्वीटनर्स,” म्हणतात. निकोल रीडर, पीएचडी, आरडीमायग्रेन असलेल्या महिलांना मदत करण्यात तज्ज्ञ नोंदणीकृत आहारतज्ञ आणि पोषण संशोधक.

“एल-आर्जिनिन आणि एल-सिट्रुलीन सारख्या वासोडिलेटरमुळे शरीरात नायट्रिक ऑक्साईड वाढवून आपल्या रक्तवाहिन्यांचा विस्तार होतो,” रीडर स्पष्ट करतात. व्यायामादरम्यान हे उपयुक्त आहे, कारण वाढीव रक्त प्रवाह स्नायूंना ऑक्सिजन आणि पोषकद्रव्ये वितरीत करण्यास मदत करते, रीडरने यावर जोर दिला की मायग्रेनच्या हल्ल्यादरम्यान वासोडिलेशन देखील होते. ती पुढे म्हणाली की बहुतेक प्री-वर्कआउट्समध्ये कृत्रिम स्वीटनर आणि कॅफिन देखील असतात, जे बर्‍याचदा खराब झालेल्या मायग्रेनशी जोडलेले असतात.

3. सेंट जॉन वॉर्ट

“सेंट जॉन वॉर्ट ही एक हर्बल परिशिष्ट आहे जी सामान्यत: चिंता आणि नैराश्य व्यवस्थापित करण्यासाठी वापरली जाते. तथापि, हे अनेक औषधांसह धोकादायकपणे संवाद साधू शकते, ज्यात काही मायग्रेन उपचारासाठी वापरल्या जातात,” म्हणतात. कॅट डर्स्टन, आरडीएननोंदणीकृत आहारतज्ञ न्यूट्रिशनिस्ट. तिने स्पष्ट केले की ते विशेषत: ट्रिपटन्स नावाच्या मायग्रेन औषधांच्या वर्गाशी संवाद साधते, ज्यामुळे सेरोटोनिन सिंड्रोम, जीवघेणा स्थितीचा धोका वाढू शकतो.

“यामुळे फोटोसेन्सिटिव्हिटी, भ्रम आणि आंदोलन यासारखे दुष्परिणाम देखील होऊ शकतात, हे सर्व मायग्रेन असलेल्या लोकांमध्ये आधीपासूनच सामान्य आहेत.” या कारणांमुळे, ती म्हणते की आपण नियमितपणे मायग्रेनचा अनुभव घेतल्यास सेंट जॉन वॉर्ट वापरणे टाळणे चांगले.

4. कॅफिनयुक्त पूरक आहार

कॅफिन, मज्जासंस्थेवर परिणाम करणारा एक सुप्रसिद्ध उत्तेजक, काही लोकांसाठी मायग्रेनच्या प्रारंभास कारणीभूत ठरू शकतो. फोकस, उर्जा आणि let थलेटिक कामगिरीसाठी डिझाइन केलेले बर्‍याच पूरक पदार्थांमध्ये ग्रीन टी अर्क, कॉफी बीन एक्सट्रॅक्ट, ग्वाराना आणि येर्बा सोबती सारख्या कॅफिन समृद्ध घटक असतात.

रीडर म्हणतात, “कॅफिन आणि मायग्रेनमधील संबंध गुंतागुंतीचे आहे आणि ते व्यक्तीपेक्षा वेगळे आहे. मायग्रेनच्या जवळपास प्रत्येकासाठी एक गोष्ट खरी आहे ती म्हणजे कॅफिनचे सेवन आणि जादा कॅफिनमध्ये अचानक बदल घडवून आणतात,” रीडर म्हणतात. कॅफिन कधीकधी वेदना कमी करणार्‍यांसह एकत्रितपणे तीव्र मायग्रेन हल्ला रोखण्यास मदत करू शकते, परंतु रीडरने चेतावणी दिली की मायग्रेन ग्रस्त लोकांनी दिवसातून 200 मिलीग्रामपेक्षा कमी वेळ ठेवण्याचे लक्ष्य ठेवले पाहिजे. तिने हायलाइट केले की कॅफिन टॅब्लेट, विशेषत: चांगले टाळले जातात कारण जास्त प्रमाणात सेवन केल्यामुळे किंवा माघार घेण्याच्या लक्षणांमुळे ते मायग्रेनचा धोका वाढवू शकतात.

