एलपीजी नवीन नियम: 1 जूनपासून स्वयंपाकाच्या गॅसच्या नियमांमध्ये मोठे बदल होत आहेत. आता, ज्या घरांमध्ये पाईपद्वारे गॅस (पीएनजी) कनेक्शन आहे, त्यांना एलपीजी सिलेंडर बुक करता येणार नाहीत. गॅसचा काळाबाजार रोखण्यासाठी सरकारने “एक घर, एक कनेक्शन” हा नियम लागू केला आहे. याशिवाय, आता शहरांमध्ये 25 दिवसांनंतर आणि गावांमध्ये 45 दिवसांनंतरच नवीन सिलेंडर बुक करता येतील.
एका पत्त्यावर केवळ एकाच प्रकारचे गॅस कनेक्शन वैध असेल. ज्या घरांमध्ये पीएनजी लाईन आहे, त्यांना इच्छा असूनही एलपीजी सिलेंडर बुक करता येणार नाही. याशिवाय, दोन सिलेंडर रिफिल करण्याची कालमर्यादा देखील बदलण्यात आली आहे. गॅसचा काळाबाजार रोखणे हा सरकारचा मुख्य उद्देश आहे.
तेल विपणन कंपन्यांनी (OMCs) त्यांचे डिजिटल डेटाबेस पूर्णपणे जोडले आहेत. यामुळे एकाच पत्त्यावर कोणती कुटुंबे पीएनजी आणि एलपीजी दोन्ही वापरत आहेत याचा मागोवा घेणे सोपे झाले आहे. नवीन नियमांनुसार, अशा ग्राहकांना आता त्यांचे एलपीजी कनेक्शन परत करावे लागेल. प्रणाली अद्ययावत करण्यात आली आहे, जेणेकरून जर एखाद्या कुटुंबाकडे सक्रिय पीएनजी कनेक्शन असेल, तर सिलेंडर रिफिल बुकिंग आपोआप ब्लॉक केले जाईल. या नियमांकडे दुर्लक्ष केल्यास कंपनी तुमचे एलपीजी कनेक्शन निलंबित किंवा कायमचे रद्द करू शकते.
सिलेंडर परत करण्याबद्दल ऐकल्यावर अनेक ग्राहकांना त्यांच्या भविष्याची चिंता वाटते. या समस्येवर एक अतिशय व्यावहारिक उपाय शोधण्यात आला आहे. पीएनजी (PNG) कनेक्शन स्वीकारल्यानंतर जे ग्राहक आपले जुने एलपीजी कनेक्शन रद्द करतील, त्यांना गॅस एजन्सीकडून ‘ट्रान्सफर व्हाउचर’ दिले जाईल. या व्हाउचरचा सर्वात मोठा फायदा हा आहे की, जर ते नोकरी किंवा इतर कारणांमुळे पीएनजी सुविधा नसलेल्या भागात राहायला गेले, तर ते या व्हाउचरचा वापर करून कोणत्याही त्रासाशिवाय आपले एलपीजी कनेक्शन पुन्हा सुरू करू शकतील.
सलग गॅस बुकिंगसाठी नवीन नियम देखील लागू करण्यात आले आहेत. आता दोन सिलेंडर बुक करण्यामध्ये एक निश्चित अंतर ठेवणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. शहरी भागातील ग्राहकांना नवीन सिलेंडर बुक करण्यासाठी किमान 25 दिवस थांबावे लागेल. ग्रामीण भागासाठी ही मर्यादा 45 दिवस निश्चित करण्यात आली आहे. 12 अनुदानित सिलेंडरच्या वार्षिक कोट्यात कोणतीही कपात करण्यात आलेली नाही. याव्यतिरिक्त, नवीन कनेक्शनसाठी सुरक्षा ठेव, नियामक शुल्क आणि इन्स्टॉलेशन शुल्कामध्ये बदल करण्यात आले आहेत.
या सर्व कठोर उपाययोजनांमागे एक स्पष्ट धोरण आहे. खरे तर, अनेक भागांमध्ये अनुदानित घरगुती सिलिंडरच्या व्यावसायिक वापराबाबत तक्रारी आल्या आहेत. पीएनजीमधील घरांमध्ये साठवलेले रिकामे सिलिंडर गॅसच्या काळाबाजारासाठी एक माध्यम बनू शकतात. हे डिजिटल एकत्रीकरण प्रणालीमध्ये पारदर्शकता आणेल. शिवाय, पाईपद्वारे गॅस पुरवठ्याबद्दल जागरूकता वाढवण्यासाठी असलेल्या ‘नॅशनल पीएनजी ड्राईव्ह 2.0’ या देशव्यापी मोहिमेची अंतिम मुदत 30 जूनपर्यंत वाढवण्यात आली आहे.
आणखी वाचा