Union Budget 2026: केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण आज 1 फेब्रुवारी 2026 रोजी सलग नवव्यांदा अर्थसंकल्प सादर केला. या अर्थसंकल्पात शिक्षण क्षेत्राला बळकटी देण्यासाठी सरकारने अनेक महत्त्वाच्या घोषणा केल्या आहेत. विशेषतः आयुर्वेद, फार्मा, डिझाईन, तांत्रिक शिक्षण आणि विद्यार्थी सुविधांवर सरकारने विशेष भर दिला आहे.
बजेट 2026 मधून स्पष्ट संकेत मिळाला आहे की, आगामी वर्षांमध्ये शिक्षणाला रोजगार आणि विकासाशी थेट जोडण्याची तयारी सरकार करत आहे.
बजेटमध्ये आयुर्वेद शिक्षणाला चालना देण्यासाठी मोठा पाऊल उचलण्यात आले आहे. सरकारने घोषणा केली आहे की, देशात 3 नवीन आयुर्वेद संस्था स्थापन केल्या जातील. यासोबतच औषधांची गुणवत्ता तपासण्यासाठी ड्रग टेस्टिंग लॅब्स सुधारीत केल्या जाणार आहेत. सरकारचे मत आहे की, आयुर्वेद फक्त भारताची पारंपरिक औषधोपचार पद्धती नाही, तर हे रोजगार आणि संशोधनाचे नवे संधीही निर्माण करू शकते. याव्यतिरिक्त 3 नवीन आयुर्वेद महाविद्यालये उघडण्याचीही घोषणा करण्यात आली आहे. त्यामुळे आयुर्वेद शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना उत्तम सुविधा मिळतील आणि या क्षेत्रातील प्रशिक्षित डॉक्टर्सची संख्या लक्षणीयरीत्या वाढेल.
बजेट 2026 मधील एक महत्त्वाची घोषणा म्हणजे देशात 5 नवीन यूनिव्हर्सिटी टाऊनशिपचा विकास. या टाऊनशिपमध्ये अभ्यास, संशोधन, हॉस्टेल, खेळ आणि स्टार्टअपसारख्या सुविधा एकाच ठिकाणी उपलब्ध असतील. सरकारचे उद्दिष्ट आहे की, विद्यार्थ्यांना असा वातावरण उपलब्ध करून देणे जिथे ते अभ्यासासोबतच नव्या कल्पना आणि नवप्रवर्तनावर काम करू शकतील. यासोबतच देशात 5 नवीन विद्यापीठे उघडण्याचीही घोषणा करण्यात आली आहे. त्यामुळे उच्च शिक्षणापर्यंत पोहोच सुलभ होईल आणि वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये नवीन अभ्यास आणि शिक्षणाच्या संधी उपलब्ध होतील.
सरकारने फार्मा क्षेत्रालाही बजेटमध्ये विशेष महत्त्व दिले आहे. बजेटनुसार, 3 नवीन फार्मास्युटिकल शिक्षण संस्था उघडल्या जाणार आहेत. या संस्थामध्ये औषधांच्या निर्मिती, संशोधन आणि गुणवत्तेवर विशेष लक्ष दिले जाणार आहे. यामुळे भारताला फार्मा क्षेत्रात अधिक बळकट बनवण्यात मदत होईल.
डिजिटल आणि सर्जनशील कौशल्यांना चालना देण्यासाठी सरकारने ABGC कंटेंट क्रिएटर लॅब सुरू करण्याची योजना आखली आहे. या योजनेअंतर्गत, IIT मुंबईच्या सहकार्याने देशातील 15,000 माध्यमिक शाळा आणि 500 महाविद्यालयांमध्ये अशा लॅब्स स्थापन केल्या जातील. या लॅब्समध्ये विद्यार्थी डिजिटल कंटेंट, गेमिंग, अॅनिमेशन आणि नवीन तंत्रज्ञानाशी संबंधित कौशल्ये शिकू शकतील. यासोबतच, अर्थमंत्री यांनी उच्च शिक्षण संस्थांसाठी प्रत्येक जिल्ह्यात मुलींसाठी हॉस्टेल उभारण्याचीही घोषणा केली आहे.
आणखी वाचा
