वीरेंद्र पंडित

नवी दिल्ली: अमेरिका आणि सौदी अरेबियाने होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या प्रादेशिक संयुक्त व्यवस्थापनाच्या प्रस्तावाला पुढे जाण्यासाठी ओमानवर दबाव आणल्याचा आरोप करत इराणने ही “अवास्तव” योजना नाकारली, असे मीडियाने बुधवारी सांगितले.

या प्रस्तावाला यश मिळण्याची कोणतीही शक्यता नसल्याचे इराणने म्हटले आहे.

या विकासासह, अमेरिका आणि सौदी अरेबियाने इराकमधील इराण-समर्थित लक्ष्यांवर संयुक्त हल्ले केल्यानंतर बुधवारी सकाळी कच्च्या तेलाच्या वायदेत वाढ झाली.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून टँकर वाहतूक अनिवार्यपणे थांबलेली आहे. इराण आणि ओमानने महत्त्वाच्या जलमार्गाद्वारे जहाजे वाहतूक व्यवस्थापित करण्यावर चर्चा केली आहे, तर इराणने 50-50 शिपिंग योजनेसाठी ओमानचा प्रस्ताव नाकारला आहे. इराणला इनबाउंड आणि आउटबाउंड दोन्ही जहाजांवर देखरेख हवी आहे.

बुधवारी सकाळी 10.03 वाजता, ऑक्टोबर ब्रेंट तेलाचा वायदा 3.50 टक्क्यांनी वाढून USD 84.95 वर होता आणि WTI (वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट) वर सप्टेंबर क्रूड ऑइल फ्युचर्स 3.86 टक्क्यांनी वाढून USD 82.32 वर होता.

ऑगस्ट कच्च्या तेलाचा वायदा रु. मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर बुधवारी ट्रेडिंगच्या सुरुवातीच्या तासादरम्यान 7918 रु. 7603, 4.14 टक्क्यांनी वाढून, आणि सप्टेंबर फ्युचर्स रु. 7723 पूर्वीच्या बंदच्या तुलनेत रु. 7449, 3.68 टक्क्यांनी वाढले.

यूएस सेंट्रल कमांडने दिलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की CenCom आणि सौदी अरेबियाच्या सशस्त्र दलांनी 28 जुलै रोजी इराकमध्ये अचूक हल्ले केले, इराण-संलग्न दहशतवाद्यांच्या विरोधात इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने अमेरिकन सैन्य आणि सौदी ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर हल्ला करण्याचे निर्देश दिले.

यूएस आणि सौदी लढाऊ विमानांनी मागील 72 तासांत 30 IRGC-निर्देशित हवाई ड्रोन हल्ल्यांना जोरदार प्रत्युत्तर देण्यासाठी पूर्व इराकमधील अनेक दहशतवादी रसद आणि शस्त्रास्त्रांच्या ठिकाणांवर हल्ला केला, असे त्यात म्हटले आहे की, यूएस सैन्याविरूद्ध अनावश्यक हल्ले यशस्वी झाले नाहीत.

तज्ज्ञांनी सांगितले की, गेल्या तीन दिवसांपासून तेलाच्या बाजारात मोठ्या प्रमाणात विक्री झाल्यानंतर बुधवारी पहाटेच्या व्यवहारात क्रूडच्या किमती वाढल्या. अमेरिकेने अमेरिकन सैन्यावरील अचानक हल्ला रोखल्याचे सांगितल्यानंतर नूतनीकरण शक्ती आली.

सौदी अरेबियाने इराकमधील इराणी-समर्थित गटांचे ड्रोन देखील रोखले, जे सौदी ऊर्जा पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करत होते. या घडामोडींनी पर्शियन गल्फमध्ये जलद डी-एस्केलेशनच्या कल्पनेवर थंड पाणी फेकले.

सौदी तेल पायाभूत सुविधा वाढत्या लक्ष्यित असल्याने, अधिक दीर्घकाळ पुरवठा खंडित होण्याचा धोका वाढत आहे. अहवालात म्हटले आहे की सौदी अरेबियातील जाझान रिफायनरी दररोज 400,000 बॅरल गेल्या आठवड्याच्या शेवटी हौथी हल्ल्यांनंतर बंद झाली आहे. हे केवळ परिष्कृत उत्पादनांच्या बाजारपेठेतील घट्टपणाच्या चिंतेमध्ये भर घालू शकते जे आधीच पर्शियन गल्फ, तसेच रशियाकडून व्यत्यय हाताळत आहे.

ऑगस्ट नैसर्गिक वायूचा वायदा रु. MCX वर बुधवारी ट्रेडिंगच्या सुरुवातीच्या तासात रु.च्या मागील बंदच्या तुलनेत 259.50 रु. 261, 0.57 टक्क्यांनी घसरले.