नवी दिल्ली: दैनंदिन पॅकेज्ड आणि टेकवे खाद्यपदार्थांमध्ये मीठ कमी केल्याने हृदयाच्या आरोग्यावर मोठा परिणाम होऊ शकतो, एका नवीन आंतरराष्ट्रीय अभ्यासानुसार, जे खाद्य कंपन्यांनी सरकारी मीठ कमी करण्याचे लक्ष्य पूर्ण केल्यास काय होईल याचे मॉडेल तयार केले आहे. अन्न उत्पादनातील छोटे बदल लोकसंख्येच्या पातळीवर उच्च रक्तदाब, हृदयविकाराचा झटका आणि स्ट्रोकचे ओझे शांतपणे कसे कमी करू शकतात हे निष्कर्षांवर प्रकाश टाकतात.
अमेरिकन हार्ट असोसिएशन जर्नल हायपरटेन्शनमध्ये प्रकाशित झालेल्या संशोधनात, लोक सध्या सामान्यतः खाल्लेल्या पदार्थांमधून किती मीठ वापरतात याचे परीक्षण केले आणि उत्पादकांनी अनेक उत्पादनांच्या श्रेणींमध्ये मीठ पातळी कमी केल्यास आरोग्य फायद्यांचा अंदाज लावला. या लक्ष्यांमध्ये ब्रेड, तयार जेवण, स्नॅक्स आणि रेस्टॉरंट-शैलीतील टेकवे डिशेस यासह विविध प्रकारच्या खाद्यपदार्थांचा समावेश होतो – जे भारतासह आधुनिक आहाराचा वाढता वाटा बनवतात.
जास्त प्रमाणात मिठाचे सेवन केल्याने रक्तदाब वाढू शकतो, ज्यामुळे हृदयविकाराचा धोका वाढतो. भारतात, हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी रोग जसे की स्ट्रोक आणि हृदय समस्या मृत्यूचे प्रमुख कारण आहेत. तज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, ते चालू ठेवल्यास आणखी मृत्यू होऊ शकतात. म्हणून, मीठ कमी करण्याच्या परिणामाच्या चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी, तज्ञांनी रक्तदाब आणि रोगाच्या जोखमीचा अंदाज लावण्यासाठी आहार सर्वेक्षण डेटाचे विश्लेषण केले. अंदाजानुसार मीठाचे लक्ष्य पूर्ण केल्याने एकूण सेवन अंदाजे 18% कमी होऊ शकते. जरी ही कपात माफक वाटली तरी, मिठाच्या वापरामध्ये अगदी लहान थेंब देखील रक्तदाब मध्ये मोजता येण्याजोग्या सुधारणा होऊ शकतात.
मॉडेलिंगने सुचवले आहे की पुरुष आणि स्त्रिया दोघांमध्ये रक्तदाबाची सरासरी पातळी थोडी कमी होईल. एखाद्या व्यक्तीसाठी घसरण किरकोळ दिसू शकते, परंतु संशोधकांनी भर दिला की लाखो लोकांमध्ये, अशा बदलांमुळे मोठ्या प्रमाणात हृदयविकाराचा झटका आणि स्ट्रोक वेळोवेळी टाळता येतात. या प्रकारच्या लोकसंख्येच्या व्यापक फायद्यामुळे सार्वजनिक आरोग्य तज्ञ अनेकदा वैयक्तिक आहाराच्या सल्ल्यावर अवलंबून राहण्यापेक्षा खाद्यपदार्थांच्या सुधारणेला प्राधान्य देतात.
अभ्यासाद्वारे ठळकपणे दर्शविलेल्या मुख्य मुद्द्यांपैकी एक म्हणजे उत्पादन स्तरावर मीठ कमी करण्यासाठी ग्राहकांच्या वर्तनात बदल करण्याची आवश्यकता नाही. लोक समान पदार्थ खाणे सुरू ठेवतात, परंतु कमी लपलेल्या मीठ सामग्रीसह. सार्वजनिक आरोग्य सुधारण्यासाठी जागतिक आरोग्य संघटनेने या दृष्टिकोनाचे वारंवार वर्णन केले आहे.
संशोधकांनी त्यांच्या विश्लेषणात अनेक मर्यादा मान्य केल्या. काही अन्न रचना डेटा सर्वात अलीकडील उत्पादन फॉर्म्युलेशन प्रतिबिंबित करू शकत नाही आणि आहारविषयक सर्वेक्षणे सहसा वास्तविक सेवन कमी लेखतात, विशेषतः रेस्टॉरंट आणि टेकवे जेवणांसाठी. याव्यतिरिक्त, मीठ कमी करण्याच्या कार्यक्रमात समाविष्ट असलेल्या सर्व अन्न श्रेणी सर्वेक्षण डेटाशी जुळल्या जाऊ शकत नाहीत, याचा अर्थ अंदाजित आरोग्य फायदे पुराणमतवादी असू शकतात.
अंतर असूनही, अभ्यासाने पुरावे जोडले की मिठाचे सेवन कमी केल्याने महत्त्वपूर्ण आरोग्य फायदे होऊ शकतात. मिठाच्या कमी सेवनाने आरोग्याच्या समस्यांवर कसा परिणाम होतो हे तपासण्यासाठी अधिक संशोधन आवश्यक असताना, दीर्घकालीन लाभासाठी ते अनुसरण करण्याचा सल्ला दिला जातो.