5. 5-एचटीपी

येट्स म्हणतात, “5-हायड्रॉक्स्रीटिपोफेन (5-एचटीपी) हा एक परिशिष्ट आहे जो सामान्यत: उदास मूड, झोपेच्या समस्येसाठी आणि मायग्रेनसाठी वापरला जातो,” येट्स म्हणतात. ती स्पष्ट करते की हे आपल्या शरीरावर अधिक सेरोटोनिन तयार करण्यात मदत करते, या परिस्थितीचे नियमन करण्यात गुंतलेले एक न्यूरोट्रांसमीटर. तथापि, ती चेतावणी देते की मायग्रेन असलेल्या काही व्यक्तींसाठी 5-एचटीपी सुरक्षित असू शकत नाही कारण बर्‍याच मायग्रेन औषधे तसेच सेरोटोनिनच्या पातळीवर परिणाम. सेंट जॉन वॉर्ट प्रमाणेच, येट्स जोडतात की 5-एचटीपी पूरक आहार घेतल्यामुळे जीवघेणा सेरोटोनिन सिंड्रोम होऊ शकतो. सुरक्षित बाजूने राहण्यासाठी, मायग्रेनच्या औषधांसह हे परिशिष्ट वापरण्यापूर्वी आपण नेहमीच आपल्या आरोग्य सेवा प्रदात्याशी बोलले पाहिजे.

6. कृत्रिम स्वीटनर्ससह पूरक आहार

एस्पार्टम आणि सुक्रालोज, दोन सामान्य कृत्रिम स्वीटनर्स, साखर-मुक्त पूरक आहार, प्रथिने पावडर, ग्रीन पावडर आणि प्री-वर्कआउट फॉर्म्युलांमध्ये मोठ्या प्रमाणात वापरले जातात. हे चोरट्या साखर पर्याय आपल्या मायग्रेनच्या मागे अनपेक्षित गुन्हेगार असू शकतात. डर्स्टनने या कृत्रिम स्वीटनर्स असलेले पूरक आहार टाळण्याची शिफारस केली आहे, कारण ते महत्त्वपूर्ण कॅलरी न जोडता चव वाढविण्याशिवाय कमी पौष्टिक फायदा देतात.

डर्स्टन म्हणतात, “काही जुन्या अभ्यासानुसार या स्वीटनर्सला मायग्रेन आणि डोकेदुखीशी जोडले गेले आहे, जरी या क्षेत्रात अधिक संशोधन आवश्यक आहे,” डर्स्टन म्हणतात. तरीही, संशोधकांचा असा विश्वास आहे की एस्पार्टम न्यूरोट्रांसमीटर आणि ब्रेन केमिस्ट्रीवर प्रभाव टाकू शकतो, संभाव्यत: डोकेदुखीला कारणीभूत ठरू शकते आणि मायग्रेनची लक्षणे खराब करतात. अशाच प्रकारे, “आपला सेवन मर्यादित ठेवण्यामुळे लक्षणे कमी होण्यास मदत होईल, म्हणून आपल्या शरीरावर कसा प्रतिसाद मिळेल याकडे लक्ष देणे फायदेशीर आहे,” ती सल्ला देते.

मायग्रेनपासून मुक्त होण्यासाठी टिपा

मायग्रेनशी वागणे ही एक वेदना असू शकते, परंतु अस्वस्थता कमी करण्यासाठी आपण घेऊ शकता अशा व्यावहारिक पावले आहेत. नैसर्गिक उपायांपासून ते जीवनशैलीतील बदलांपर्यंत, सर्व तीन आहारतज्ञ आपल्याला आराम मिळविण्यात आणि मायग्रेनची वारंवारता कमी करण्यात मदत करण्यासाठी खालील टिपांची शिफारस करतात.

