भारतीय स्वयंपाकघरात, मिरचीचा वापर केवळ चटपटीतपणा वाढवण्यासाठी केला जात नाही, तर या मसाल्याचा आरोग्याशीही खोलवर संबंध आहे. रोजच्या भाज्या असो वा कडधान्ये, हिरव्या आणि लाल मिरच्या दोन्ही आहाराचा महत्त्वाचा भाग आहेत. पण अनेकदा प्रश्न पडतो की आरोग्याच्या दृष्टिकोनातून कोणती मिरची जास्त फायदेशीर आहे – हिरवी मिरची की लाल मिरची?

हिरवी मिरची सहसा ताजी खाल्ली जाते. यामध्ये व्हिटॅमिन सी मोठ्या प्रमाणात असते, जे शरीराची प्रतिकारशक्ती मजबूत करण्यास मदत करते. याशिवाय व्हिटॅमिन ए, व्हिटॅमिन के आणि काही प्रमाणात फायबर देखील हिरव्या मिरचीमध्ये आढळतात. तज्ज्ञांच्या मते, हिरवी मिरची चयापचय गतिमान करण्यास मदत करते, ज्यामुळे वजन नियंत्रणात राहण्यास मदत होते. यामध्ये असलेले कॅप्सेसिन तत्व केवळ मसालेदारपणा देत नाही तर चरबी जाळण्याची प्रक्रिया देखील सक्रिय करते.

दुसरीकडे, लाल मिरची सामान्यतः वाळलेल्या स्वरूपात मसाला म्हणून वापरली जाते. लाल मिरचीमध्ये लोह, व्हिटॅमिन बी 6 आणि अँटीऑक्सिडंट्सचे प्रमाण उल्लेखनीय आहे. यामध्ये असलेले कॅरोटीनॉइड डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर मानले जाते. याशिवाय, लाल मिरची शरीरातील रक्त परिसंचरण सुधारण्यासाठी आणि सूज कमी करण्यासाठी देखील उपयुक्त मानली जाते.

जर आपण पचनक्रियेबद्दल बोललो तर, हिरवी मिरची मर्यादित प्रमाणात घेतल्यास पाचक एंजाइम सक्रिय करतात. तथापि, संवेदनशील पोट असलेल्या लोकांमध्ये यामुळे चिडचिड किंवा ऍसिडिटी होऊ शकते. त्याच वेळी, लाल मिरची जास्त प्रमाणात खाल्ल्यास पोट आणि आतड्यांमध्ये जळजळ होण्याची समस्या वाढू शकते, म्हणून ती फक्त संतुलित स्वरूपात खावी.

तज्ज्ञांच्या मते हिरव्या आणि लाल मिरचीची तुलना करण्याऐवजी गरज आणि आरोग्याच्या स्थितीनुसार त्यांचा वापर ठरवणे चांगले. हिरवी मिरची रोजच्या ताज्या पोषणासाठी अधिक उपयुक्त मानली जाते, तर लाल मिरची दीर्घकालीन साठवण मसाले म्हणून सोयीस्कर आहे आणि चव वाढवते.

आयुर्वेदातही दोन्ही मिरच्यांचे महत्त्व वेगळे आहे. हिरवी मिरची पचनशक्ती आणि रोगप्रतिकारशक्ती वाढवणारी मानली जाते, तर लाल मिरची शरीराला उष्णता देण्यासाठी आणि कडकपणा दूर करण्यासाठी उपयुक्त असल्याचे म्हटले जाते.

हे देखील वाचा:

सोमनाथमध्ये पंतप्रधान मोदींचा इशारा : इतिहासाच्या सत्यापासून कधीही पळू नका