एप्रिल 2026 हा महिना आर्थिक बाबींसाठी खूप महत्त्वाचा असणार आहे. मूलभूत बचत बँक ठेव खात्याशी संबंधित अनेक नवीन नियम 1 एप्रिलपासून लागू होणार आहेत. ज्याची घोषणा आरबीआयने डिसेंबर 2025 मध्येच केली होती. शून्य शिल्लक खातेधारकांना कोणत्याही सुविधांचा लाभ मिळणार नाही. ज्याची त्यांना अगोदर माहिती असावी.
पूर्वीच्या बँका ठराविक ठेवींवर शुल्क आकारू शकत होत्या. परंतु 1 एप्रिलपासून बीएसबीडी खात्यासाठी कोणतेही रोख ठेव शुल्क आकारले जाणार नाही. याआधी, UPI व्यवहारांसाठी RBI ने कोणतीही अधिकृत मर्यादा निश्चित केलेली नव्हती. अनेक बँका यासाठी अंतर्गत मर्यादा ठरवत असत. परंतु नवीन नियमांतर्गत ग्राहकांना अमर्यादित व्यवहार करण्याची मुभा असेल.
एप्रिल 2026 पासून, बँका उत्पन्न, पार्श्वभूमी किंवा प्रोफाइलच्या आधारावर BSBD खाते उघडण्यास नकार देऊ शकत नाहीत. तर यापूर्वी बँकेला उत्पन्न किंवा प्रोफाइलच्या आधारावर अशी खाती उघडण्यास नकार देण्याची परवानगी होती. एवढेच नाही तर यापूर्वी अनेक सेवा मर्यादित होत्या. मात्र आता सर्व खातेदारांना बँकिंग सेवेचा लाभ मिळणार आहे. प्रत्येक व्यक्ती फक्त एक मूलभूत बचत बँक ठेव खाते उघडू शकते. आता ग्राहकांना बीएसबीडी आणि नियमित बचत खाती एकाच वेळी उघडण्याची परवानगी मिळणार नाही. ग्राहक बीएसबीडी किंवा रेग्युलर व्हेरियंट यापैकी निवडू शकतात.
आरबीआयच्या निर्देशानुसार, बँकेला खातेधारकांना काही सेवा मोफत द्याव्या लागतील. यासाठी कोणतीही किमान शिल्लक ठेवण्याची परवानगी असणार नाही. याशिवाय कोणत्याही इलेक्ट्रॉनिक माध्यमातून व्यवहार करणे, एका महिन्यात केलेल्या ठेवींच्या संख्येवर किंवा रकमेवर कोणतीही मर्यादा नाही, एटीएम कार्ड/एटीएम-कम-डेबिट कार्ड जारी करताना किंवा त्याचे नूतनीकरण करताना कोणतेही वार्षिक शुल्क नाही यासारख्या सुविधांचाही समावेश आहे.
दरवर्षी किमान २५ चेक असलेली चेकबुक बँकांना मोफत उपलब्ध करून द्यावी लागेल. इंटरनेट मोबाईल बँकिंग सुविधाही मोफत असेल. पासबुकच्या बदल्यात, खात्याचे मासिक विवरण प्रिंट किंवा ईमेलद्वारे विनामूल्य दिले जाईल. याशिवाय, पूर्वीचे पासबुक भरलेले असल्यास बँक नवीन पासबुक जारी करण्यासाठी कोणतेही शुल्क आकारणार नाही. एका महिन्यात किमान चार विनामूल्य पैसे काढण्याची परवानगी दिली जाईल. तथापि, ATM व्यवहार वगळता प्लॅटफॉर्मवर पॉइंट ऑफ सेल, NEFT, RTGS, IMPS द्वारे केलेल्या व्यवहारांवर हे लागू होणार नाही.
NT10336988E2D94C54EF7B2BD8AFF9DBC60A3
