आधुनिक कार्यशैली आणि डेस्क जॉबमुळे आमचे काम सोपे झाले आहे परंतु आरोग्यासाठी गंभीर आव्हानेही निर्माण झाली आहेत. आरोग्य तज्ज्ञांच्या ताज्या अहवालांनुसार आणि चेतावणींनुसार, आयटी क्षेत्रात आणि कॉर्पोरेट जगतात काम करणाऱ्या तरुण व्यावसायिकांमध्ये मूळव्याध (मूळव्याध) होण्याचे प्रमाण 60% पर्यंत वाढले आहे. तज्ज्ञांच्या मते हा थेट 'बैठकी जीवनशैली'चा परिणाम आहे.
डॉ. किरणकुमार जाधव, जनरल सर्जन, अपोलो स्पेक्ट्रा, पुणे यांच्या मते, दररोज 8 ते 10 तास एकाच जागी बसून काम केल्याने गुदद्वाराच्या भागाच्या मज्जातंतूंवर सतत दबाव पडतो. या दबावामुळे मूळव्याधची समस्या उद्भवते. यासोबतच पाण्याची कमतरता (डिहायड्रेशन), आहारात फायबरची कमतरता आणि जंक फूडचे अतिसेवन यामुळे हा धोका अनेक पटींनी वाढतो. धक्कादायक बाब म्हणजे 30 ते 45 वर्षे वयोगटातील प्रत्येक 10 पैकी 6 कर्मचारी गुदाशयात अस्वस्थता आणि वेदना यांसारख्या तक्रारी घेऊन डॉक्टरांकडे जात आहेत.
बहुतेकदा लोक मूळव्याधाच्या सुरुवातीच्या लक्षणांना किरकोळ मानून दुर्लक्ष करतात, ज्यामुळे नंतर अशक्तपणा किंवा तीव्र वेदना होऊ शकतात. ही लक्षणे कधीही हलके घेऊ नका:
गुदाशय मध्ये सतत खाज सुटणे आणि अस्वस्थता.
आतड्याच्या हालचाली दरम्यान वेदना किंवा अत्यंत अस्वस्थता जाणवणे.
स्टूलमध्ये चमकदार लाल रक्त.
शौचास गेल्यावरही पोट पूर्णपणे रिकामे न झाल्याची भावना (अपूर्ण आतड्याची हालचाल).
डॉक्टरांचा असा विश्वास आहे की मूळव्याध सारख्या परिस्थितीला आपल्या सवयींमध्ये किंचित सुधारणा करून प्रतिबंधित केले जाऊ शकते:
फायबर युक्त आहार: आपल्या आहारात अधिक फळे, भाज्या, संपूर्ण धान्य आणि सॅलड्सचा समावेश करा. मसालेदार आणि कॅन केलेला पदार्थांपासून दूर रहा.
पुरेसे पाणी पिणे: दिवसभर पुरेसे पाणी प्या, जे बद्धकोष्ठता दूर ठेवण्याचे सर्वात मोठे शस्त्र आहे.
दरम्यान ब्रेक घ्या: दर तासाला तुमच्या खुर्चीवरून उठून चालत जा किंवा स्ट्रेच करा. यामुळे रक्ताभिसरण सुधारते आणि रक्तवाहिन्यांवरील दबाव कमी होतो.
योग्य वेळी प्रतिसाद: जेव्हा केव्हा तुम्हाला शौच करण्याची इच्छा जाणवते तेव्हा ते पुढे ढकलू नका.
डॉ. जाधव चेतावणी देतात की लक्षणांकडे दुर्लक्ष केल्याने समस्या वाढू शकते, परंतु घाबरू नका. सध्या वैद्यकीय शास्त्रात बरीच प्रगती झाली आहे आणि अनेक 'मिनिमली इन्व्हेसिव्ह प्रोसिजर' उपलब्ध आहेत, ज्यामुळे रुग्णाला लवकर बरा होतो. जर तुम्हाला वरीलपैकी कोणतीही सुरुवातीची लक्षणे जाणवत असतील तर ताबडतोब तज्ञाचा सल्ला घ्या. लक्षात ठेवा, लहान सावधगिरी तुम्हाला मोठ्या गुंतागुंतीपासून वाचवू शकते.
