2 आठवड्यांच्या उच्च-प्रथिनेयुक्त आहाराचे परिणाम: जर तुम्ही दोन आठवडे फक्त उच्च-प्रथिनेयुक्त अन्न खाल्ले तर शरीरात अनेक बदल दिसून येतात. डॉ. सम्राट शहा (रुबी हॉल क्लिनिक, पुणे) म्हणतात की सुरुवातीला सर्व काही सामान्य दिसते – भूक लागते, ऊर्जा वर-खाली होते आणि वजनही फारसे बदलत नाही. पण अंडी, सोया, चीज किंवा टोफू यांसारखी प्रथिने खाणे रोजचा भाग बनवताच शरीराची प्रतिक्रिया वेगळ्या प्रकारे सुरू होते.
पहिल्या आठवड्यात बहुतेक लोकांना कमी भूक लागते. ऊर्जा काहीशी स्थिर राहते आणि वजनात थोडीशी घट होते. याचे कारण म्हणजे प्रथिने पचवण्यासाठी शरीर जास्त मेहनत घेते आणि कॅलरीज लवकर बर्न होतात. स्नायूही मजबूत होऊ लागतात. परंतु कार्बोहायड्रेट्स कमी केल्याने कधीकधी डोकेदुखी, थकवा किंवा “लो-कार्ब फ्लू” सारखी स्थिती होऊ शकते.
आहारात फळे, भाज्या किंवा फायबर नसल्यास बद्धकोष्ठता किंवा गॅसचा त्रास होऊ शकतो. त्याच वेळी, काही लोकांना कार्बोहायड्रेट कमी झाल्यामुळे फुगणे किंवा पोट फुगल्यासारखे वाटते. याशिवाय प्रोटीन खाल्ल्याने लघवी जास्त होते आणि शरीराला पाण्याची गरजही वाढते. म्हणूनच अशा वेळी हायड्रेशनची काळजी घेणे खूप गरजेचे आहे.
जेव्हा तुम्ही फक्त उच्च प्रथिनेयुक्त पदार्थ खातात – जसे की अंडी, सोया किंवा टोफू – तुम्हाला लवकर पोट भरल्यासारखे वाटते आणि तुम्हाला पुन्हा खावेसे वाटत नाही. यामुळे तुमच्या शरीरात कमी कॅलरीज जातात. प्रथिने पचवण्यासाठी शरीराला जास्त मेहनत करावी लागते, त्यामुळे जास्त कॅलरीजही बर्न होतात. त्यामुळे पहिल्या आठवड्यात अनेकदा वजन थोडे कमी होते. या काळात, बर्याच लोकांना वाटते की त्यांची ऊर्जा अधिक स्थिर आहे, त्यांना कमी भूक वाटते आणि वजन कमी झाल्यामुळे त्यांचा मूड देखील चांगला होतो.
आपल्या स्नायूंना बळकट करण्यासाठी प्रथिने महत्त्वाची असतात. पुरेशा प्रमाणात प्रथिने खाल्ल्याने स्नायू टिकून राहतात आणि त्यांना कमकुवत होण्यापासून प्रतिबंध होतो. जेव्हा तुम्ही व्यायाम करता तेव्हा स्नायूंचा ताण किंवा सौम्य वेदना होतात, परंतु प्रथिने घेतल्याने हे लवकर बरे होते. यामुळे, शरीराला पुनर्प्राप्त करणे सोपे होते. अशा वेळी ताकदही थोडी वाढते आणि व्यायाम करण्याची क्षमता सुधारते, त्यामुळे फिटनेसची उद्दिष्टे साध्य करणे सोपे होते.
जर तुम्ही कार्बोहायड्रेट्स खूप कमी केले आणि मुख्यतः प्रथिनांना चिकटून राहिल्यास, सुरुवातीच्या दिवसात शरीराला ग्लुकोजची कमतरता जाणवते. काही दिवसातच शरीरात ऊर्जा निर्माण होण्यासाठी चरबी जाळण्यास सुरुवात होते केटोन ते म्हणतात. या बदलादरम्यान, कधीकधी डोकेदुखी, थकवा, चिडचिड किंवा मन जड वाटणे यासारखी लक्षणे दिसू शकतात. यालाच लोक “लो-कार्ब फ्लू” म्हणतात. हा त्रास कायमचा राहत नाही, तर काही दिवस टिकतो. वास्तविक, शरीराने ऊर्जा मिळवण्यासाठी आता कर्बोदकांऐवजी चरबीचा वापर सुरू केला आहे हे दाखवण्याचा हा मार्ग आहे.
जर तुमच्या आहारात फळे, भाज्या आणि धान्ये कमी असतील तर शरीरात फायबरची कमतरता असते. यामुळे बद्धकोष्ठता किंवा पचनाच्या समस्या उद्भवू शकतात. पण दुसरीकडे, जेव्हा तुम्ही तांदूळ किंवा रोटीसारखे उच्च-कार्बयुक्त पदार्थ काढून टाकता, तेव्हा अनेकांना कमी फुगणे किंवा गॅसचा अनुभव येतो. याचा अर्थ हा प्रभाव प्रत्येकासाठी वेगळा असू शकतो आणि तुमचा आहार किती संतुलित आहे यावर ते अवलंबून आहे. जर तुमचा आहार फक्त प्रथिनांवर अवलंबून असेल तर फायबरच्या कमतरतेमुळे पचनक्रिया बिघडू शकते.
जेव्हा तुम्ही दोन आठवडे उच्च प्रथिनेयुक्त आहार खाता तेव्हा तुमचे शरीर ते पचवताना नायट्रोजन कचरा तयार करते. हा कचरा लघवीद्वारे बाहेर पडतो. त्यामुळे शरीरातून जास्त पाणी आणि इलेक्ट्रोलाइट्स बाहेर जातात. साधारणपणे हे निरोगी लोकांच्या मूत्रपिंडासाठी हानिकारक नसते, परंतु या काळात शरीराला अधिक पाणी आणि द्रव आवश्यक असते. कमी पाणी प्यायल्यास डिहायड्रेशन होऊ शकते. त्याच वेळी, ज्या लोकांना आधीच किडनीची समस्या आहे, त्यांच्यासाठी जास्त प्रथिने खाल्ल्याने धोका वाढू शकतो. म्हणून, असा आहार सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
