Iran US War Ceasefire : अमेरिका आणि इराण यांच्यात दोन आठवड्यांच्या प्रदीर्घ संघर्षांनंतर अखेर युद्धविरामाची घोषणा (Iran US War Ceasefire) करण्यात आली आहे. इराणमध्ये मोठ्या प्रमाणावर विध्वंस आणि तेथील संपूर्ण संस्कृती नष्ट करण्याची धमकी दिल्यानंतर काही तासांतच ट्रम्प यांनी ही घोषणा केली. 28 फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेल्या या युद्धात तीव्र लष्करी संघर्ष झाला आहे, ज्यामध्ये इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीला घातलेली नाकेबंदी, आखाती देशांवरील हल्ले आणि हुथी बंडखोरांचा सहभाग यांचा समावेश आहे. वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी दिलेल्या तीव्र धमक्यांनंतर दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामाची घोषणा करण्यात आलीय. सध्या अमेरिका आणि इराण यांच्यात दोन आठवड्यांसाठी शस्त्रसंधी झाली असून 10 एप्रिल रोजी पाकिस्तानच्या इस्लामाबादमध्ये इराण आणि अमेरिका यांच्यात चर्चा सुरु होईल. (Iran US War Ceasefire) मात्र या एकंदरीत युद्धात आत्तापर्यंत नेमकं काय काय घडलं, हा घटनाक्रम जाणून घेऊया.
Iran US War: अमेरिका-इराण युद्धाचा घटनाक्रम
12 मार्च - इराणचे सर्वोच्च नेते मोजतबा खामेनी यांनी आपले पहिले लेखी निवेदन जारी करून, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीला रोखण्यासाठी लष्कराला कारवाई सुरू ठेवण्याचे निर्देश दिले.
सहा अमेरिकन सैनिक ठार : इराकमध्ये KC-135 लष्करी इंधन भरण्याचे विमान कोसळल्याने सहा अमेरिकन कर्मचारी ठार झाले. यामुळे या युद्धात ठार झालेल्या अमेरिकन सैनिकांची एकूण संख्या किमान 13 झाली आहे.
13 मार्च – अमेरिकेच्या लष्कराने इराणचे मुख्य तेल निर्यात केंद्र असलेल्या खारग बेटावर मोठ्या बॉम्बहल्ल्यांची मोहीम सुरू केली. डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सांगितले की, हा हल्ला लष्करी पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करून करण्यात आला होता, तर तेल सुविधांचे कोणतेही नुकसान झाले नाही. इराणच्या तेल निर्यातीपैकी सुमारे 90 टक्के तेल या बेटावरून येते.
17 मार्च – इस्रायली सैन्याने इराणच्या दोन सर्वोच्च नेत्यांना ठार केले: राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे प्रमुख अली लारीजानी आणि बसिजचे प्रमुख गुलामरेझा सोलेमानी. २८ फेब्रुवारीनंतर इराणच्या नेतृत्वाला बसलेला हा सर्वात मोठा धक्का मानला गेला.
18 मार्च – इराण आणि अमेरिकेच्या मित्र राष्ट्रांनी आखाती प्रदेशातील महत्त्वाच्या ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर हल्ले केले. इस्रायलने इराणच्या दक्षिण पार्स गॅस क्षेत्रावर हल्ला केला, जे देशाच्या नैसर्गिक वायू उत्पादनापैकी ७०-७५ टक्के उत्पादनाचा स्रोत आहे. कतारने दावा केला की इराणने त्यांच्या रास लाफान औद्योगिक शहरावर हल्ला केला, जे जगातील सर्वात मोठे एलएनजी निर्यात केंद्र आहे.
23 मार्च – डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सांगितले की अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्ध संपवण्यासाठी चर्चा सुरू आहे. युद्ध सुरू झाल्यापासूनचा हा पहिला सार्वजनिक राजनैतिक पुढाकार होता.
27 मार्च – सौदी अरेबियातील प्रिन्स सुलतान हवाई तळावर झालेल्या इराणी हल्ल्यात १२ अमेरिकन सैनिक जखमी झाले. युद्धाच्या सुरुवातीपासून अमेरिकेच्या हवाई संरक्षणातील ही सर्वात गंभीर त्रुटी मानली गेली.
28 मार्च – येमेनमधील इराण-समर्थित हौथी बंडखोर लढाईत सामील झाले आणि त्यांनी इस्रायलवर बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र डागले, जे रोखण्यात आले.
3 एप्रिल – इराणने अमेरिकेच्या हवाई दलाचे दोन वैमानिकांना घेऊन जाणारे एफ-१५ई लढाऊ विमान पाडले. एकाला त्याच दिवशी सुखरूप वाचवण्यात आले, तर दुसऱ्याला परत आणण्यासाठी दोन दिवस जोखमीची बचाव मोहीम राबवण्यात आली. या युद्धात अमेरिकेचे लढाऊ विमान पाडण्याची ही पहिलीच वेळ होती.
7 एप्रिल – राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी इराणची संस्कृती नष्ट करण्याची धमकी दिली.
8 एप्रिल – डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबत दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामाची घोषणा केली. इराणच्या राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेनेही या कराराला विजय म्हणून दुजोरा दिला.
हे सुद्धा वाचा:
