फाल्गुन पौर्णिमेच्या दिवशी लोक पवित्र नद्यांमध्ये स्नान करतात, त्यानंतर दान करतात. फाल्गुन पौर्णिमेला स्नान आणि दान केल्याने पापांचा नाश होतो आणि पुण्याची प्राप्ती होते. परंतु यावेळी वर्षातील पहिले चंद्रग्रहण फाल्गुन पौर्णिमेच्या दिवशी होत आहे, हे चंद्रग्रहण भारतातही दिसणार आहे, ज्यामुळे ते सूतक कालावधी घेईल, ज्यामुळे त्या वेळी कोणतेही शुभ कार्य होणार नाही. अशा परिस्थितीत लोकांच्या मनात प्रश्न असा आहे की, फाल्गुन पौर्णिमेला चंद्रग्रहणामुळे स्नान आणि दान कसे होईल? फाल्गुन पौर्णिमेला स्नान आणि दानाची वेळ कोणती असेल? हिंदू धर्मामध्ये फाल्गुन पौर्णिमा अत्यंत पवित्र आणि उत्साहपूर्ण मानली जाते. या दिवशी होळी साजरी केली जाते. फाल्गुन महिन्यातील पौर्णिमेला हिवाळ्याचा शेवट आणि वसंत ऋतूचे आगमन यांचा संगम मानला जातो.
या दिवशी होलिका दहन केले जाते, ज्यामध्ये वाईट प्रवृत्ती, अहंकार आणि नकारात्मक शक्तींचा नाश होऊन सत्य आणि भक्तीचा विजय झाल्याचे प्रतीक मानले जाते. यामागील कथा प्रह्लाद आणि होलिका यांच्याशी संबंधित आहे. प्रह्लादाच्या अटळ भक्तीमुळे त्याचे रक्षण झाले आणि होलिकेचा नाश झाला, त्यामुळे श्रद्धा आणि धर्मनिष्ठेचा विजय दर्शविला जातो. फाल्गुन पौर्णिमा आध्यात्मिक दृष्ट्या देखील महत्त्वाची आहे. या दिवशी स्नान, दान, जप आणि उपासना करणे पुण्यकारक मानले जाते. काही ठिकाणी या पौर्णिमेला राधा-कृष्ण भक्तीचे विशेष कार्यक्रम होतात, तसेच कीर्तन, भजन आणि सत्संगाचे आयोजन केले जाते.
फाल्गुन पौर्णिमा कधी आहे?
वसंत ऋतूच्या प्रारंभामुळे निसर्गात नवीन ऊर्जा निर्माण होते, त्याचप्रमाणे मनातील नकारात्मकता दूर करून नवीन सकारात्मकतेने जीवन सुरू करण्याचा संदेश या सणातून दिला जातो. सामाजिक दृष्टिकोनातूनही हा सण एकोपा, बंधुभाव आणि आनंद वाढवणारा आहे. रंगोत्सवाच्या माध्यमातून मतभेद विसरून लोक एकमेकांना प्रेमाने भेटतात. अशा प्रकारे फाल्गुन पौर्णिमा ही धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. पंचांगानुसार, फाल्गुन महिन्याच्या शुक्ल पक्षाची पौर्णिमा 2 मार्च सोमवार, संध्याकाळी 5 वाजून 55 मिनिटांनी सुरू होईल. ही तारीख मंगळवार, 3 मार्च रोजी संध्याकाळी 5.07 वाजता संपणार आहे. अशा परिस्थितीत उदयतिथीच्या आधारावर फाल्गुन पौर्णिमेचे स्नान आणि दान मंगळवार, ३ मार्च रोजी करण्यात येणार आहे. फाल्गुन पौर्णिमेचे व्रत २ मार्च रोजी पाळले जाणार आहे.वर्षातील पहिले चंद्रग्रहण 3 मार्च 2019 रोजी होणार आहे. चंद्रग्रहण दुपारी 03 वाजून 21 मिनिटांनी सुरू होईल आणि सायंकाळी 06 वाजून 46 मिनिटांनी संपेल. चंद्रग्रहणाचा सूतक कालावधी 9 तास आधी सुरू होतो, या आधारावर सूतक कालावधी सकाळी 09:39 वाजता सुरू होईल आणि चंद्रग्रहणाच्या समाप्तीनंतर संपेल. सूतकमध्ये स्नान, दान, पूजा, पठण, खाणे, झोपणे, शुभ कार्य करणे निषिद्ध आहे.
फाल्गुन पौर्णिमेला स्नान कसे करावे?
3 मार्च रोजी सकाळी 9 वाजून 39 मिनिटांनी चंद्रग्रहण सुरू होणार आहे. त्याआधी तुम्हाला पूर्ण वेळ आहे, तुम्ही फाल्गुन पौर्णिमेला स्नान करून दान करू शकता. ब्रह्म मुहूर्त हा स्नानासाठी सर्वोत्तम काळ मानला जातो. फाल्गुन पौर्णिमेच्या दिवशी स्नानासाठी सर्वोत्तम ब्रह्म मुहूर्त सकाळी 05:05 ते 05:55 या वेळेत आहे. जर तुम्ही ब्रह्म मुहूर्तात स्नान करू शकत नसाल तर तुम्ही सूर्योदयाच्या वेळी सकाळी 06:44 वाजता किंवा त्यानंतरही स्नान करू शकता, परंतु हे लक्षात ठेवा की सूतक कालावधी सुरू होण्यापूर्वी तुम्हाला हे करावे लागेल. आंघोळीनंतर आपल्या क्षमतेनुसार अन्न, वस्त्र, पैसे इत्यादींचे दान करावे.
(डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)