अलीकडेच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशवासीयांना खाद्यतेलाचा वापर १० टक्के कमी करण्याचे आवाहन केले आहे. देशातील तेल बाजार दीर्घकाळापासून कठोर परिस्थितीशी झुंजत आहे. अशा परिस्थितीत तेल आयात करण्यासाठी प्रचंड परकीय चलन खर्च करावे लागते, असे आवाहन पंतप्रधान मोदींना देशवासीयांना करावे लागले. अशा परिस्थितीत वर्षभरासाठी कमी तेलाचा वापर करा आणि सोने खरेदी टाळा. यामुळे आपले आरोग्य तर सुधारेलच पण लठ्ठपणासारख्या समस्यांवर नियंत्रण ठेवण्यास मदत होईल, असे ते म्हणाले.
आजकालच्या धकाधकीच्या जीवनात लोक तळलेले पदार्थ पसंत करतात, मात्र जास्त तेल खाल्ल्याने वजन वाढते, कोलेस्ट्रॉल वाढते आणि त्यामुळे हृदयविकारही होऊ शकतात. मोदींचा हा सल्ला लक्षात घेऊन आपण आपल्या स्वयंपाकघरातही काही छोटे बदल करू शकतो. कमी तेलात चवदार आणि आरोग्यदायी अन्न शिजविणे अगदी शक्य आहे. येथे आम्ही तुम्हाला 8 सोपे आणि प्रभावी उपाय सांगत आहोत, ज्याचा अवलंब करून तुम्ही रोजच्या तेलाचा वापर लक्षणीयरीत्या कमी करू शकता.
पहिला आणि सोपा मार्ग म्हणजे चांगला नॉन-स्टिक पॅन किंवा पॅन वापरणे. यामध्ये स्वयंपाक करताना फारच कमी तेल वापरले जाते. भाज्या, परांठा किंवा चपाती बेक करताना फक्त एक चमचा तेल शिंपडल्यास फायदा होतो. अन्न जुन्या तव्याला चिकटून राहते, त्यामुळे जास्त तेल घालावे लागते. नॉन-स्टिक भांडी खरेदी करून तुम्ही तेलाची दीर्घकाळ बचत करू शकता.
वाफेवर शिजवलेल्या भाज्यांना तेलाची अजिबात गरज नसते. गाजर, बीन्स, ब्रोकोली, फ्लॉवर सारख्या भाज्या स्टीमरमध्ये शिजवा आणि वर थोडे मसाले आणि लिंबू शिंपडा. चवीला छान लागते आणि पोषकतत्त्वेही टिकून राहतात. प्रेशर कुकरमध्ये डाळ आणि तांदूळ कमी पाण्यात शिजवा. तथापि, जर तुम्ही मूळ भाज्या खात असाल तर बटाटे, कोबी, भोपळा, कोबी आणि फरसबी यासारख्या वाफवून घ्या.
तळण्याऐवजी ओव्हन किंवा एअर फ्रायरमध्ये भाजून घ्या. बटाटे, रताळे, लेडीफिंगर किंवा चिकन थोडे तेल आणि मसाले घालून ओव्हनमध्ये बेक करा. तेल नसतानाही एअर फ्रायर खूप चांगले काम करते. त्याचप्रमाणे टोफू किंवा पनीर ग्रिल करून खा. तळलेले पदार्थ चवीला छान लागतात पण तेल फारच कमी असते.
चांगल्या चवीसाठी, मसाले योग्य प्रकारे वापरल्यास तेलाची गरज कमी होते. कांदा, टोमॅटो, आले-लसूण, हिरवी मिरची आणि अख्खा मसाले चांगले परतून घ्या. कोरडे मसाले (धणे, जिरे, हळद, गरम मसाला) घालून भाजीचा रंग आणि चव वाढवा. थोडे दही किंवा टोमॅटो प्युरी घातल्याने ग्रेव्ही घट्ट होते आणि तेल कमी लागते.
घरी काही मसाले आधी भाजून घ्या. भाजी तयार करायची असेल तेव्हा त्यात थोडे तेल घालून बाकीचे साहित्य मिक्स करावे. त्याचप्रमाणे, भाज्या उकळवा आणि नंतर टेम्परिंग घाला. एकाच वेळी जास्त तेल घालण्याऐवजी कमी प्रमाणात तेल घाला.
बरेच लोक फोडणीतच जास्त तेल घालतात. फक्त एक चमचा तेल गरम करून त्यात जिरे, मोहरी, हिंग, कढीपत्ता घाला. जास्त तेल वापरण्याऐवजी, मोहरीचे तेल किंवा देशी तूप कमी प्रमाणात वापरा कारण त्यांची चव मजबूत असते, फक्त एक चिमूटभर पुरेसे असते.
रोजच्या आहारात कोशिंबीर, रायता, ताक आणि दही भाज्यांचा समावेश करा. यामध्ये तेलाची अजिबात गरज नसते. काकडी, टोमॅटो, गाजर यांची कोशिंबीर बनवा. दह्यात लेडीफिंगर, पालक किंवा बाटलीत मिसळून बनवा. त्यामुळे पोट भरलेले राहते आणि तेलाचे प्रमाण आपोआप कमी होते.
कमी तेलाने स्वयंपाक करणे हे अवघड काम नाही. तुम्हाला त्याची थोडीशी सवय करून घ्यावी लागेल. सुरुवातीला चव थोडी वेगळी वाटेल, पण काही दिवसांनी तुम्हाला हलकेपणा आणि ताजेपणा कायम असल्याचे जाणवेल. पंतप्रधान मोदींनी अगदी बरोबर म्हटले आहे की, थोडासा बदल संपूर्ण देशाच्या आरोग्य आणि अर्थव्यवस्थेत मोठा हातभार लावू शकतो. आपल्या स्वयंपाकघरापासून सुरुवात करा, आपल्या कुटुंबाला निरोगी ठेवा आणि देशाच्या सेवेत आपले छोटेसे योगदान द्या.
