अनेक महिलांना मासिक पाळी सुरू होताच शरीराच्या वासात बदल जाणवतो, पण त्यामागील खरे कारण फार कमी लोकांना माहीत असते. हा बदल कोणत्याही स्वच्छतेच्या अभावाचा परिणाम नसून शरीरातील हार्मोनल चढउताराचा परिणाम आहे. एस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन सारखे हार्मोन्स मासिक पाळीच्या दरम्यान शरीराचे तापमान, घाम आणि पीएच पातळी प्रभावित करतात, त्यामुळे वास बदलणे पूर्णपणे सामान्य आहे.
वास्तविक, पीरियड्समध्ये रक्तप्रवाह, बॅक्टेरिया आणि घाम यांच्या संयोगाने शरीराची गंध थोडी वेगळी होते. यामुळेच कधी कधी हा वास धातूचा तर कधी किंचित कस्तुरीसारखा वाटतो.
पीरियड्स दरम्यान, इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन सारखे हार्मोन्स शरीरात वाढत आणि कमी होत राहतात. हे संप्रेरक केवळ मासिक पाळीवरच परिणाम करत नाहीत तर घाम येणे, शरीराचे तापमान आणि त्वचेची क्रिया यासारख्या शरीराच्या अनेक कार्यांवरही परिणाम करतात. मासिक पाळी दरम्यान रक्त बाहेर आल्यावर योनीचा pH थोडा बदलतो. या बदलामुळे वास थोडा वेगळा जाणवू शकतो. अनेक स्त्रियांना हा वास किंचित धातूचा (लोहसारखा) किंवा मातीसारखा वाटतो, जो पूर्णपणे सामान्य आहे.
आपल्या शरीरात काही खास घामाच्या ग्रंथी असतात, विशेषत: अंडरआर्म्स आणि प्रायव्हेट एरियामध्ये. मासिक पाळीत ते अधिक सक्रिय होतात. जेव्हा घाम त्वचेवर बॅक्टेरियाला भेटतो तेव्हा वास तीव्र होऊ शकतो. याचा अर्थ तुमची स्वच्छता खराब आहे असा नाही. त्याऐवजी, ही शरीराची एक सामान्य प्रक्रिया आहे, जी समजून घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
प्रोजेस्टेरॉन हार्मोन मासिक पाळी सुरू होण्यापूर्वी (ज्याला ल्यूटियल फेज म्हणतात) वाढतो. त्यामुळे शरीराचे तापमान थोडे वाढून शरीराला जास्त घाम येतो. तसेच, या काळात तुमची वास घेण्याची क्षमताही तीक्ष्ण होते. याचा अर्थ पूर्वी सौम्य वाटणारा वास आता अधिक लक्षात येऊ शकतो. म्हणूनच कधीकधी असे दिसते की वास खूप वाढला आहे, तर प्रत्यक्षात तुमची संवेदनशीलता वाढली आहे.
मासिक पाळीच्या मध्यभागी, म्हणजे ओव्हुलेशन दरम्यान, शरीराचा गंध थोडा वेगळा असू शकतो आणि किंचित गोड किंवा कस्तुरी असू शकतो. संशोधनात असे दिसून आले आहे की यावेळी, शरीराचा गंध देखील एक प्रकारचा नैसर्गिक सिग्नल आहे, जो प्रजननक्षमतेशी संबंधित आहे. याचा अर्थ शरीर प्रत्येक टप्प्यात वेगळ्या पद्धतीने कार्य करते आणि वास हा त्याचा एक भाग आहे.
शरीराला एक नैसर्गिक वास असतो, जो प्रत्येक टप्प्यानुसार बदलत राहतो. ते पूर्णपणे काढून टाकणे आवश्यक नाही. तुम्हाला स्वच्छ, आरामदायक आणि निरोगी वाटणे महत्त्वाचे आहे. मासिक पाळी दरम्यान स्वत: ची काळजी घेणे म्हणजे तुमच्या शरीराला समजून घेणे आणि आधार देणे, बदल न करणे.
ही लक्षणे दिसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या:
मासिक पाळी दरम्यान शरीराच्या वासात होणारे बदल पूर्णपणे सामान्य असतात. हा तुमच्या शरीरातील हार्मोन्स, पीएच पातळी आणि नैसर्गिक प्रक्रियांचा भाग आहे. हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे, जेणेकरून अनावश्यक काळजी करण्याऐवजी, आपण आपल्या शरीराशी अधिक चांगले समन्वय राखू शकता.
