गुंतवणुकीच्या नावाखाली नागरिकांची फसवणूक करण्यासाठी सायबर गुन्हेगारांनी आता अर्थमंत्र्यांचा बनावट व्हिडिओ वापरला आहे. PIB ने या व्हायरल दाव्याची दखल घेऊन तो खोटा असल्याचे सिद्ध केले आहे. कोणत्याही अशा संशयास्पद लिंकवर क्लिक करू नका किंवा अर्थमंत्र्यांच्या नावाने चालवल्या जाणाऱ्या या गुंतवणूक स्कीममध्ये पैसे गुंतवू नका, असा इशारा सरकारकडून देण्यात आला आहे.

केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांच्या नावाने एक व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे. असा दावा केला जात आहे की, अर्थमंत्र्यांनी 21000 रुपयांच्या गुंतवणूकीवर 30 रुपयांचा परतावा देण्याचे आश्वासन दिले आहे. पत्र सूचना कार्यालयाने या व्हायरल दाव्याच्या सत्यतेची पडताळणी केली असून हा व्हिडिओ खोटा असल्याचे म्हटले आहे. जनतेने सतर्क राहावे आणि खोट्या आश्वासनांना बळी पडू नये, असे आवाहन त्यांनी केले आहे.

हा व्हिडिओ कृत्रिम बुद्धिमत्ता तंत्रज्ञानाच्या मदतीने तयार करण्यात आला असून त्याचा वास्तवाशी काहीही संबंध नाही, असे पत्र सूचना कार्यालयाने म्हटले आहे. पीआयबी फॅक्ट चेकने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर पोस्ट केले की अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी कोणत्याही ऑनलाइन गुंतवणूक योजनेचे किंवा व्यासपीठाचे समर्थन केलेले नाही. एजन्सीने लोकांना अशा व्हिडिओ आणि जाहिरातींपासून सावध राहण्याचे आवाहन केले आहे.

या व्हिडीओमध्ये लोकांनी गुंतवणुकीवर भरघोस परतावा मिळत असल्याचा दावा केला आहे. त्यात म्हटले आहे की, कमी वेळात अधिक नफा कमवला जाऊ शकतो. पत्र सूचना कार्यालयाने याचे वर्णन ऑनलाइन गुंतवणूक फसवणूकीचा भाग असे केले आहे. सरकारने लोकांना कोणत्याही व्हायरल व्हिडिओ किंवा सोशल मीडिया पोस्टच्या आधारे गुंतवणूकीचे निर्णय घेऊ नका असा सल्ला दिला आहे. कोणत्याही गुंतवणूक प्लॅटफॉर्मवर पैसे गुंतवण्यापूर्वी त्याची अधिकृत माहिती आणि विश्वासार्हता तपासणे महत्वाचे आहे.

AI सह तयार केलेला व्हिडिओ

PIB फॅक्ट चेकने म्हटले आहे की, हा व्हिडिओ AI जनरेटेड आहे. म्हणजेच, तंत्रज्ञानाच्या मदतीने एखाद्या व्यक्तीचा आवाज आणि चेहऱ्याची बनावट कॉपी तयार केली गेली आहे जेणेकरून व्हिडिओ खरा दिसेल. अलीकडच्या काळात एआय आणि डीपफेक तंत्रज्ञानाचा वापर करून अनेक बनावट व्हिडिओ तयार केले जात आहेत. यामध्ये प्रसिद्ध नेते आणि सरकारी अधिकाऱ्यांची नावे आणि चेहरे वापरले जातात जेणेकरून लोक सहज विश्वास ठेवू शकतील. अहवालात म्हटले आहे की, गुंतवणूकीच्या नावाखाली लोकांना अडकवण्यासाठी अशा व्हिडिओंचा वापर केला जातो. बर् याच प्रकरणांमध्ये, बनावट लिंक किंवा वेबसाइटद्वारे लोकांकडून पैसे जमा केले जातात.

💰 Beware of Online Investment Scams❗

A link circulating on #WhatsApp directs users to a video falsely portraying Union Finance Minister Nirmala Sitharaman endorsing an investment platform. The video claims that an investment of ₹21,000 can generate returns of up to ₹30 lakh.… pic.twitter.com/cDgY5AneP9

— PIB Fact Check (@PIBFactCheck)

मंत्री, सरकारी अधिकारी किंवा प्रसिद्ध व्यक्तीच्या नावावर गुंतवणुकीचा सल्ला देणारा व्हिडिओ दिसत असेल तर त्याची सत्यता तपासणे आवश्यक आहे, असे पत्र सूचना कार्यालयाने म्हटले आहे. सरकारने लोकांना आवाहन केले आहे की त्यांनी असे संशयास्पद व्हिडिओ शेअर करू नका आणि कोणत्याही अज्ञात गुंतवणूक प्लॅटफॉर्मवर त्यांची वैयक्तिक किंवा बँकिंग माहिती सामायिक करू नये.

वृत्तानुसार, पत्र सूचना कार्यालयाच्या फॅक्ट चेक वरून समाज माध्यमांवर पसरणाऱ्या खोट्या बातम्या आणि व्हिडिओंवर सतत नजर ठेवली जाते. एजन्सी वेळोवेळी लोकांना बनावट कंटेंट आणि ऑनलाइन घोटाळ्यांबद्दल इशाराही देते. पीआयबीने लोकांना केवळ अधिकृत सरकारी प्लॅटफॉर्म किंवा विश्वसनीय स्त्रोतांकडूनच कोणतीही माहिती पडताळण्यास सांगितले आहे.

तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, AI तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या वापरामुळे बनावट व्हिडिओ पूर्वीपेक्षा जास्त रिअल दिसू लागले आहेत. अशा परिस्थितीत, लोकांनी ऑनलाइन गुंतवणूकीशी संबंधित दाव्यांबद्दल अधिक सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांचा व्हायरल व्हिडिओ बनावट असून त्याचा सरकार किंवा कोणत्याही अधिकृत गुंतवणूक योजनेशी काहीही संबंध नाही, असे सरकारने स्पष्ट केले आहे. कोणतेही आर्थिक नुकसान टाळण्यासाठी लोकांना अशा व्हिडिओ आणि ऑनलाइन गुंतवणूक घोटाळ्यांपासून सावध राहण्याचा इशारा पत्र सूचना कार्यालयाच्या फॅक्ट चेकने दिला आहे.