केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी झुरळ जनता पक्षाच्या (सीजेपी) बॅनरखाली शिक्षणतज्ञ आणि पर्यावरणवादी सोनम वांगचुक यांचे जंतरमंतरवर बेमुदत उपोषण सोमवारी 16 व्या दिवसात दाखल झाले. सध्या सुरू असलेल्या उपोषणामुळे सोनम वांगचुकची प्रकृती सतत खालावत चालली असून तिचे वजनही कमी होत आहे. असे असूनही त्यांचा विरोध सुरूच आहे. दरम्यान, CJP चे संस्थापक अभिजित दिपके हे निषेधाच्या ठिकाणी वांगचुक यांची काळजी घेण्यासाठी आणि त्यांना कोणत्याही प्रकारची गैरसोय होणार नाही याची काळजी घेण्यासाठी सतत प्रयत्न करत आहेत. त्याने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर एक व्हिडिओ देखील शेअर केला आहे, ज्यामध्ये आंदोलनाशी संबंधित काही दृश्ये दिसत आहेत.

जंतरमंतरवर सुरू असलेल्या अनिश्चित काळासाठी उपोषणादरम्यान, CJP संस्थापक अभिजीत दिपके पुन्हा एकदा पोलिस अधिकाऱ्यासमोर हात जोडताना दिसले. उपोषणाला बसलेल्या सोनम वांगचुकला उन्हापासून वाचवण्यासाठी स्टेजवर ताडपत्री ठेवण्याचं प्रकरण होतं. वांगचुकला कडक उन्हापासून वाचवण्यासाठी स्टेजवर ताडपत्री झाकण्यात आली होती. दरम्यान, घटनास्थळी उपस्थित असलेल्या एका पोलीस अधिकाऱ्याने यावर आक्षेप घेत ‘मंचावर सूर्यप्रकाश कुठे येतोय?

'तो मेल्यावरच तुला सांत्वन मिळेल का?'

जंतरमंतर येथे सुरू असलेल्या अनिश्चित काळासाठी उपोषणादरम्यान, ताडपत्री बसवण्यावरून CJP संस्थापक अभिजित दिपके आणि घटनास्थळी उपस्थित एक पोलीस अधिकारी यांच्यात झालेल्या वादाचा व्हिडिओ समोर आला आहे. व्हिडिओमध्ये दिपके पोलिस अधिकाऱ्यासोबत हात जोडून म्हणतो, “सर मी हात जोडत आहे. त्या व्यक्तीला (सोनम वांगचुक) उन्हात जळजळ होत आहे. ती संकटात आहे, तुम्ही एवढ्या समस्या का निर्माण करत आहात? तुम्हाला सूर्य येत आहे हे दिसत नाही. तुम्ही जीवन का निषिद्ध करत आहात?”

यादरम्यान, पोलीस अधिकारी दीपकला ताडपत्री काढून सूर्यप्रकाश कुठे पडतो हे दाखवण्यास सांगतात. यावर दिपके यांनी भावूकपणे उत्तर दिले, “काढून टाका, म्हणजे तुम्हाला दिसत नाही का? साहेब, मी हात जोडतोय. तो उन्हात जळतोय. तो मेल्यावरच तुम्हाला दिलासा मिळेल का? तो उन्हात जळतोय, म्हणूनच आम्ही ते लावले. इतके दिवस आधी लावले होते का? सूर्यप्रकाश नसताना लावला नव्हता.”

