ऑनलाइन चुकीच्या माहितीमुळे फसवणूक होण्याची शक्यता जास्त आहे असे आम्ही वृद्ध लोकांबद्दल विचार करतो, परंतु ते खरे असेलच असे नाही. एक तृतीयांश पेक्षा जास्त किशोरांनी सांगितले की त्यांना कधीतरी AI किंवा बनावट बातम्यांनी फसवले होते.
एक पिढी इतरांपेक्षा खोट्या माहितीसाठी अधिक रोगप्रतिकारक असू शकते. व्हॉईस अभिनेता टॉनी प्लॅटिसने एका TikTok व्हिडिओमध्ये असा युक्तिवाद केला आहे की खोट्या बातम्या शोधण्यात सहस्राब्दी हे सर्वोत्कृष्ट आहेत कारण ते 90 च्या दशकात काही विशिष्ट टीव्ही शो पाहत होते ज्याने त्यांना प्रत्येक गोष्टीकडे जवळून पाहण्यासाठी त्यांचे गंभीर विचार कौशल्य कसे वापरावे हे शिकवले.
Edyttka Stawiarska | पेक्सेल्स
“इतिहासाची पुनरावृत्ती नेहमीच होत असते” असे तुम्ही कधी कोणी ऐकले आहे का? हे क्लिचसारखे वाटते, परंतु हे सहसा खरे असते, म्हणूनच इतरांनी आधीच केलेल्या चुकांमधून शिकण्यासाठी लोक जुन्या ग्रंथांकडे वळतात. सुदैवाने, सहस्राब्दी लोकांना ते मोठे होत असताना त्याबद्दल शिकवण्यासाठी एक गोंडस कुत्रा होता.
प्लॅटिसने क्लासिक “विशबोन” चे असे वर्णन करून वर्णन केले की, “जॅक रसेल टेरियरने तुम्हाला १० वर्षांच्या आधी फॉस्ट, 'द ओडिसी' आणि 'फ्रँकेनस्टाईन' बद्दल शिकवले, म्हणूनच तुम्ही ओळखता जेव्हा कोणीतरी त्याच मॅनिपुलेशन रणनीतीच्या कथांचा पुनर्वापर करताना शतकानुशतके आम्हाला चेतावणी देत आहेत.”
STEM क्षेत्रांचे वर्चस्व असलेल्या जगात, साहित्याचा अभ्यास करण्याला पूर्वीइतके महत्त्व दिले जात नाही. भूतकाळातील कथांचा अभ्यास केल्याने आपल्याला सशक्त संज्ञानात्मक कौशल्ये विकसित करण्यात आणि आपल्या सभोवतालचे जग वेगळ्या प्रकारे पाहण्यात मदत होऊ शकते हे सत्य बदलत नाही. विशबोन द डॉगने सहस्राब्दी मुलांना दाखवले की नमुन्यांची पुनरावृत्ती करणे म्हणजे तुम्ही फेस व्हॅल्यूनुसार काहीही घेऊ नये.
संबंधित: 'हे जीवनाचा बिंदू असू शकत नाही' हे समजल्यानंतर अधिक सहस्राब्दी लोक विषारी कार्य संस्कृती नाकारतात
प्रिय यजमान लेवार बर्टनचे कॅचफ्रेज होते “त्यासाठी माझे शब्द घेऊ नका,” आणि हजारो वर्षांनी त्याच्यावर विश्वास ठेवला. प्लॅटिस म्हणाले, “आता तुम्ही स्रोत तपासा, मथळा वाचा आणि अभ्यासासाठी निधी कोण देत आहे ते विचारा. आणि तुम्हाला माहिती आहे की टिप्पणी विभाग आणि निनावी ब्लॉगचे स्क्रीनशॉट प्रत्यक्षात पुरावे नाहीत.”
विश्वासार्ह नसलेल्या स्त्रोतांचा खरोखर विचार न करता घेणे धोकादायक आहे कारण केवळ तुम्हाला चुकीची माहिती दिली जाऊ शकते असे नाही तर तुम्ही ती चुकीची माहिती इतरांना देखील पसरवू शकता, ज्यामुळे प्रक्रियेत तुमची प्रतिष्ठा खराब होऊ शकते. आमच्यावर अधिकाधिक खोट्या बातम्यांचा भडिमार होत असताना, एखादा स्रोत विश्वासार्ह आहे की नाही हे निर्धारित करण्यात सक्षम होणे महत्त्वाचे आहे, जो बर्टनने हजारो वर्षांना शिकवलेला धडा आहे.
ओल्गा पोपोवा | शटरस्टॉक
मिस्टर रॉजर्स हे निःसंशयपणे सहस्राब्दी मुलांसाठी सर्वात प्रभावशाली चिन्हांपैकी एक होते आणि त्याचे एक कारण ते खरोखरच मुलांसारखे वागले नाही. प्लॅटिस म्हणाले की रॉजर्सचा दृष्टीकोन “तुमच्यासारख्या सामाजिक समस्यांवर, खरेतर, सत्य हाताळू शकतात” यावर स्पष्टीकरण देण्याचा होता. यामुळे संपूर्ण पिढीला असा विश्वास वाटू लागला की “त्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी त्यांना बबल रॅपमध्ये गुंडाळलेल्या माहितीची आवश्यकता नाही.”
