भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) देशातील राष्ट्रीय महामार्गांवर वाहनांचा वेग वाढवण्यासाठी आणि टोल बूथवरील लांबलचक ट्रॅफिक जॅमपासून मुक्त होण्यासाठी सतत नवीन तंत्रज्ञानाची अंमलबजावणी करत आहे. या मालिकेत NHAI ने नुकतीच नागरी विस्तार रस्ता-2 (UER-II) मुंडका-बकरवाला विभागावरील भारतातील दुसरे आणि दिल्लीचे पहिले अत्याधुनिक. 'बॅरियर-लेस' टोल प्लाझा यशस्वीरीत्या सुरुवात केली आहे. एक्स्प्रेस वे किंवा हायवेवर धावणाऱ्या वाहनांना टोल टॅक्स भरण्यासाठी एका सेकंदासाठीही थांबावे लागत नाही आणि ते कोणत्याही अडथळ्याशिवाय किंवा अडथळ्याशिवाय थेट पुढे जाऊ शकतात, हा या संपूर्ण यंत्रणेचा मुख्य उद्देश आहे.
तथापि, या आधुनिक आणि पूर्णपणे कॅमेरा-आधारित प्रणालीच्या अंमलबजावणीमुळे, एनएचएआयसमोर महसूल (कर) चोरीचे एक अतिशय अनोखे आणि मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. अनेक धूर्त चालकांनी या आधुनिक टोल-फ्री प्रणाली आणि स्पीड कॅमेऱ्यांना चुकवून कर आणि चलन टाळण्याचे अनेक बेकायदेशीर आणि आश्चर्यकारक मार्ग शोधले आहेत.
पारंपारिक टोल प्लाझाच्या विपरीत, या 'अडथळा कमी' टोल प्रणालीमध्ये कोणतेही भौतिक अडथळे, बूम अडथळे किंवा रस्त्यावर केबिन नाहीत.
अत्याधुनिक कॅमेरे आणि वाचक: या प्रणाली अंतर्गत, रस्त्याच्या वर मजबूत लोखंडी खांब (गॅन्ट्री) स्थापित केले जातात. हे खांब उच्च-कार्यक्षमता RFID वाचक आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) ने सुसज्ज आहेत. ऑटोमॅटिक नंबर प्लेट रेकग्निशन (ANPR) कॅमेरे मध्ये फिट.
स्वयंचलित वजावट: एखादी कार किंवा जड वाहन या गॅन्ट्रीमधून सामान्य किंवा जास्त वेगाने जात असताना, हे हाय-टेक कॅमेरे त्याची हाय-सिक्युरिटी नंबर प्लेट (HSRP) आणि FASTag डोळ्याच्या झटक्यात विंडस्क्रीनवर अडकलेले स्कॅन करतात. यानंतर, टोलची निर्धारित रक्कम वाहनाच्या लिंक केलेल्या बँक खात्यातून न थांबवता थेट आपोआप कापली जाते.
या नवीन प्रणालीमध्ये वाहन थांबवण्यासाठी कोणताही बूम बॅरिअर पुढे येत नसल्याने काही बेजबाबदार लोक त्याचा अन्यायकारक व बेकायदेशीर फायदा घेत आहेत. NHAI आणि ट्रॅफिक पोलिसांनी केलेल्या तपासणीत टॅक्स चुकवण्याच्या आणि स्पीड चालानच्या खालील पद्धती उघड झाल्या आहेत:
नंबर प्लेटमध्ये जाणीवपूर्वक छेडछाड : ही संपूर्ण डिजिटल प्रणाली अचूक नंबर प्लेट रिकग्निशन (ANPR) वर आधारित आहे. हे टाळण्यासाठी अनेकजण त्यांच्या नंबर प्लेटवरील अक्षरांवर मुद्दाम चिखल किंवा गडद धूळ लावतात किंवा कॅमेरे नीट वाचू शकत नाहीत अशा प्रकारे अक्षरे कापून किंवा घासून अस्पष्ट करतात.
परवाना प्लेटवर रिफ्लेक्टीव्ह फिल्म/केमिकल: स्पीड कॅमेऱ्यांच्या फ्लॅशवर मात करण्यासाठी, लोक त्यांच्या नंबर प्लेटवर एक विशेष चमकदार केमिकल, परावर्तित थर किंवा पारदर्शक फिल्म चिकटवतात. कॅमेऱ्याचा टॉर्च रात्रीच्या वेळी किंवा अतिवेगाने त्या प्लेटवर पडल्यावर प्रकाश पूर्णपणे परावर्तित होतो. यामुळे कॅमेऱ्याच्या फुटेजमध्ये फक्त एक चमकदार पांढरा डाग दिसत असून वाहनाचा क्रमांक दिसत नाही.
नंबर प्लेट उलटी करणे किंवा तिरकी करणे: एक्स्प्रेस वेवर विहित मर्यादेपेक्षा वेगाने वाहन चालवणारे लोक स्वयंचलित स्पीड कॅमेऱ्यांची नजर टाळण्यासाठी नंबर प्लेट खाली वाकवतात किंवा उलटे ठेवतात, ज्यामुळे चालत्या वाहनातील कॅमेऱ्याचा कोन प्लेट पकडू शकत नाही.
फॉन्ट आणि डिझाइनमध्ये किरकोळ बदल: काही लोक चतुराईने नंबर प्लेटवर लिहिलेल्या नंबर आणि अक्षरांच्या फॉन्टमध्ये आणि डिझाइनमध्ये अशा प्रकारे किरकोळ बदल करतात की AI सॉफ्टवेअर गोंधळून जाते आणि 8 0 किंवा 3 8 असे चुकीचे वाचते.
NHAI च्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, फास्टॅग शिवाय चालणाऱ्या किंवा जाणूनबुजून फास्टॅग लपवणाऱ्या वाहनांची संख्या सध्या 1% पेक्षा कमी आहे, परंतु नंबर प्लेटशी छेडछाड करणारे हे भामटे विभागासाठी मोठी डोकेदुखी बनले आहेत.
या हायटेक फसवणूक आणि करचुकवेगिरीला तोंड देण्यासाठी NHAI आता वाहतूक पोलिसांच्या सहकार्याने विशेष मोहीम राबवणार आहे. याअंतर्गत महामार्गावरील प्रवेश व बाहेर पडण्याच्या मार्गावर शारीरिक तपासणी वाढविण्यात येणार असून, नंबर प्लेटमध्ये छेडछाड करणाऱ्या वाहनांना काळ्या यादीत टाकण्यात येणार असून, त्यांच्यावर मोठा आर्थिक दंड, वाहन जप्त करणे आदी कडक कायदेशीर कारवाई करण्यात येणार आहे.