सीजेपीचे संस्थापक अभिजीत दिपके पोलिस अधिकाऱ्यांना हात जोडून आवाहन करताना दिसण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. यापूर्वीही त्याने त्याच्या एक्स हँडलवर एक व्हिडिओ शेअर केला होता, ज्यामध्ये तो पोलिस अधिकाऱ्यांसमोर हात जोडून पाय धरून उभा असल्याचे दिसले होते. दीपकच्या म्हणण्यानुसार, त्यावेळी ते त्यांच्या टीमसाठी तंबू उभारण्याची परवानगी मागत होते. ते म्हणाले की, रात्रभर पडलेल्या पावसामुळे उपोषणकर्त्यांना रात्रभर झोप लागली नाही आणि त्यांचे सामानही ओले झाले. आंदोलकांना पाऊस आणि खराब हवामानापासून वाचवण्यासाठी तात्पुरते तंबू उभारण्याची परवानगी मागितली जात असल्याचा दावा त्यांनी केला होता.

20 जुलै रोजी संसद मोर्चाची घोषणा

केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी करण्याबरोबरच, CJP यांनी परीक्षेतील कथित अनियमिततेमुळे जीव गमावलेल्या विद्यार्थ्यांच्या कुटुंबीयांना प्रत्येकी 1 कोटी रुपयांची भरपाई देण्याची मागणीही केली आहे. आपल्या मागण्यांच्या समर्थनार्थ २० जुलै रोजी संसदेवर मोर्चा काढण्यात येणार असल्याचे पक्षाने जाहीर केले आहे. या मोर्चाच्या माध्यमातून केंद्र सरकारपर्यंत आपल्या मागण्या पोहोचवणार असून शिक्षण व्यवस्थेशी संबंधित प्रश्नांकडे लक्ष वेधणार असल्याचे संघटनेचे म्हणणे आहे. सध्या जंतरमंतरवर शिक्षणतज्ज्ञ आणि पर्यावरणवादी सोनम वांगचुक यांचे बेमुदत उपोषण सुरू आहे.

सोनम वांगचुकची तब्येत कशी आहे?

जंतरमंतर येथे सुरू असलेल्या अनिश्चित काळासाठी उपोषणादरम्यान CJP ने जारी केलेल्या आरोग्य माहितीनुसार, शिक्षणतज्ञ आणि पर्यावरणवादी सोनम वांगचुक यांच्या आरोग्यावर परिणाम झाला आहे. हेल्थ बुलेटिननुसार, उपोषण सुरू झाल्यानंतर, त्याचा रक्तदाब (बीपी) 104/66 मिमी एचजीपर्यंत खाली आला आहे, तर त्याचे वजन 7.8 किलोने कमी झाले आहे. अभिजित दिपके म्हणाले की, सोनम वांगचुक गेल्या 16 दिवसांपासून बेमुदत उपोषणावर आहे आणि तिच्या प्रकृतीवर सतत लक्ष ठेवले जात आहे. दरम्यान, वांगचुक यांनी शनिवारी आपल्या समर्थकांना भावनिक आवाहन केले की, लोकांनी इतरांमध्ये नायक शोधण्याऐवजी स्वतः जबाबदारी घ्यावी. ते म्हणाले की ते “फक्त एक सामान्य नागरिक” आहेत आणि “आधुनिक गांधी” किंवा नायक नाहीत. जनतेच्या प्रश्नांबाबत जागरूक राहून आपली जबाबदारी समजून घ्यावी, असे आवाहन त्यांनी केले.

सोनम वांगचुकने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर शेअर केलेल्या व्हिडिओमध्ये लोकांना भावनिक आवाहन केले आहे. ते म्हणाले, “कृपया इतर कोणामध्ये हिरो शोधू नका. स्वतःच्या जीवनाचे नायक बना आणि एक जबाबदार नागरिक म्हणून आपल्या जबाबदाऱ्या पूर्ण करा.” वांगचुक यांनी 20 जुलैच्या प्रस्तावित संसदेच्या मोर्चात सहभागी होण्याचे आवाहनही केले. ते म्हणाले की, नागरिकांनी संघटित होऊन त्यांच्या खासदारांना परीक्षेतील कथित गैरप्रकारांच्या मुद्द्यांकडे लक्ष देण्याची आणि आवश्यक कारवाई करण्याची मागणी केली पाहिजे.