जगातील सर्वात महत्त्वाचा तेल वाहतूक मार्ग मानला जाणारा होर्मुज सामुद्रधुनीमध्ये पुन्हा एकदा तणावपूर्ण वातावरण निर्माण झाले आहे. शनिवारी या मार्गावरून जाण्याचा प्रयत्न करणारी दोन जहाजे भारतीय होती. या घटनेमुळे संपूर्ण शिपिंग क्षेत्रात खळबळ माजली आहे. या दोन्ही जहाजांवर भारताचा ध्वज होता. या घटनेच्या नंतर भारताने इराणी राजदूताला ताबडतोब बोलावले आहे.

घटनेच्या काही तास आधीच इराणने जाहीर केले होते की, होर्मुज सामुद्रधुनी पुन्हा बंद करण्यात येत आहे. इराणच्या या निर्णयाच्या काही तास आधीच आठ टँकरांचा एक मोठा काफिला या मार्गावरून जाताना दिसला होता. हा गेल्या सात आठवड्यांतील तेल टँकरांचा सर्वात मोठा साठा होता, ज्यामुळे जगाला थोडा दिलासा मिळाला होता. पण हा दिलासा फार काळ टिकला नाही. जहाजे पुढे सरकताच अचानक परिस्थिती तणावपूर्ण झाली आणि गोळीबाराच्या घटना घडल्या. युनायटेड किंगडम मेरिटाइम ट्रेड ऑपरेशन्सनुसार, इराणी गनबोट्सकडून गोळीबार करण्यात आला.

भारतीय जहाजांवर हल्ला

अनादोलू एजन्सीच्या रिपोर्टनुसार, इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने ज्या दोन जहाजांवर हल्ला केला, ते दोन्ही भारतीय होते. टँकर मॉनिटरिंग डेटानुसार या घटनेत गोळीबारही झाला. एक जहाज भारताचा ध्वज लावून होते आणि ते २० लाख बॅरल इराकी तेल घेऊन जात होते. मात्र जहाज आणि क्रू मेंबर्स पूर्णपणे सुरक्षित आहेत. या संपूर्ण घटनेदरम्यान होर्मुजमध्ये तैनात असलेल्या अमेरिकी नौदलाला या हल्ल्याची काहीही कल्पना नव्हती.

इराणने होर्मुज का बंद केले?

इराणने अमेरिकेवर गंभीर आरोप करत म्हटले आहे की, अमेरिकेने इराण बंदरगाहांभोवती नाकेबंदी कायम ठेवली. याच्या प्रत्युत्तरादाखल इराणने ही कडक भूमिका घेतली आहे. इराणची मागणी आहे की, अमेरिकेची लष्करी जहाजे होर्मुजमधून हटवावीत आणि इराणी जहाजांना मुक्तपणे ये-जा करता यावी. यापूर्वी शुक्रवारी इराणने मर्यादित आणि नियंत्रित स्वरूपात जहाजांना होर्मुजमधून जाण्याची परवानगी दिली होती, ज्याला ‘गुड फेथ’ (चांगल्या विश्वासाचे) पाऊल म्हटले गेले होते. पण अमेरिकेच्या कारवाईमुळे ही व्यवस्था मागे घेण्यात आली.

अमेरिकेमुळे २३ जहाजे परत फिरली

वॉल स्ट्रीट जर्नलच्या रिपोर्टनुसार, होर्मुज बंद झाल्यानंतर २० जहाजे परत फिरवण्यात आली आहेत. त्यांना ओमानच्या दिशेने वळवण्यात आले. अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने सांगितले की, ब्लॉकेड सुरू केल्यापासून २३ जहाजांना परत फिरण्यास भाग पाडण्यात आले आहे.