आयुर्वेद हे उत्तर आहे: तज्ज्ञ देसी पद्धतीने तुमचे आरोग्य राखण्यासाठी टिप्स शेअर करतात
Marathi January 13, 2026 12:26 AM

नवी दिल्ली: मूत्रपिंड लहान असू शकतात, परंतु ते शांतपणे शरीरातील काही महत्त्वाचे कार्य करतात. हे बीन-आकाराचे अवयव विषारी पदार्थ फिल्टर करतात, द्रव संतुलित करतात, रक्तदाब नियंत्रित करतात, लाल रक्तपेशींच्या उत्पादनास समर्थन देतात आणि इलेक्ट्रोलाइट पातळी राखण्यास मदत करतात. जेव्हा त्यांचे कार्य कमी होऊ लागते, तेव्हा ते एक साखळी प्रतिक्रिया ट्रिगर करू शकते – सूज, उच्च रक्तदाब, अशक्तपणा, हाडांच्या समस्या, हृदयविकार आणि अखेरीस तीव्र मूत्रपिंडाचा रोग (CKD). वैद्यकीय साहित्यात नमूद केल्याप्रमाणे, CKD ही एक दीर्घकालीन, अपरिवर्तनीय स्थिती आहे जी हळूहळू विकसित होते, लवकर जागरुकता आणि काळजी अत्यंत महत्त्वाची बनवते, विशेषत: मधुमेह, उच्च रक्तदाब, स्वयंप्रतिकार समस्या, किडनी रोगाचा कौटुंबिक इतिहास किंवा पूर्वीच्या मूत्रपिंडाचे नुकसान असलेल्या लोकांसाठी.

कर्मा आयुर्वेदाचे संस्थापक आणि संचालक डॉ पुनीत धवन यांनी हे ध्येय साध्य करण्यासाठी प्रो टिप्स शेअर केल्या आहेत

आयुर्वेदिक दृष्टीकोन: तुमच्या मूत्रपिंडाचे आतून पोषण करा

आयुर्वेदाचा असा विश्वास आहे की मूत्रपिंड केवळ कचरा फिल्टर करण्यापेक्षा बरेच काही करतात – ते संतुलन, चैतन्य आणि शरीरातील एकूण ऊर्जा प्रवाह राखण्यात मदत करतात. या कार्यास समर्थन देण्यासाठी, जळजळ कमी करण्यात आणि शरीराला नैसर्गिकरित्या डिटॉक्सिफाई करण्यात मदत करण्यात अन्न एक शक्तिशाली भूमिका बजावते. सहायक, किडनी-अनुकूल आहारामध्ये हे समाविष्ट असू शकते:

  1. नैसर्गिक सौम्य क्लीनर: पालेभाज्या, काकडी, लेट्युस, मेथी, पालक, राजगिरा, फ्लॉवर आणि फरसबी
  2. मूळ भाज्या मजबूत करणे: गाजर, रताळे, आले, हळद, बीट्स, याम
  3. बरे करणारी फळे: सफरचंद, बेरी, लिंबूवर्गीय फळे, चेरी आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, डाळिंब, त्याच्या दाहक-विरोधी आणि पेशी-दुरुस्ती फायद्यांसाठी ओळखले जाते.
  4. शक्ती वाढवण्यासाठी नट, बिया आणि औषधी वनस्पती: चिया बिया, फ्लेक्ससीड्स, अक्रोड, पेकान, मॅकॅडॅमिया नट्स, तुळशी, पुदीना आणि ओरेगॅनो
  5. हायड्रेटिंग शीतपेये: नारळ पाणी, लिंबू पाणी, ग्रीन टी, क्रॅनबेरी ज्यूस, बीटरूट ज्यूस आणि काकडी-आधारित पेये.

हे पदार्थ केवळ पौष्टिक नसतात – किडनीचे आरोग्य केंद्रस्थानी ठेवून ते शरीराच्या गाळण्याची प्रक्रिया करण्यासाठी हळूवारपणे समर्थन देतात.

मर्यादित करण्यासाठी अन्न आणि जीवनशैलीच्या सवयी जे मदत करतात

ज्याप्रमाणे सपोर्टिव्ह फूड्स किडनीला मदत करतात त्याचप्रमाणे काही निवडीमुळे त्यांच्यावर अनावश्यक ताण येऊ शकतो. काय टाळावे याबद्दल जागरूक असणे देखील तितकेच महत्वाचे आहे. मर्यादित करण्याचा प्रयत्न करा:

  1. जास्त सोडियम: पॅकेज केलेले पदार्थ, झटपट सूप, प्रक्रिया केलेले स्नॅक्स आणि खारट जंक फूड
  2. पोटॅशियम-जड पदार्थ (मूत्रपिंडाचे कार्य बिघडल्यास): केळी, संत्री, बटाटे, नारळ पाणी—केवळ वैद्यकीय मार्गदर्शनाखाली
  3. उच्च फॉस्फरसयुक्त पदार्थ: प्रक्रिया केलेले मांस, सोडा, जास्त डेअरी, वातित पेये
  4. जास्त साखर: त्यामुळे मधुमेह आणि उच्च रक्तदाबाचा धोका वाढतो, हे मूत्रपिंडाच्या आजाराचे प्रमुख कारण आहे

आहारासोबतच, सौम्य जीवनशैलीच्या सवयींमध्ये मोठा फरक पडू शकतो:

  1. पहाटेच्या सूर्यप्रकाशात वेळ घालवा
  2. दीर्घ श्वास आणि ध्यानाचा सराव करा
  3. निसर्गात वेळ घालवा आणि शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय रहा
  4. मनाने हायड्रेटेड रहा

या सोप्या पद्धती तणाव कमी करण्यास मदत करतात आणि शरीराच्या नैसर्गिक उपचारांच्या लयला समर्थन देतात.

निष्कर्ष

तुमच्या किडनीची काळजी घेणे म्हणजे फक्त रोग टाळणे नव्हे – ते तुमच्या दीर्घकालीन आरोग्याचे रक्षण करणे आहे. विचारपूर्वक अन्न निवडी, पुरेशा हायड्रेशन आणि सजग दैनंदिन सवयींसह, तुम्ही किडनीच्या कार्याला आणि एकूण आरोग्याला समर्थन देऊ शकता. आज थोडीशी जागरूकता हे सुनिश्चित करण्यात मदत करू शकते की तुमची किडनी तुम्हाला पुढील अनेक वर्षे निरोगी, संतुलित आणि उत्साही ठेवते.

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.