  • आपले ट्रिगर आणि लक्षणे जर्नल करा: “मायग्रेन ट्रिगर अत्यंत वैयक्तिकृत केले जातात. संभाव्य ट्रिगर पदार्थ आणि नमुने ओळखण्यासाठी अन्न आणि लक्षण लॉग ठेवणे अत्यंत उपयुक्त ठरू शकते,” डर्स्टन म्हणतात. ती सामायिक करते की सामान्य ट्रिगरमध्ये चॉकलेट, प्रक्रिया केलेले मांस, अल्कोहोल आणि वृद्ध चीज यांचा समावेश आहे. “खाण्याच्या 12-24 तासांच्या आत मायग्रेनची लक्षणे उद्भवल्यास आपण ट्रिगर ओळखण्यास सक्षम व्हाल.”
  • आपल्या रक्तातील साखरेची पातळी संतुलित करा: रक्तातील साखरेचे असंतुलन काही लोकांमध्ये मायग्रेनला कारणीभूत ठरू शकते. येट्स म्हणतात, “दिवसभर नियमितपणे अंतरावर जेवण खाणे ज्यामध्ये प्रथिने, कार्ब, फायबर आणि चरबीचा चांगला संतुलन असतो ज्यामुळे रक्तातील साखर स्थिर राहते,” येट्स म्हणतात.
  • कोणत्याही पौष्टिक कमतरतेवर लक्ष द्या: येट्स स्पष्ट करतात की व्हिटॅमिन डी सारख्या बर्‍याच सामान्य व्हिटॅमिन आणि खनिजांच्या कमतरतेमुळे मायग्रेनचे व्यवस्थापन करणे कठिण होते. “या जीवनसत्त्वे आणि खनिजांची आपली पातळी नियमितपणे तपासल्यास आपणास हल्ले होण्यास सुरवात होण्यापूर्वी लवकरात लवकर कमतरता पकडण्यात (आणि उपचार) मदत होते.”
  • सातत्याने वेळापत्रक ठेवा: येट्स म्हणतात, “दररोज एकाच वेळी झोपायला जाणे, दररोज एकाच वेळी जागे होणे आणि दररोज एकाच वेळी जेवण खाणे हल्ले कमी करण्यास मदत करू शकते,” येट्स म्हणतात.

तळ ओळ

जेव्हा मायग्रेनचे व्यवस्थापन करण्याची वेळ येते तेव्हा आपले पूरक सुज्ञपणे निवडणे महत्वाचे आहे. काहीजण आराम देऊ शकतात, तर काहीजण प्रत्यक्षात गोष्टी खराब करू शकतात. क्लीयरच्या पूरक आहारांमध्ये बटरबर, प्री-वर्कआउट पूरक आहार, सेंट जॉन वॉर्ट, कॅफिन-युक्त पूरक आहार, 5-एचटीपी आणि कृत्रिम स्वीटनर असलेले. तथापि, आपण हे लक्षात ठेवले पाहिजे की एखाद्या व्यक्तीमध्ये मायग्रेनच्या हल्ल्याला कारणीभूत ठरू शकते. म्हणूनच, आपल्या ट्रिगरचे जर्नल ठेवणे, पौष्टिक कमतरता दूर करणे आणि रक्तातील साखरेची पातळी संतुलित करणे यासारख्या इतर रणनीती देखील मायग्रेनच्या आरामात मदत करू शकतात. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, नवीन पूरक पथ्ये सुरू करण्यापूर्वी आपण नेहमीच आपल्या आरोग्य सेवा प्रदात्याचा सल्ला घ्यावा.

© Copyright @2025 LIDEA. All Rights Reserved.