प्रख्यात हवामान कार्यकर्त्या सोनम वांगचुक यांनी शनिवारी आशा व्यक्त केली की लडाख केंद्रशासित प्रदेश एकता, संवाद आणि आपल्या लोकांच्या चिंता दूर करण्यासाठी सकारात्मक बदल घेऊन पुढे जाईल.
राष्ट्रीय सुरक्षा कायद्यांतर्गत (NSA) त्यांची नजरकैद रद्द केल्यानंतर लेहमधील एका मोठ्या मेळाव्याला संबोधित करताना, वांगचुक म्हणाले की, लडाखला अडचणींचा सामना करावा लागला आहे परंतु बदलाची सुरुवात आधीच झाली आहे असा आशावाद व्यक्त केला.
ते म्हणाले की लोकांना आता प्रगती आणि नवीन दिशा मिळण्याची अपेक्षा आहे. परिस्थितीमुळे आणखी निषेध करण्याची गरज भासणार नाही, अशी आशाही त्यांनी व्यक्त केली, परंतु गरज पडल्यास असे निर्णय परिस्थितीवर अवलंबून असतात.
वांगचुक यांनी भर दिला की ते भूतकाळातील घटनांबद्दल कटुता बाळगत नाहीत आणि सकारात्मक परिवर्तन आणि सामूहिक प्रगतीवर लक्ष केंद्रित करण्यास प्राधान्य देतात.
26 सप्टेंबर 2025 पासून जोधपूर मध्यवर्ती कारागृहात बंदिस्त असलेल्या वांगचुकची गेल्या आठवड्यात केंद्र सरकारने त्यांची नजरकैद मागे घेतल्यानंतर त्यांची सुटका करण्यात आली. ते त्यांची पत्नी गीतांजली जे. अँग्मो हिच्यासोबत लेहला पोहोचले.
परतल्यानंतर आशावाद व्यक्त करताना वांगचुक म्हणाले, “मला खूप बरे वाटत आहे. 170 दिवसांनंतर, या पर्वतांवर परत आलो आणि लोकांना भेटलो, मला आशा आहे की आम्ही ज्या कारणासाठी काम करत आहोत, त्यासाठी नवा सूर्य उगवेल.” आंदोलनाला पाठिंबा दिल्याबद्दल त्यांनी देशभरातील लोकांचे आभारही मानले.
ते पुढे म्हणाले की लडाखमधील भागधारकांसह अर्थपूर्ण प्रतिबद्धता प्रक्रिया सुरू करण्यासाठी केंद्राने “खुले हात” वाढवले आहेत. सहयोगी दृष्टिकोनावर जोर देऊन, त्यांनी संघर्षाच्या “विजय-पराजय” निकालाऐवजी “विजय-विजय” समाधानासाठी आवाहन केले.
“आम्हाला हेच हवे होते. आम्हाला संघर्ष करावा लागला, दिल्लीला पायी जावे लागले आणि उपोषणाला बसावे लागले. लडाखमधील सर्व हालचाली संवाद सुरू करण्याच्या उद्देशाने आहेत,” ते म्हणाले.
NSA नजरकैदे मागे घेण्यात आले
आधी कळवल्याप्रमाणे, गृह मंत्रालयाने 14 मार्च रोजी राष्ट्रीय सुरक्षा कायद्यांतर्गत वांगचुकची नजरकैद मागे घेतली. विनय कुमार सक्सेना यांनी लडाखचे लेफ्टनंट गव्हर्नर म्हणून शपथ घेतल्यानंतर लगेचच हा निर्णय घेण्यात आला.
दोन दिवसांपूर्वी लेह शहरात झालेल्या हिंसाचारानंतर 26 सप्टेंबर 2025 रोजी वांगचुक यांना ताब्यात घेण्यात आले होते. सार्वजनिक सुव्यवस्था राखण्यासाठी जिल्हा दंडाधिकारी, लेह यांनी जारी केलेल्या आदेशानुसार त्याला NSA च्या तरतुदींनुसार अटक करण्यात आली होती आणि त्याच्या नजरकैदेतील जवळपास अर्धा काळ त्याने भोगला होता.
पुढील कृती
वांगचुक म्हणाले की, आंदोलनाचा पुढील मार्ग ठरवण्यासाठी ते लेह सर्वोच्च संस्था आणि कारगिल लोकशाही आघाडीशी सल्लामसलत करतील.
2019 मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या पुनर्रचनेनंतर लडाख स्वतंत्र केंद्रशासित प्रदेश म्हणून तयार केल्यापासून राज्याचा दर्जा आणि सहाव्या अनुसूचीचा दर्जा यासह मुख्य मागण्यांवर दोन्ही गट गृह मंत्रालयाशी चर्चेत गुंतले आहेत – ज्या समस्यांचे निराकरण झाले नाही.