नवी दिल्ली: चिप्स किंवा इन्स्टंट नूडल्सच्या तुमच्या आवडत्या पॅकमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या प्रिझर्व्हेटिव्ह्जमुळे त्यांचे शेल्फ लाइफ जास्त आहे. फूड प्रिझर्वेटिव्ह्ज, अनेकदा साखरेच्या रूपात, तुम्हाला टाइप-2 मधुमेहाचा धोका निर्माण करू शकतात, जी सध्या जगामध्ये, विशेषत: भारतात कहर करत असलेल्या जीवनशैलीतील सर्वात सामान्य विकारांपैकी एक आहे. मोठ्या प्रौढ लोकसंख्येच्या दीर्घकालीन आहाराच्या सवयींचे मूल्यांकन केल्यानंतर संशोधनाने हा निष्कर्ष काढला.

टाईप 2 मधुमेह जगभरातील लाखो लोकांना प्रभावित करतो, ज्यामध्ये एकट्या यूकेमधील सुमारे 5 दशलक्ष लोकांचा समावेश आहे. जास्त साखर, परिष्कृत कर्बोदके, प्रक्रिया केलेले मांस आणि जास्त मीठ सेवन हे आधीच ज्ञात जोखीम घटक असताना, वैज्ञानिकांनी आधुनिक, अल्ट्रा-प्रक्रिया केलेल्या आहारांवर वर्चस्व असलेल्या ऍडिटीव्ह्जकडे अधिकाधिक लक्ष दिले आहे.

मध्ये प्रकाशित केलेला अभ्यास निसर्ग संप्रेषणसंशोधकांना फ्रान्समधील एक लाखाहून अधिक प्रौढांच्या आरोग्य डेटाचे आणि आहाराच्या सवयींचे विश्लेषण करणे आवश्यक आहे, हे समजून घेण्यासाठी की जास्त प्रमाणात अन्न संरक्षक खाल्ल्याने मधुमेहाचा धोका कसा वाढतो. सहभागींना 14 वर्षे फॉलो केले गेले आणि नियमितपणे त्यांच्या जीवनशैलीच्या निवडी आणि सवयींचा अहवाल दिला, अन्न सेवन आणि शारीरिक हालचालींचा तपशील, ज्यामध्ये वापरल्या जाणाऱ्या प्रक्रिया केलेल्या खाद्यपदार्थांचा समावेश आहे.

निष्कर्ष एक मजबूत संबंध सूचित करतात. प्रिझर्वेटिव्ह्जचा सर्वाधिक सेवन करणाऱ्या व्यक्तींमध्ये टाईप 2 मधुमेह होण्याचा धोका कमीत कमी सेवन करणाऱ्यांच्या तुलनेत जवळपास 50 टक्के जास्त असल्याचे आढळून आले. अभ्यासादरम्यान, 108,723 सहभागींमध्ये मधुमेहाची 1,131 नवीन प्रकरणे आढळून आली.

संशोधकांनी 10% लोकसंख्येने वापरलेल्या 17 वर केंद्रित असलेल्या 58 प्रकारच्या अन्न संरक्षकांचे देखील परीक्षण केले. यामध्ये नॉन-अँटीऑक्सिडंट प्रिझर्वेटिव्ह्जचा समावेश आहे ज्यांनी सूक्ष्मजीवांच्या वाढीस प्रतिबंध करण्यास मदत केली आणि ऑक्सिडेशन मर्यादित करून अन्नाचे शेल्फ लाइफ वाढवले. एकत्रितपणे, ते सामान्यतः E200 ते E399 पर्यंतच्या युरोपियन कोड अंतर्गत अन्न पॅकेजिंगवर सूचीबद्ध होते.

कॅलरी सेवन, वय, आहाराची गुणवत्ता, अल्कोहोल वापरणे आणि धूम्रपानाच्या सवयी समायोजित केल्यानंतर, दोन्ही श्रेणी मधुमेहाच्या वाढत्या जोखमीशी जोडल्या गेल्या. नॉन-अँटीऑक्सिडंट प्रिझर्वेटिव्ह्ज 49% जोखमीशी जोडलेले होते, तर अँटिऑक्सिडेंट ॲडिटीव्ह 40% वाढण्यास योगदान देतात. 12 वैयक्तिक संरक्षकांचा जास्त वापर देखील मोठ्या जोखमीशी निगडीत होता.

फ्रान्सच्या नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ हेल्थ अँड मेडिकल रिसर्च (इन्सर्म) मधील पोषण शास्त्रज्ञ आणि संशोधन संचालक डॉ. मॅथिल्डे टूव्हियर यांनी सांगितले की, निष्कर्ष विद्यमान सार्वजनिक आरोग्य सल्ल्याला बळकटी देतात. “हे परिणाम ताज्या, कमीत कमी प्रक्रिया केलेल्या खाद्यपदार्थांना प्राधान्य देण्यासाठी आणि जेव्हा शक्य असेल तेव्हा अनावश्यक पदार्थ मर्यादित करण्यासाठी शिफारसींना समर्थन देतात,” तिने नमूद केले.

कारणात्मक संबंधांची पुष्टी करण्यासाठी पुढील अभ्यासाची आवश्यकता आहे यावर संशोधकांनी भर दिला असताना, त्यांनी या कामाचे वर्णन प्रिझर्व्हेटिव्ह एक्सपोजरचा थेट प्रकार 2 मधुमेहाच्या नवीन प्रकरणांशी जोडणारा पहिला मोठ्या प्रमाणावर केलेला तपास म्हणून केला आहे. निष्कर्ष वाढत्या पुराव्यास जोडतात की अल्ट्रा-प्रक्रिया केलेले अन्न त्यांच्या साखर आणि चरबी सामग्रीच्या पलीकडे लपलेले चयापचय धोके असू शकतात.