कमी वजन किंवा जास्त वजन असणं हे फक्त दिसण्यापुरतं नाही. याचा थेट परिणाम तुमच्या मधुमेह, थायरॉईड विकार, हृदयरोग आणि एकूणच फिटनेसच्या जोखमीवर होतो.
निरोगी शरीराचे वजन राखणे हा दीर्घकालीन आरोग्यासाठी सर्वात महत्वाचा घटक आहे. बरेच लोक वेगवेगळे आहार आणि व्यायाम करतात परंतु तरीही त्यांचे वजन त्यांच्या उंची आणि वयानुसार निरोगी आहे की नाही याची खात्री नसते. येथे शरीराचे वजन चार्ट आणि BMI गणना उपयुक्त साधने बनतात.
आरोग्य तज्ञ म्हणतात की कमी वजन आणि जास्त वजन या दोन्हीमुळे गंभीर आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात. जास्त वजन मधुमेह, हृदयविकार आणि सांधे समस्यांचा धोका वाढवते, तर कमी वजनामुळे प्रतिकारशक्ती कमकुवत होऊ शकते, हार्मोन्सला त्रास होऊ शकतो आणि पौष्टिक कमतरतेचा धोका वाढू शकतो.
वैद्यकीय संशोधनानुसार, बहुतेक प्रौढांसाठी आरोग्यदायी BMI (बॉडी मास इंडेक्स) श्रेणी 18.5 ते 24.9 दरम्यान असते. या श्रेणीतील लोकांना हृदयविकार आणि टाइप-2 मधुमेह यांसारखे जीवनशैलीचे आजार होण्याचा धोका सर्वात कमी असतो.
BMI ची गणना सूत्र वापरून केली जाते:
वजन (किलो) ÷ उंची (m²)
BMI वर आधारित, वजन श्रेणी आहेत:
तथापि, डॉक्टर असेही निदर्शनास आणतात की बीएमआय ही एक सामान्य मार्गदर्शक तत्त्वे आहे. हे स्नायूंचे वस्तुमान, हाडांची घनता किंवा चरबीचे वितरण मोजत नाही. क्रीडापटू किंवा उच्च स्नायू वस्तुमान असलेले लोक निरोगी असूनही उच्च BMI दर्शवू शकतात.
बीएमआय व्यतिरिक्त, उंचीवर आधारित तक्त्याद्वारे वजन देखील समजू शकते. हे पुरुष आणि स्त्रियांसाठी निरोगी वजनाची सोपी श्रेणी देतात.
उदाहरणार्थ:
5'0″ (152 सेमी):
पुरुष: 52-62 किलो
महिला: 45-53 किलो
५'४″ (१६२ सेमी):
पुरुष: 59-70 किलो
महिला: 51-61 किलो
५'८″ (१७२ सेमी):
पुरुष: 67-81 किलो
महिला: 58-70 किलो
६'०″ (१८२ सेमी):
पुरुष: 75-91 किलो
महिला: 65-78 किलो
वय देखील एक महत्वाची भूमिका बजावते. संशोधन असे दर्शविते की स्नायूंचे वस्तुमान हळूहळू कमी होते आणि लोक वाढतात तसे चरबीचे प्रमाण वाढते. 23 आणि 26 मधील थोडा जास्त बीएमआय कधीकधी 40 ते 60 वयोगटातील हाडांच्या आरोग्यासाठी संरक्षणात्मक असू शकतो, परंतु त्याला लठ्ठपणा म्हणून मानले जाऊ नये.
वयानुसार निरोगी वजन चार्ट अंदाजे श्रेणी दर्शविते जसे की:
18-25 वयोगटासाठी:
150-155 सेमी: 45-58 किलो
160-165 सेमी: 50-63 किलो
170-175 सेमी: 55-68 किलो
३६-४५ वयोगटासाठी:
150-155 सेमी: 50-65 किलो
160–165 सेमी: 55–70 किलो
170-175 सेमी: 60-75 किलो
५६-६५ वयोगटासाठी:
150-155 सेमी: 55-70 किलो
160–165 सेमी: 60–75 किलो
170-175 सेमी: 65-80 किलो
वजन हे आरोग्याचे फक्त एक सूचक आहे यावर डॉक्टरांचा भर आहे. शरीराची रचना, कंबरेचा आकार, जीवनशैली, आहाराचा दर्जा, झोप, तणावाची पातळी आणि शारीरिक हालचाली या तितक्याच महत्त्वाच्या असतात.
कमी वजनाच्या व्यक्तींना कमी प्रतिकारशक्ती, हार्मोनल असंतुलन, थकवा, वंध्यत्व आणि थायरॉईड समस्यांचा जास्त धोका यासारख्या समस्यांना तोंड द्यावे लागते. दुसरीकडे, जास्त वजन असलेल्या व्यक्तींना मधुमेह, रक्तदाब, फॅटी लिव्हर आणि हृदयविकाराची शक्यता वाढते.
निरोगी वजन राखण्यासाठी:
मुलांसाठी आणि किशोरवयीन मुलांसाठी, डॉक्टर प्रौढ BMI मानकांऐवजी BMI- वयोगटातील पर्सेंटाइल चार्ट वापरण्याची शिफारस करतात, कारण विकासादरम्यान वाढीचे नमुने वेगाने बदलतात.
शेवटी, वजन तक्ते मार्गदर्शक म्हणून मानले पाहिजेत, कठोर नियम नाही. जर तुमचे वजन मर्यादेच्या बाहेर थोडेसे कमी होत असेल परंतु तुम्हाला उत्साही, सक्रिय आणि निरोगी वाटत असेल, तरीही तुम्ही चांगले करत असाल. डॉक्टर किंवा पोषणतज्ञांचा सल्ला घेतल्याने वैयक्तिक मूल्यांकन करण्यात मदत होऊ शकते.
अस्वीकरण: हा लेख फक्त सामान्य माहितीसाठी आहे. हे वैद्यकीय सल्ल्याची जागा घेत नाही. तुमचे आरोग्य, वजन किंवा आहाराशी संबंधित निर्णय घेण्यापूर्वी नेहमी एखाद्या पात्र डॉक्टरांचा किंवा आरोग्य व्यावसायिकांचा सल्ला घ्या.
