एचडीएफसी कार्ड जोडण्यांमध्ये आघाडीवर आहे, एसबीआय कार्ड्स वाढीमध्ये आघाडीवर आहेत
Marathi August 27, 2026 09:25 AM

मुंबई : भारतच्या क्रेडिट कार्ड उद्योगाचा जुलैमध्ये विस्तार होत राहिला, एकूण थकबाकी असलेल्या कार्डांची संख्या महिन्या-दर-महिना 1% आणि वर्ष-दर-वर्ष 9.9% वाढून 12.29 कोटी झाली. तथापि, खर्चाचा ट्रेंड मिश्रित राहिला, काही प्रमुख जारीकर्त्यांनी मजबूत वाढ नोंदवली तर इतरांनी फक्त माफक किंवा कमकुवत गती पाहिली.

एचडीएफसी बँक महिन्याभरात नवीन क्रेडिट कार्ड जोडण्यांमध्ये आपली आघाडी कायम ठेवली, 2.30 लाख कार्ड जोडले, जे प्रमुख जारीकर्त्यांमधले सर्वाधिक परिपूर्ण जोड आहे. SBI कार्ड्सने 1.83 लाख नवीन कार्डे पाठवली, तर ICICI बँकेने 1.70 लाख कार्ड जोडले.

त्याच वेळी, SBI कार्डे खर्च वाढीसाठी उभी राहिली, जुलैमध्ये वार्षिक 22% वाढ नोंदवली, जी प्रमुख जारीकर्त्यांमध्ये सर्वात मजबूत आहे. डेटा पॉइंट भारताच्या कार्ड मार्केटमध्ये सतत विस्तार होत आहे, जरी कार्ड नंबर्समध्ये वाढ सध्या खर्चाच्या गतीच्या पुढे आहे.

नवीन कार्ड जोडण्यांमध्ये HDFC बँक आघाडीवर आहे

एचडीएफसी बँकेने जुलैमध्ये भारताच्या क्रेडिट कार्ड मार्केटमध्ये आपली स्थिती मजबूत करणे सुरूच ठेवले आहे.

कर्जदात्याने महिन्याभरात 2,30,067 कार्ड जोडले, जूनमध्ये जोडलेल्या 1,63,511 कार्डांपेक्षा लक्षणीय वाढ झाली. यामुळे एचडीएफसी बँक प्रमुख जारीकर्त्यांमध्ये निव्वळ क्रेडिट कार्ड जोडण्यात सर्वात मोठा योगदान देणारी ठरली.

जुलैमध्ये 1,83,076 कार्ड जोडून SBI कार्ड दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. त्यानंतर ICICI बँकेने 1,70,156 जोडले, तर फेडरल बँकेने 1,08,492 कार्ड जोडले आणि IDFC फर्स्ट बँकेने 82,723 जोडले.

जुलै अखेरीस उद्योग-व्यापी कार्ड बेस 12.29 कोटींवर पोहोचला आहे, जे मागील वर्षीच्या याच कालावधीच्या तुलनेत 9.9% वाढ दर्शवते. जूनपासून कार्डांची संख्याही सुमारे 1% वाढली आहे.

सततच्या वाढीवरून असे सूचित होते की बँका आणि कार्ड जारीकर्ते त्यांचा ग्राहक आधार वाढविण्याबद्दल आत्मविश्वास बाळगतात, जरी खर्चात वाढ झाली आहे.

SBI कार्ड्सने सर्वात मजबूत खर्च वाढ नोंदवली आहे

एचडीएफसी बँकेने कार्ड जोडणीचे नेतृत्व केले, तर वर्ष-दर-वर्ष खर्च वाढीच्या बाबतीत एसबीआय कार्ड्स सर्वात मजबूत कामगिरी करणारे म्हणून उदयास आले.

NDTV प्रॉफिटच्या नवीनतम डेटाच्या विश्लेषणानुसार, SBI कार्ड्सने जुलैमध्ये 22% वार्षिक वाढ नोंदवली आहे. कंपनीने महिनाभरात 1.83 लाख कार्ड जोडले, ज्यामुळे ते उद्योगाच्या कार्ड विस्तारात सर्वात मोठे योगदान देणारे ठरले.

तथापि, SBI कार्ड्ससाठी खर्चाचे चित्र एकसमान सकारात्मक नव्हते. NDTV प्रॉफिटने उद्धृत केलेल्या वेगळ्या ब्रोकरेज विश्लेषणात असे आढळून आले की उद्योग क्रेडिट कार्डवरील खर्चाचा हिस्सा महिना-दर-महिना 140 बेसिस पॉईंट्सने घटून जुलैमध्ये 19% झाला आहे, जो जूनमधील 20% होता, जरी त्याचा खर्च एका वर्षापूर्वीच्या तुलनेत 22% जास्त राहिला.

