अनेक लोकांसाठी रस्त्यावर प्रवास करणे हा एक मजेदार अनुभव असू शकतो, परंतु काहींसाठी तो एक आव्हान बनतो. कार किंवा कोणत्याही वाहनात बसताच उलट्या किंवा मळमळ होणे ही एक सामान्य समस्या आहे. हे केवळ एक गैरसोयच नाही तर काही वेळा हे काही आरोग्य समस्यांचे लक्षण देखील असू शकते.
तज्ज्ञांच्या मते, असे होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे मोशन सिकनेस. ही एक सामान्य स्थिती आहे ज्यामध्ये शरीर आणि मन यांच्यात संतुलनाचा भ्रम निर्माण होतो. जेव्हा तुमचे डोळे, कान आणि शरीर वेगवेगळे सिग्नल पाठवतात – जसे की डोळे शांत वातावरण पाहतात, परंतु कान आणि शरीर संवेदना गती – मेंदू गोंधळून जातो. यामुळे मळमळ, उलट्या, चक्कर येणे किंवा घाम येणे यासारख्या समस्या उद्भवतात.
कोण सर्वात प्रभावित आहेत?
मोशन सिकनेस कोणत्याही वयोगटातील लोकांना होऊ शकतो, परंतु लहान मुले आणि गर्भवती महिलांमध्ये होण्याची शक्यता थोडी जास्त असते. याशिवाय ज्या लोकांची मनस्थिती जास्त असते किंवा संवेदनांची संवेदनशीलता असते त्यांनाही ही समस्या सहज होऊ शकते.
लक्षणे काय आहेत?
गाडीत बसताना थोडी चक्कर येणे, घाम येणे, चेहऱ्याचा रंग खराब होणे आणि पोटात अस्वस्थता जाणवणे ही मोशन सिकनेसची सामान्य लक्षणे आहेत. काही लोकांना फक्त सौम्य अस्वस्थता येते, तर काहींना तीव्र उलट्या किंवा मळमळ होऊ शकते.
हे टाळण्यासाठी उपाय:
आसन निवड: वाहनाच्या पुढील सीटवर बसा. पुढे बसल्याने मेंदूला हालचालीचे योग्य संकेत मिळतात आणि मळमळ कमी होते.
सकारात्मक दृष्टीकोन ठेवा: चालत्या वाहनाच्या बाहेर पहा. मोबाईल फोन किंवा पुस्तक वाचल्यामुळे मोशन सिकनेस वाढू शकतो.
हलके अन्न खा: प्रवासापूर्वी जड किंवा मसालेदार पदार्थ खाऊ नका. हलके आणि सहज पचणारे अन्न घ्या.
सुगंध आणि आले: आल्याचे सेवन करणे किंवा आल्याचे पदार्थ चघळल्याने मळमळ कमी होण्यास मदत होते.
औषधाचा पर्याय : समस्या गंभीर असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने मोशन सिकनेसची औषधे घेता येतात.
तज्ञांनी असेही म्हटले आहे की दीर्घकाळापर्यंत वारंवार उलट्या होणे किंवा मळमळ होणे हे देखील दुसर्या आरोग्य समस्येचे लक्षण असू शकते – जसे की वेस्टिब्युलर डिसऑर्डर किंवा आतील कानाची समस्या. त्यामुळे प्रवासादरम्यान सतत उलट्या होत असल्यास ईएनटी (कान-नाक-घसा) किंवा न्यूरोलॉजिस्टकडून तपासणी करून घेणे फायदेशीर ठरते.
हे देखील वाचा:
कोबी खाताना गॅस होतो का? या पद्धतींचा अवलंब करा, पोट हलके राहील