मुंबई : रिझर्व्ह बँकेने शुक्रवारी 2026-27 साठी किरकोळ चलनवाढीचा अंदाज 5.1 टक्क्यांवर वर्तवला, जो किरकोळ महागाईचा दर 4.6 टक्क्यांच्या आधीच्या अंदाजापेक्षा जास्त आहे, मुख्यत्वे वाढत्या इनपुट खर्चामुळे, पेट्रोल आणि डिझेलच्या किरकोळ दरांमध्ये जागतिक उर्जेच्या किमती वाढल्यामुळे उत्पन्न झाले.
मे महिन्यापासून किरकोळ इंधनाच्या किमती पेट्रोलच्या 7.4 टक्के आणि डिझेलच्या 8.4 टक्क्यांनी एकत्रितपणे वाढल्या आहेत.
वाढीचा अर्थ हेडलाइन चलनवाढीवर सुमारे 36 बेस पॉईंट्सचा थेट परिणाम होतो, जो दुसऱ्या क्रमाच्या प्रभावांसह, येत्या काही महिन्यांत ग्राहक किंमत (CPI) महागाईवर प्रतिबिंबित होईल, असे RBI ने आपल्या चलनविषयक धोरण विधानात म्हटले आहे.
उच्च जागतिक ऊर्जा किमतींचा पास-थ्रू इतर अनेक इनपुट्स जसे की व्यावसायिक LPG, औद्योगिक कच्चा माल, रसायने, रबर आणि प्लास्टिक उत्पादने देखील दृश्यमान आहे, असे त्यात म्हटले आहे आणि उच्च इनपुट खर्चाचा दुसऱ्या फेरीचा परिणाम CPI महागाईवर वरचा दबाव आणू शकतो.
जूनच्या पतधोरणाची घोषणा करताना, रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा म्हणाले की, जागतिक पुरवठा साखळीतील व्यत्यय, वस्तूंच्या किमतीला धक्का, मान्सूनच्या वितरणाबाबत अनिश्चितता आणि एल निनो परिस्थिती यामुळे महागाईचा अंदाज वरच्या धोक्याच्या अधीन आहे.
फेब्रुवारीमध्ये 3.2 टक्क्यांवरून किरकोळ वाढ झाली असली तरी, मार्च आणि एप्रिल 2026 (अनुक्रमे 3.4 टक्के आणि 3.5 टक्के) दरम्यान हेडलाइन CPI महागाई लक्ष्यापेक्षा कमी होती.
अन्नधान्य महागाई वाढली असताना, मार्च आणि एप्रिलमध्ये पेट्रोल आणि डिझेलच्या किरकोळ किमती अपरिवर्तित झाल्यामुळे इंधन महागाई शांत राहिली. मार्च-एप्रिल दरम्यान मुख्य चलनवाढ 3.7 टक्क्यांवर स्थिर राहिली.
मौल्यवान धातू वगळता, मूळ चलनवाढ याच कालावधीत 2.1-2.2 टक्के इतकी कमी होती.
“आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमती (भारतीय बास्केट) एप्रिल-मे 2026 दरम्यान सरासरी USD 110/बॅरलच्या आसपास आहेत आणि 2026-27 साठी सरासरी तेलाच्या किमती गेल्या धोरण विधानादरम्यान गृहीत धरल्या गेलेल्यापेक्षा बऱ्यापैकी जास्त असतील असे संकेत आहेत,” मल्होत्रा म्हणाले.
ऊर्जेच्या उच्च किमती आणि अनेक इनपुट किमतींमध्ये वाढ झाल्यामुळे एप्रिल 2026 मध्ये घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) महागाईत तीव्र वाढ झाली, असे त्यांनी नमूद केले.
Q1 CPI महागाई 4.2 टक्के राहण्याचा अंदाज आहे; Q2 5.1 टक्के; Q3 5.9 टक्के; आणि Q4 5.4 टक्के. 2026-27 साठी कोर महागाई 4.7 टक्के राहण्याचा अंदाज आहे.
आरबीआयने असेही म्हटले आहे की अन्नधान्याचा पुरेसा साठा आणि समाधानकारक जलसाठ्यामुळे काहीसा दिलासा मिळतो.
गव्हर्नर मल्होत्रा म्हणाले की, दक्षिण-पश्चिम मान्सूनचा अंदाज आणि अल निनोमुळे अन्नाचा दृष्टीकोन अनिश्चित आहे.
उच्च चलनवाढीचे धोके वाढले असले तरी, एमपीसीला वाटले की अधिक स्पष्टता येण्याची प्रतीक्षा करणे शहाणपणाचे ठरेल, असेही ते म्हणाले.