हे वर्ष-दर-वर्ष वाढ आणि अनुक्रमिक मार्केट-शेअर हालचाली यातील फरक हायलाइट करते.

ICICI बँक मजबूत मासिक वसुली दर्शवते

ICICI बँकेने देखील जुलैमध्ये विशेषत: महिन्या-दर-महिना आधारावर उल्लेखनीय कामगिरी केली.

कर्जदात्याने जूनपासून कार्ड खर्चात 8% वाढ नोंदवली, जी अहवालात नमूद केलेल्या प्रमुख जारीकर्त्यांमध्ये सर्वात मजबूत मासिक वाढ आहे. त्याच्या कार्डची थकबाकी देखील वार्षिक 9% वाढली, जी जुलैच्या डेटामध्ये प्रमुख बँकांमधील सर्वाधिक वाढ आहे.

तथापि, ICICI बँकेची वर्षभरातील खर्चाची कामगिरी तुलनेने कमकुवत राहिली.

NDTV प्रॉफिटने उद्धृत केलेल्या मॉर्गन स्टॅन्लेच्या डेटानुसार, ICICI बँकेच्या खर्चात वर्ष-आतापर्यंतच्या FY27 कालावधीत 6% वार्षिक घट झाली आहे. हे सूचित करते की बँकेची जुलै महिन्याची वसुली कमजोर दीर्घकालीन खर्चाच्या प्रवृत्तीच्या संदर्भात पाहणे आवश्यक आहे.

परस्परविरोधी आकडेवारी दर्शविते की वैयक्तिक जारीकर्त्यांमध्ये क्रेडिट कार्डची वाढ अधिक प्रमाणात असमान होत आहे.

एकूणच क्रेडिट कार्डचा खर्च मध्यम आहे

कार्ड क्रमांकांचा विस्तार खर्चाच्या समतुल्य वाढीमुळे जुळला नाही.

द इकॉनॉमिक टाईम्सने नोंदवलेल्या रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या आकडेवारीनुसार, क्रेडिट कार्डचा खर्च 7.4% YoY आणि 3.4% महिना-दर-महिना वाढून 2.08 लाख कोटी रुपये झाला आहे.

एकूण खर्चाचे मूल्य रु. 2 लाख कोटींच्या वर राहिले असताना, वाढीचा दर व्यवहारांच्या वाढीपेक्षा लक्षणीयरीत्या कमी होता.

जुलैमध्ये क्रेडिट कार्डचे व्यवहार 24.5% वार्षिक वाढून 60.53 कोटी झाले, जे खर्चाच्या वाढीच्या वेगापेक्षा तिप्पट आहे. परिणामी, सरासरी व्यवहार मूल्य 3,987 रुपयांवरून सुमारे 14% घसरून सुमारे 3,440 रुपये झाले.

हे सूचित करते की ग्राहक क्रेडिट कार्ड अधिक वारंवार वापरत आहेत परंतु लहान-मूल्य खरेदीसाठी.

लहान व्यवहार हा मुख्य ट्रेंड बनला आहे

व्यवहारातील वाढ आणि खर्चाची वाढ यातील वाढणारी दरी ही जुलैच्या आकडेवारीतील सर्वात महत्त्वाची घडामोड आहे.

मॉर्गन स्टॅन्ले म्हणाले की, व्यवहार वाढ जुलैमध्ये सुमारे 24% वार्षिक होती, जी खर्चाच्या वाढीपेक्षा लक्षणीय आहे. ब्रोकरेजने याचा अर्थ लहान आणि अधिक वारंवार कार्ड व्यवहारांकडे वळल्याचा पुरावा म्हणून केला.

या प्रवृत्तीचा बँका आणि कार्ड कंपन्यांवर परिणाम होऊ शकतो.

व्यवहारांची वाढती संख्या सकारात्मक आहे कारण ते सूचित करते की ग्राहकांना दररोजच्या खरेदीसाठी कार्ड वापरणे अधिक सोयीस्कर आहे. तथापि, प्रति व्यवहार कमी खर्चाचा अर्थ असा आहे की व्यवहाराच्या वारंवारतेतील वाढ हे महसूल-उत्पादक खर्चात समतुल्य वाढ होत नाही.

मॉर्गन स्टॅनलीने असेही नमूद केले की जुलैमध्ये प्रति कार्ड खर्च 2.4% कमी झाला आहे, जो 10 महिने टिकून राहिलेला ट्रेंड वाढवतो.

