नवी दिल्ली: जागतिक कच्च्या तेलाच्या चिंतेमुळे आणि भू-राजकीय तणावामुळे इंधनाच्या किमती सतत दबावाखाली राहिल्यामुळे, ताज्या आकडेवारीने भारतीय राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये दरडोई पेट्रोलचा सर्वाधिक वापर केला आहे.
पेट्रोलियम प्लॅनिंग अँड ॲनालिसिस सेल (PPAC) कडून उद्धृत केलेल्या आकडेवारीनुसार, 2024-25 या कालावधीत प्रचंड पर्यटन क्रियाकलाप, खाजगी वाहनांची उच्च मालकी आणि लांब पल्ल्याच्या रस्त्यावरील प्रवासात सर्वाधिक इंधनाचा वापर नोंदवला गेला.
पश्चिम आशिया संकट: वाढत्या इंधनाच्या किमतींमुळे एअर इंडिया देशांतर्गत उड्डाणे 22% कमी करणार आहे
दरडोई आधारावर गोवा हा भारतातील सर्वाधिक पेट्रोलचा वापर करणारा प्रदेश म्हणून उदयास आला आहे, ज्यामध्ये प्रति 100 लोकांमागे दररोज सुमारे 52.4 लिटर पेट्रोलचा वापर होतो.
राज्याच्या पर्यटनावर चालणारी अर्थव्यवस्था इंधनाच्या मागणीत मोठी भूमिका बजावते. सेल्फ-ड्राइव्ह भाड्याने घेतलेल्या कार, स्कूटर आणि वारंवार शहरांतर्गत हालचाली पेट्रोलच्या वापरामध्ये लक्षणीय योगदान देतात, विशेषत: शनिवार व रविवार आणि सुट्टीच्या हंगामात.
पुद्दुचेरी दुसऱ्या क्रमांकावर आहे, ते दररोज 100 लोकांमागे 41 लिटरपेक्षा जास्त पेट्रोल वापरतात. अधिका-यांचे श्रेय पर्यटन, कमी अंतरावरील प्रवास आणि वैयक्तिक वाहनांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर याला जास्त वापर होतो.
केंद्रशासित प्रदेशात जवळच्या तमिळनाडू शहरांमधून, विशेषतः चेन्नईतून रस्त्यावरून प्रवास करणाऱ्या पर्यटकांचा मोठा ओघही पाहायला मिळतो.
खाजगी वाहतूक आणि मजबूत रस्ते संपर्कावर अवलंबून राहिल्यामुळे चंदीगडने तिसरे स्थान मिळवले. शिमला, मनाली आणि धर्मशाला यांसारख्या हिमाचल प्रदेशातील गंतव्यस्थानांकडे जाणाऱ्या प्रवाशांसाठी हे शहर संक्रमण केंद्र म्हणूनही काम करते.
इंधन दरवाढीचा प्रभाव: तुम्ही काय खाता, कुठे प्रवास करायचा आणि तुम्हाला काय परवडेल ते कसे बदलेल? स्पष्ट केले
अंदमान आणि निकोबार बेटे देखील सर्वोच्च इंधन वापरणाऱ्या प्रदेशांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत आहेत. पर्यटन-संबंधित वाहतूक, फेरी हालचाल, भाड्याने घेतलेल्या दुचाकी आणि लॉजिस्टिक ऑपरेशन्स या बेटांमधील पेट्रोलच्या मागणीसाठी महत्त्वाचे योगदान आहेत.
दरम्यान, अरुणाचल प्रदेश डोंगराळ प्रदेश, लांब प्रवासाचे अंतर आणि मर्यादित सार्वजनिक वाहतूक कनेक्टिव्हिटीमुळे पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले आहे. साहसी पर्यटन आणि तवांग, झिरो व्हॅली आणि बोमडिला यांसारख्या स्थळांचा रस्ता प्रवास यामुळे इंधनाचा वापर वाढला आहे.
इंधनाच्या वाढत्या किमतींकडे देशव्यापी लक्ष वेधले जात असताना हा अहवाल आला आहे. विश्लेषकांच्या मते रस्ते वाहतूक आणि पर्यटनावर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असलेले प्रदेश पेट्रोलच्या किमतीतील चढ-उतारासाठी अधिक असुरक्षित राहण्याची शक्यता आहे.