साहजिकच, प्रौढ व्यक्तीने शक्य तितक्या स्पष्टपणे मुलाला सर्व काही सांगू नये, परंतु मुलांचे वयामुळे ते जटिल समस्यांना तोंड देऊ शकत नसल्यासारखे वागणे त्यांच्यासाठी अपायकारक ठरते. ते त्या गोष्टी दररोज घडताना पाहतात, म्हणून त्यांना त्या थोड्या चांगल्या प्रकारे समजून घेण्याचा अधिकार आहे.
लेखिका कॅरेन रसेल यांनी स्पष्ट केले की स्वतः एक आई म्हणून ती “[understands] “काहीही चुकीचे नाही” हे आमच्या मुलांना धीर देण्याची प्रेरणा. पण यामुळे मुलांना हे जाणून घेण्यापासून परावृत्त केले जाऊ शकते की ते “बदलाचे एजंट असू शकतात किंवा बदल शक्य आहे.”
मिस्टर रॉजर्सना मुलांपासून जगाचे अस्पष्ट भाग लपविण्याचे कारण दिसले नाही आणि आता हजारो वर्षे सत्य ऐकण्यास तयार आहेत जसे की इतर काही जण यामुळे आहेत.
संबंधित: मिलेनियल्सने सर्व नियमांचे पालन केले आणि तरीही असे वाटते की अमेरिकन स्वप्नाने त्यांचा घोटाळा केला आहे
“तुम्ही तुमचे बालपण जगभरातील लाल ट्रेंच कोटमध्ये असलेल्या एका महिलेचा पाठलाग करण्यात घालवले आहे परंतु संदर्भ संकेत आणि तर्कशुद्ध युक्तिवाद याशिवाय काहीही न वापरता,” 90 च्या दशकातील हिटबद्दल प्लॅटिस म्हणाले. 'म्हणूनच 'ते मला काय दाखवत नाहीत' हे न विचारता तुम्ही कोणत्याही माध्यमाचा वापर करू शकत नाही? आणि 'या फ्रेमिंगचा फायदा कोणाला होतो?'
बातम्या चालू करणे किंवा एखादा लेख ऑनलाइन वाचणे आणि ते अचूक असल्याचा विश्वास ठेवणे जितके छान असेल तितकेच उत्तम आउटलेट्स देखील त्यांच्या रिपोर्टिंगला पक्षपात करू शकतात. मीडिया मालकीमध्ये पूर्वीपेक्षा अधिक अब्जाधीश गुंतलेले आहेत हे तुम्ही जोडता, तेव्हा हे स्पष्ट होते की तुम्हाला कदाचित संपूर्ण कथा मिळत नाही.
प्रत्येकाची स्वतःची मूल्ये आणि अजेंडा आहेत आणि उच्च पातळीची सचोटी असलेल्यांसाठीही ते मथळे किंवा पोस्टमधून पूर्णपणे काढून टाकणे खूप कठीण आहे. कारमेन सँडीगोमध्ये वाढलेल्या कोणालाही काही सखोल प्रश्न कसे विचारायचे हे माहित आहे जे त्यांना खरे काय आणि खोटे काय हे पाहण्यास मदत करतील.
CarlaVanWagoner | शटरस्टॉक
विज्ञानावर अभूतपूर्व पद्धतीने आक्रमण केले जात आहे, परंतु हजारो वर्षे अराजकतेसाठी अभेद्य आहेत. प्लॅटिसने निदर्शनास आणल्याप्रमाणे, बिल नाय यांनी खात्री केली की त्यांनी “दीर्घ विभागणीपूर्वी वैज्ञानिक पद्धत शिकली,” ज्यामुळे त्यांना वास्तविक पुरावा काय आहे आणि काय विश्वसनीय स्त्रोत मानले जाऊ शकते याबद्दल अद्वितीय अंतर्दृष्टी दिली आहे.
Nye च्या शोचा सर्वाधिक आनंद घेतलेल्या मुलांनीही वैज्ञानिक करिअर केल्याशिवाय प्रयोगशाळेत नियमितपणे प्रयोग करत नाहीत. हे त्यांना हे जाणून घेण्यापासून थांबवत नाही की काहीतरी तथ्यात्मक असण्यासाठी पुरावे आवश्यक आहेत आणि ते अचूक आहेत असे मानण्याऐवजी सर्व सिद्धांतांची चाचणी घेणे आवश्यक आहे.
या सहस्राब्दी लोक डेटा आणि आकडेवारी आणि किस्सा पुराव्यांमधला फरक सहजपणे ओळखू शकतात जे एखाद्या गृहीतकाला समर्थन देतात असे दिसते परंतु वास्तविक वैज्ञानिक आधार नाही, ज्याने त्यांना अशा जगासाठी तयार केले आहे जे कदाचित त्यांच्या अपेक्षेपेक्षा जास्त फसवे आहे.
संबंधित: ते आता 10 पेक्षा जास्त जुने आहेत हे समजण्यासाठी हजारो वर्ष घाबरले
मेरी-फेथ मार्टिनेझ ही इंग्रजी आणि पत्रकारितेतील पदवीधर असलेली एक लेखिका आहे जी बातम्या, मानसशास्त्र, जीवनशैली आणि मानवी स्वारस्य विषयांचा समावेश करते.