SBI कार्ड्समध्ये मजबूत वाढ पण मिश्रित सिग्नल दिसत आहेत

SBI कार्ड्सची जुलैची कामगिरी विशेष मनोरंजक चित्र सादर करते.

22% वार्षिक खर्च वाढ अंदाजे 7% -7.4% च्या एकूण उद्योग वाढीपेक्षा लक्षणीय होती. तरीही त्याचा अनुक्रमिक खर्चाचा वाटा घसरला, हे सूचित करते की कंपनीला बाजाराच्या प्रत्येक विभागात गती मिळणे आवश्यक नाही.

जेफरीजने एसबीआय कार्ड्सच्या खर्चाच्या शेअरमध्ये महिन्या-दर-महिन्यातील घसरणीचे श्रेय कॉर्पोरेट खर्चातील संयमाला दिले. ब्रोकरेजने सांगितले की कंपनीचा पॉइंट-ऑफ-सेल खर्चाचा हिस्सा 18% वर स्थिर राहिला आहे, तर त्याचा ऑनलाइन खर्चाचा हिस्सा जूनमधील 22% वरून 20% वर घसरला आहे.

या मिश्रित सूचकांना असूनही, SBI कार्ड्सने अनेक मोठ्या प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा अधिक मजबूत वार्षिक वाढ नोंदवली.

एचडीएफसी बँक ही एक प्रमुख शक्ती आहे

एचडीएफसी बँकेची स्थिती कार्ड जोडणे आणि खर्च या दोन्हीमधील कामगिरीमुळे मजबूत झाली आहे.

कर्जदात्याने जुलैमध्ये सर्वात जास्त कार्ड जोडले, तर मॉर्गन स्टॅन्लेच्या वर्ष-दर-डेट FY27 डेटामध्ये HDFC बँकेचा खर्च वार्षिक 14% वाढला आहे. बँकेने वर्षभराच्या आधारावर मासिक खर्च बाजार शेअरमध्ये 1.2 टक्के गुण मिळवले.

ग्राहक संपादन आणि खर्च वाढीचा हा मिलाफ एचडीएफसी बँकेला भारतातील प्रबळ क्रेडिट कार्ड जारीकर्त्यांमध्ये घट्ट स्थान मिळवून देतो.

तथापि, बँकेच्या जुलैच्या खर्चाची गती काही समवयस्कांच्या तुलनेत तुलनेने स्थिर असल्याचे वर्णन केले गेले. एनडीटीव्ही प्रॉफिटने सांगितले की, एसबीआय कार्ड्सवरील खर्च महिन्या-दर-महिन्यानुसार कमकुवत झाला आहे, तर एचडीएफसी बँकेत मोठ्या प्रमाणात स्थिर आहे.

इतर बँका विविध कामगिरी दाखवतात

जुलैच्या डेटाने इतर जारीकर्त्यांमध्ये लक्षणीय फरक देखील उघड केला.

बँक ऑफ बडोदाने 2% थकबाकी असलेल्या कार्ड्समध्ये महिन्या-दर-महिना सर्वाधिक वाढ नोंदवली आणि खर्चाच्या ट्रेंडमध्येही सुधारणा दर्शविली. कोटक महिंद्रा बँक आणि ॲक्सिस बँकेने खर्चाच्या प्रमाणात मासिक वसुली चांगली नोंदवली.

तथापि, ॲक्सिस बँकेने त्यांच्या काही प्रमुख प्रतिस्पर्ध्यांच्या तुलनेत कार्ड जोडणीमध्ये तुलनेने कमी वाढ अनुभवणे सुरू ठेवले.

मॉर्गन स्टॅन्लेच्या विस्तृत FY27 डेटावरून असे दिसून आले आहे की फेडरल बँक आणि AU स्मॉल फायनान्स बँकेने देखील मजबूत खर्च वाढ नोंदवली आहे, तर येस बँक आणि IDFC फर्स्ट बँकेने नफा पोस्ट केला आहे. याउलट, ICICI बँक आणि IndusInd बँकेने याच कालावधीत खर्चात घट नोंदवली.

डेटा सूचित करतो की भारतीय क्रेडिट कार्ड बाजार यापुढे कर्जदारांमध्ये एकसमानपणे फिरत नाही.

डिजिटल पेमेंट कार्डच्या वापरास समर्थन देत आहे

क्रेडिट कार्ड उद्योगासाठी डिजिटल पेमेंटकडे होणारा व्यापक बदल ही महत्त्वाची पार्श्वभूमी आहे.

मॉर्गन स्टॅन्ले म्हणाले की, उद्योगासाठी ऑनलाइन खर्चाचे मिश्रण जुलैमध्ये महिन्या-दर-महिन्याने 100 बेसिस पॉइंट्सने वाढून 64% झाले. NEFT वगळता किरकोळ डिजिटल खर्च देखील या महिन्यात 18% वाढून 44.7 लाख कोटी रुपये झाला आहे.

NEFT वगळता किरकोळ डिजिटल खर्चात क्रेडिट कार्डचा वाटा ४.७% आहे, जो वार्षिक 40 बेस पॉइंट्सने कमी आहे परंतु क्रमशः स्थिर आहे.

UPI आणि इतर पेमेंट पद्धतींमधली स्पर्धा तीव्र असली तरीही डिजिटल व्यवहारांसाठी वाढती पसंती कार्ड जारीकर्त्यांसाठी दीर्घकालीन संधी प्रदान करते.

कार्ड जारीकर्त्यांसाठी जुलैचा डेटा म्हणजे काय

नवीनतम आकडेवारी भारतातील क्रेडिट कार्ड कंपन्यांसाठी संधी आणि आव्हाने दोन्ही सादर करते.

सकारात्मक बाजू म्हणजे कार्डांच्या संख्येत सतत होणारा विस्तार. द इकॉनॉमिक टाईम्सने नोंदवलेल्या आरबीआयच्या आकडेवारीनुसार जुलैमध्ये संपूर्ण उद्योगात 1.26 दशलक्ष कार्ड जोडले गेले आणि थकबाकीची संख्या 12.29 कोटी झाली.

व्यवहाराचे प्रमाण देखील वेगाने वाढत आहे, जे दर्शविते की ग्राहक अधिक वारंवार कार्ड वापरत आहेत.

तथापि, कार्ड जोडणे आणि व्यवहार व्हॉल्यूम या दोन्हीपेक्षा खर्च वाढ मागे आहे. परिणामी सरासरी व्यवहार मूल्य आणि प्रति कार्ड खर्चामध्ये होणारी घट यामुळे जारीकर्ते ग्राहक वाढीला उच्च खर्चामध्ये रूपांतरित करण्याची गती मर्यादित करू शकतात.

त्यामुळे उद्योगासाठी येणारे महिने महत्त्वाचे आहेत.

जर प्रति कार्ड खर्च वसूल होऊ लागला, तर बँकांना वाढणाऱ्या ग्राहकांचा फायदा होऊ शकतो. ग्राहक लहान-तिकीट व्यवहारांकडे वळत राहिल्यास, कार्ड जारीकर्त्यांना ग्राहक प्रतिबद्धता, बक्षिसे, प्रीमियम उत्पादने आणि व्यवहार वारंवारता यावर अधिक लक्ष केंद्रित करावे लागेल.

निष्कर्ष

भारताच्या क्रेडिट कार्ड मार्केटने जुलैमध्ये विस्तार सुरू ठेवला, कार्डची थकबाकी 12.29 कोटींवर पोहोचली, जे एका वर्षापूर्वीच्या तुलनेत 9.9% जास्त आहे. एचडीएफसी बँकेने 2.30 लाख कार्डांसह नवीन कार्ड जोडण्यात बाजाराचे नेतृत्व केले, त्यानंतर एसबीआय कार्ड्स आणि आयसीआयसीआय बँक आहेत.

दरम्यान, SBI कार्ड्सने प्रमुख जारीकर्त्यांमध्ये 22% दराने वर्षभरातील सर्वात मजबूत खर्च वाढ नोंदवली. ICICI बँकेने महिन्या-दर-महिना खर्चाची वसुली सर्वात मजबूत केली आहे, तर HDFC बँकेने कार्ड जोडण्यांमध्ये आपले वर्चस्व राखले आहे.

तथापि, व्यापक उद्योगासमोर एक स्पष्ट आव्हान आहे: व्यवहाराच्या प्रमाणापेक्षा खर्च अधिक हळूहळू वाढत आहे. व्यवहार 24% पेक्षा जास्त YoY वाढत असताना खर्च फक्त 7% -7.4% च्या आसपास वाढला आहे, ग्राहक अधिक वारंवार परंतु लहान खरेदी करताना दिसतात.

बँका आणि कार्ड कंपन्यांसाठी, विस्तारित कार्ड बेस अखेरीस प्रति कार्ड मजबूत खर्चात अनुवादित करू शकेल का हा मुख्य प्रश्न असेल. जुलैचा डेटा सूचित करतो की भारताचे क्रेडिट कार्ड बाजार अजूनही वेगाने वाढत आहे, परंतु वाढीचा पुढील टप्पा अधिक कार्ड जोडण्यापेक्षा खर्चाच्या गुणवत्तेवर अधिक अवलंबून असू शकतो.

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.